بحث نظارت بر سکوهای فعال در عرصه شبکه نمایش خانگی (VOD) به دلیل ترک فعل وزارت ارشاد دولت قبلی و عدم توجه به تذکرات رهبر انقلاب مبنی بر اعمال نظارت بر محتواهای ارائه شده در آن و همچنین اقدام اشتباه و غیرعقلایی حسین انتظامی، رئیس سازمان سینمایی وقت در انحلال مؤسسه رسانههای تصویری شرایطی را به وجود آورد که چارهای جز سپردن این وظیفه به سازمان صداوسیما باقی نگذاشت. مجموع این دو رویکرد کلی وزارت ارشاد در دوران صدارت سیدعباس صالحی باعث شد مقدمات ایجاد مرکزی که امروز تحت عنوان سازمان تنظیم مقررات رسانههای صوت و تصویر فراگیر (ساترا) شناخته میشود، فراهم شود.
با شروع به کار دولت سیزدهم بحث سرنوشت نظارت بر این عرصه مجدداً در صدر اخبار و اظهارت مسئولان ارشاد و صداوسیما قرار گرفت تا در نهایت پس از برگزاری چندین جلسه نشست کارشناسی هر دو سمت ماجرا از ایجاد یک توافق و تفاهم در این رابطه خبر دادند.
محمدمهدی اسماعیلی، وزیر ارشاد دولت سیزدهم در نشست صمیمی با خبرنگاران، عکاسان و فعالان رسانه درباره وضعیت شبکه نمایش خانگی و تعامل وزارت ارشاد با صداوسیما میگوید: «من وقتی به ارشاد آمدم، آقای حسین انتظامی گفتند ما این کار را از مدتی قبل تعطیل کردهایم. گاهی اوقات شنیدهام که برخی میگویند این (شبکه نمایش خانگی) را داد و رفت. این در حالی است که موضوع شبکه نمایش خانگی در ارشاد از اواخر دولت قبل تعطیل شده بود و حتی مؤسسهاش را در سازمان سینمایی منحل کرده بودند. من که آمدم با این موضوع درگیر بودم و حتی خدمت رهبر عزیز انقلاب هم نامهای نوشتم و توضیح دادم. ایشان هم با لطف و بزرگواری که دارند، جلسهای را در دفترشان تشکیل دادند و ما حرفهایمان را زدیم و این مسیر تعاملی شروع شد و پیش رفت. امروز در شورای عالی، ما به یک تقسیم کار رسیدهایم که در آن دو موضوع استثنا شد؛ یکی از آنها بحث سریالها بود، آنهم به دلیل نوع کاری که سریالها دارند. شورایی تشکیل شد که دو نفر از نمایندههای ما هم در آنجا عضو هستند. من اکنون عین ماده را میخوانم، مسئولیت تنظیمگری، صدور مجوز و نظارت بر خبرگزاریها و رسانهها، تبلیغات، کتاب و بازیهای رایانهای و امثال آن در چارچوب وظایف و مأموریتهای وزارت ارشاد قرار دارد و در حیطه صوت و تصویر برعهده آن وزارتخانه است که این کاملاً روشن است. الان هم ما با دکتر جبلی و دوستانشان به یک تفاهم مشترک رسیدهایم.»
با اعلام خبر توافق وزارت ارشاد و صداوسیما در زمینه موضوع نظارت بر محتوا و فعالان سکوهای ارائهدهنده محتوا در فضای شبکه نمایش خانگی یا همان «وی، او، دی»ها توقع میرفت این مسئله آرامش را به فضای این عرصه که برخلاف نوپا بودنش گردش مالی بسیار قابل توجهی دارد حاکم کند، بهویژه از زمانی که شورای عالی انقلاب فرهنگی وظیفه تنظیمگری حوزه نمایش خانگی را در اختیار صداوسیما گذاشت و در عین حال تأکید کرد که جزئیات این تصمیم باید در مجلس شورای اسلامی تصویب شود، همه ناظران به روشنتر شدن فضای این عرصه برای شروع تولیدات تازه امید بیشتر داشتند.
انجمنی که ترک فعل ارشاد سابق را ندید
چند روز پیش انجمن تهیهکنندگان مستقل سینمای ایران با انتشار بیانیهای ضمن درخواست انحلال ساترا پیشنهادی مبنی بر تأسیس یک مرکز مستقل برای نظارت بر «وی، او، دی»ها (سکوهای فعال در عرصه شبکه نمایش خانگی) ارائه کرد.
در بخشی از این بیانیه عجیب آمده است: «مجموعه ساترا تحت نظارت سازمان صداوسیما به تولیدات شبکه نمایش خانگی به عنوان رقیب تولیدات تلویزیون نگاه میکند و با ایجاد محدودیت امکان تولید را از سینماگران مستقل سلب کرده است. از طرفی ارادهای معتقد به واگذاری آن به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیست. از اینرو با توجه به افزایش تعداد پلتفرمهای شبکه نمایش خانگی، انجمن تهیهکنندگان مستقل خواستار انحلال ساترا و تأسیس یک مرکز مستقل برای حمایت و بسترسازی مناسب برای شبکه نمایش خانگی و پلتفرمهاست و از هر پیشنهادی برای این امر در جهت تقویت و رونق نمایش خانگی کشور استقبال میکند.»
این بیانیه در حالی صادر شده که منتشرکنندگانش در رابطه با ترک فعل سیدعباس صالحی، وزیر ارشاد دولت گذشته در اعمال نظارت بر سکوهای ارائهدهنده محتوا در شبکه نمایش خانگی و همچنین اقدام اشتباه و غیرعقلایی حسین انتظامی، رئیس سازمان سینمایی وقت در انحلال مؤسسه رسانههای تصویری تاکنون هیچ موضعی نگرفتهاند. کسانی مثل محمدمهدی عسگرپور که چند وقتی است به عنوان دبیر انجمن صنفی «وی، او، دی»ها معرفی شده در روزهایی که سیدعباس صالحی و حسین انتظامی مشغول چنین اقدامات مخربی بودند، سعی کردند خودشان را مشغول اموری دیگری نشان دهند و در رابطه با تحرکاتی که کلیت شبکه نمایش خانگی را بلاتکلیف و بدون ناظر و مسئول میکرد، هیچ صحبتی نکنند.
حالا که تقریباً وظایف بخشها و حوزه مسئولیتی دستگاهها در مورد نحوه نظارت بر تولیدات شبکه نمایش خانگی در حال شفافتر شدن است، ارائه درخواستهای غیرمسئولانهای مانند درخواست انحلال ساترا ممکن است باعث این شائبه شود که ظاهراً نان برخی جریانات و افراد در تعطیلی و ضعف شبکه نمایش خانگی است، وگرنه همگان میدانند - در بدترین شکل ممکن- قانون بد و ضعیف از تنفس در فضای بیقانونی بهتر است.
