بیستودومین دوره رقابتهای والیبال قهرمانی مردان آسیا در حالی از امروز (۲۸ مرداد) به طور رسمی در ارومیه آغاز میشود که ایران، میزبان این دوره و همچنین مدافع عنوان قهرمانی در مرحله نخست با هنگهنگ و عراق در گروه A قرار دارد. مرحله مقدماتی این رقابتها در شش گروه سه تیمی در دو سالن غدیر (۶ هزار نفری) و شهید آهندوست (۳ هزار نفری) برگزار میشود و در نهایت تیمهای اول و دوم برای مشخص شدن رده اول تا دوازدهم، در پلیآف به مصاف هم میروند. تیمهای سوم هر گروه نیز برای مشخص شدن جایگاه سیزدهم تا هجدهم با یکدیگر روبهرو میشوند. تیم ملی والیبال ایران به دلیل ناکامی در لیگ ملتها، به شدت تحت فشار است، خصوصاً که نوجوانان والیبال ایران نیز چند روز قبل با درخششی قابل توجه با کسب گردنآویز نقره، نایب قهرمان والیبال قهرمانی نوجوانان جهان شد؛ موفقیتی که بر ضرورت موفقیت بزرگسالان در قهرمانی مردان آسیا افزود.
دو سال پیش تیم ایران برای نخستین بار با هدایت مربی وطنی (عطایی) موفق به بالا بردن جام در مسابقات قهرمانی والیبال مردان آسیا شد؛ چهارمین قهرمانی والیبال ایران در قهرمانی مردان آسیا که با گرفتن انتقام شیرین از ژاپن همراه شد. چیزی حدود هفت هفته قبل، دهم شهریور ماه ۱۴۰۰، تیم ملی والیبال ایران در خلال رقابتهای المپیک با ژاپن دیدار کرده بود، اما مصافی که در کمال تأسف با شکست ایران مقابل ساموراییها همراه بود؛ باختی که مانع راهیابی ایران به یکچهارم نهایی نهایی شد و خداحافظی تلخ تیم ملی والیبال ایران با المپیک را به دنبال داشت، اما کمتر از دو ماه بعد، ملیپوشان والیبال ایران در فینال بیست ویکمین دوره مسابقات والیبال قهرمانی مردان آسیا که اتفاقاً در ژاپن هم برگزار میشد، انتقام باخت در توکیو را از ساموراییها گرفتند. در فینال قهرمانی والیبال مردان آسیا، ایران با ارائه نمایشی قابل توجه با برتری ۳ بر صفر مقابل ساموراییها به برتری دست یافت تا نه فقط انتقام المپیک را گرفته باشد که برای نخستین بار با مربی ایرانی طعم قهرمانی را بچشد؛ موفقیتی که باید دید عطایی و شاگردانش توان تکرار دوباره آن را دارند تا ناکامی در لیگ ملتها اندکی هم که شده کمرنگ شود؟
ایران در مرحله مقدماتی با هنگهنگ و عراق در گروه A قرار دارد و فردا ساعت ۱۹:۱۵ با هنگهنگ دیدار میکند و در دومین مصاف دوشنبه ساعت ۱۹:۱۵ برابر عراق به میدان میرود؛ حریفانی که بیشک نمیتوانند برای عطایی و شاگردانش دست و پاگیر باشند. در اصل کار ایران از مرحله پلیآف است که شروع میشود و اصلیترین حریف ایران در این رقابتها ژاپن است. نه فقط، چون با کسب ۹ طلا و مجموعاً ۱۷ مدال پرافتخارترین تیم در قهرمانی مردان آسیاست، بلکه به این جهت که درخشش این تیم در لیگ ملتها نشان داد ژاپن پیشرفت چشمیگری کرده است. ساموراییها برخلاف ایران در لیگ ملتها خوش درخشیدند، به طوری که با کسب ۱۰ برد و تنها دو باخت، به ردهبندی لیگ ملتها راه یافت و دست آخر نیز با برتری مقابل ایتالیا در ردهبندی، به عنوان نخستین تیم آسیایی در این رقابتها روی سکو رفت و به گردنآویز برنز دست یافت. موفقیت ژاپن در لیگ ملتها تلنگری جدی برای والیبال ایران بود و حالا باید دید میزبانی میتواند باعث شود ایران ترمز ژاپنی که این روزها غیرقابل مهار نشان داده را بکشد و این تیم را در ارومیه متوقف کند؟
تیم ملی والیبال ایران پیش از این در سالهای ۲۰۱۱، ۲۰۱۳، ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ با شکست تیمهای چین، کرهجنوبی، استرالیا و ژاپن به عنوان قهرمانی دست یافته است.
