وقتی قرار شد با بهرهمندی از اقتصاد مقاومتی روستاییان بتوانند از ظرفیتهای موجود در محل سکونت خود استفاده کنند و به تولید و اشتغالزایی بپردازند، همزمان موضوع مهمتری مطرح شد و آن هم اینکه محصولات تولیدشده چطور باید به دست مصرفکننده برسد، به خصوص اینکه دلالان زیادی در کمین بودند تا با کمترین مبلغ ممکن زحمات و خستگی کار را در تن تولیدکنندگان بگذارند و خودشان به سودهای خوبی برسند. در این زمان و با کمک بسیج موضوع «روستابازارها» عنوان شد. حالا و بعد از عملیاتیشدن روستابازارها در مناطق مختلف کرمانشاه مشخص شده است این کار گامی بلند برای اشتغال و قطع دست دلالان از بازار و توسعه کسب و کار روستایی به ویژه بانوان به شمار میآید.
بازارهای محلی نقش مهمی در توسعه اشتغال روستایی دارند و ایجاد روستا بازارها به طور ویژه در بهبود وضعیت اقتصادی و معیشت روستاییان و کشاورزان اثر مثبت دارد.
بعد از اینکه موضوع تولید در جوامع کوچک مورد توجه قرار گرفت، باید فکری برای ادامه کار میشد و آن هم رساندن محصولات به دست مصرفکننده بود.
بررسی نقش بازارهای محلی و روستامحور در رونق اقتصادی روستاییان و تأثیر توسعه این نوع بازار بر مؤلفههای رونق اقتصادی که شامل افزایش تولید محصولات روستایی، درآمد، اشتغال، تنوعبخشی و مناسبسازی قیمت محصولات کشاورزی و صنایع دستی است از موضوعات مهم و قابل توجه در رفع معضل بیکاری در استانهای مختلف به شمار میآید و میتواند در ایجاد اشتغال در این مناطق راهگشا باشد.
حالا بسیج معتقد است توسعه بازارهای محلی روستایی و ایجاد و گسترش روستابازارها و فراهم کردن زمینههای فعالیت و کار برای ساکنان این مناطق و کشاورزان از جمله موضوعات مهمی است که میتواند در توسعه اقتصادی و اشتغالزایی و به خصوص شکوفایی اقتصاد مقاومتی که با کمترین داشته و استفاده از ظرفیتهای محلی به نتیجه میرسد، مؤثر واقع شود.
بر همین اساس نخستین روستابازار طی دو سال گذشته در کشور با شعار «از مزرعه تا بازار» با حذف واسطهگری در بازار و ایجاد امنیت برای مصرفکننده هم از نظر کیفیت و هم از نظر قیمت کالاهای اساسی در بازار شکل گرفت.
به گفته رئیس بسیج سازندگی سپاه کرمانشاه، کشاورزان همواره از اینکه کمترین بهره را از دسترنج خود میبرند و بیشترین سود و بهره به جیب دلالان میرود، گلایهمند هستند و ایجاد روستابازارها به منظور به وجود آوردن شرایط برای عرضه مستقیم محصولات کشاورزی میتواند آنها را به ادامه کار امیدوار کند.
بر همین اساس روستابازارها در کشور توسط سازمان تعاون روستایی شکل گرفته و در یک روز خاص، محصولات کشاورزی با قیمت و کیفیت مناسب در همه روزها عرضه میشود.
دائمی بودن روستابازارها کمک میکرد تولیدکننده همیشه جایی برای عرضه محصولاتش داشته باشد و مصرفکننده بداند بدون دغدغه میتواند لوازم مورد نیازش را با کمترین قیمت ممکن تهیه کند.
ظرفیت ایجاد ۱۰ روستابازار
راهاندازی اولین روستابازار در کرمانشاه نشان داد این کار تجربهای موفق است و در همین راستا مدیرکل تعاون روستایی استان با بیان اینکه روستابازارها با هدف حذف دلالها و عرضه مستقیم کالاها و محصولات کشاورزی و صنایع دستی روستایی و فروش تولیدات روستاییان با قیمت و سود مناسب و کاهش قیمت کالاها در بازار راهاندازی شدهاند، میگوید: «در حال حاضر در کرمانشاه در دو شهرستان پاوه و صحنه روستابازارها به صورت ثابت فعال هستند.»
بعد از این اتفاق غرفههای روستابازار در شهرستانهای هرسین و جوانرود هم راهاندازی شد و مراحل آمادهسازی مکان روستابازارها و غرفههای عرضه محصولات کشاورزی و صنایع دستی در مناطق دیگر در دست بررسی است.