سال ۲۰۱۱ شانزدهمین دوره رقابتهای قهرمانی مردان آسیا به میزبانی تهران برگزار شد؛ رقابتهایی که نماد آن ببر مازندران بود و ایران بعد از ۳۲ سال قهرمان آسیا شد؛ عنوانی که دو سال بعد در دوبی نیز تکرار شد. در هفدهمین دوره این مسابقات که سال ۲۰۱۳ به میزبانی دوبی برگزار شد، ایران با برتری مقابل لبنان به نیمهنهایی راه یافت و با کسب پیروزی ۳ بر صفر مقابل کرهجنوبی در حالی برای دومین بار به عنوان قهرمانی دست یافت که تنها یک ست باخته بود و برای نخستین بار در ردهبندی جهانی به عنوان بهترین تیم آسیا دست یافت. هجدهمین دوره قهرمانی مردان آسیا سال ۲۰۱۵ بار دیگر به میزبانی تهران برگزار شد، اما برخلاف انتظار ایران نتوانست از عنوان قهرمانی خود دفاع کند. در این دوره ایران با تیم دوم خود شرکت کرده بود و شاید این منطقیترین دلیل برای باخت ۳ بر یک مقابل ژاپن در مسابقه پایانی بود؛ فینالی که در سالن ۱۲ هزار نفری آزادی برگزار شد، اما نتوانست شادی هواداران را به دنبال داشته باشد. دو سال بعد، در نوزدهمین دوره این رقابتها ایران یک بار دیگر ترجیح داد جای بزرگسالان، تیم امید خود را روانه قهرمانی آسیا کند. میزبانی سال ۲۰۱۷ را اندونزی به عهده داشت؛ رقابتهایی که با پنجمی ایران به پایان رسید. سال ۲۰۱۹، اما از آنجا که قهرمانی آسیا حکم مرحله اول انتخابی المپیک در قاره آسیا را داشت و هشت تیم برتر آن میتوانستند به مرحله نهایی انتخابی المپیک راه یابند، ایران برخلاف دو دوره گذشته با ترکیب اصلی و تیم بزرگسالان خود شرکت کرد و در نهایت نیز با برتری ۳ بر صفر مقابل استرالیا در بازی فینال سومین قهرمانی خود را جشن گرفت؛ عنوانی که دو سال بعد (۲۰۲۱) برای نخستین بار توسط مربی ایرانی کسب شد. این رقابتها با فاصلهای اندک از المپیک توکیو و به میزبانی ژاپن برگزار شد. تیم ایران که هدایت آن را بهروز عطایی عهدهدار بود با پاکستان، تایلند و هنگکنگ در گروه B قرار داشت، اما با وجود این به عنوان صدرنشین از گروه خود صعود کرد. صعود به فینال قهرمانی مردان آسیا به معنای کسب جواز حضور در رقابتهای قهرمانی جهان بود، اما عطایی و شاگردانش به دنبال شکست ژاپن بودند، نه فقط برای کسب عنوان قهرمانی، بلکه به دلیل گرفتن انتقام باختی که حذف ایران از المپیک را رقم زده بود. در واقع ایران با هدف انتقام بود که به میدان رفت و دست آخر نیز با برتری ۳ بر صفر مقابل ساموراییها، یک قهرمانی بهیادماندنی را رقم زد.
تیم والیبال ایران، اما این روزها شرایط متفاوتی نسبت به گذشته دارد. تغییرات ایجادشده در ترکیب تیم که با هدف جوانگرایی انجام شده از یک سو و عدمنتیجهگیری در جام ملتها، والیبال ایران را بیش از هر زمان دیگری تحت فشار قرار داده است؛ فشاری که باید دید میتواند نتیجه مثبت و شروع تازهای را برای والیبال ایران به دنبال داشته باشد؟