دهه فجر سال گذشته بود که روستابازار شهرستان سنقروکلیایی هم افتتاح شد و حالا شهرستانهای کرمانشاه، سرپل ذهاب، کنگاور و روانسر فاقد روستابازار هستند و محلی برای روستابازارشان تعیین نشده است.
در شهرستان اسلامآباد غرب تجهیز مکان روستابازار به کمک نیروهای بسیج و جهادگران انجام شد و تولیدکنندگان خودشان به آمادهسازی مکان و تکمیل و چیدن غرفهها پرداختند.
ترغیب تولیدکنندگان به افزایش تولید
تأثیرات مثبت روستابازارها در ایجاد اشتغال روستایی کاملاً مشهود است. شعار روستابازارها از مزرعه تا بازار است و رسیدن محصولات به دست مصرفکننده بیواسطه در کاهش قیمتها تأثیر بسزایی دارد.
در این روش که در اصل ادامه اقتصاد مقاومتی است و نمیگذارد تولیدکننده تنها بماند، تولیدکنندگان خود میتوانند به طور مستقیم در امر فروش محصولاتشان اقدام کنند و فروش محصولات خود را در روستابازارها بر عهده بگیرند تا با این کار واسطهها حذف شوند و محصولات با قیمت متعادل به دست مردم و مصرفکننده واقعی برسد.
مسئول بسیج سازندگی سپاه کرمانشاه با بیان اینکه روستابازارها عاملی در ترغیب تولیدکنندگان به افزایش تولید هستند، میگوید: «توسعه روستابازارها در طول زمان علاوه بر حذف دلالها در بازار، در روند توسعه کسبوکار روستایی و رفع معضل بیکاری استان اثر میگذارد.»
امیرحمزه خزایی یادآور میشد که برخی از تولیدکنندگان صنایع دستی در استان برای حضور در روستابازارها اعلام آمادگی کردهاند و اگر مکان مناسبی برای این کار مشخص و به سرعت شناسایی و زیرساختهای آن در کرمانشاه فراهم شود، تولیدکنندگان از این طرح استقبال خواهند کرد.
این مسئول ادامه میدهد: «مکان روستابازارها باید به طور دائمی در نظر گرفته شود و باید سایر دستگاهها در فراهم شدن محل این بازار، تعاون روستایی را یاری دهند، در راستای تشویق تولیدکنندگان برای حضور در این بازارها طرح معافیت از پرداخت قبوض آب، برق و گاز در نظر گرفته شده است.»
علاوه بر تولیدکننده محصولات در روستابازارها برای هر غرفه حداقل یک فروشنده نیاز است، در نتیجه به تعداد غرفهها در استان شغل ایجاد خواهد شد و تولیدات محلی افزایش خواهد یافت و فروش و درآمدزایی نیز به تبع آن بهبود مییابد.»
مسئول بسیج سازندگی سپاه کرمانشاه با اشاره به همکاری جهاد کشاورزی، شهرداریها و فرمانداریها در راهاندازی روستابازارها در استان میگوید: «بخشی از کالاهای اساسی نیز در کنار تولیدات روستایی در روستابازارها عرضه خواهد شد و نیز با ایجاد صنایع تبدیلی و بستهبندی و ساماندهی بازار فروش میتوان از خروج خام محصولات از استان جلوگیری کرد. انتظار میرود سایر دستگاهها در استان به کمک بیایند و در برپایی هر چه بهتر روستابازارها همکاری کنند تا تأثیرات مثبت این طرح بر اشتغال استان را شاهد باشیم.»
ایجاد اشتغال برای زنان
شهر کرمانشاه با توجه به جمعیت بیش از یکمیلیونی، ظرفیت برپایی ۱۰روستابازار را دارد و تجهیز و آمادهسازی محل روستابازار نیازمند همکاری همه دستگاهها در معرفی و ایجاد فضای مناسب این کار است.
امین صباحی یکی از جهادگرانی است که در بخش کشاورزی فعالیت دارد و روستابازارها را به عنوان پل ارتباطی کشاورزان و مردم بسیار مؤثر میداند.
وی با بیان اینکه با هدف فروش تولیدات خرد روستایی، این بازارچهها راهاندازی شدهاند، میگوید: «بیش از ۸۶محصول تولیدشده توسط زنان روستایی و عشایری در روستابازارهای استان کرمانشاه به صورت مستقیم به مردم عرضه میشود. روستابازارها نقش مهمی در اشتغالزایی زنان روستایی و عشایری دارند و به آنها این فرصت را میدهد تا بدون واسطه تولیداتشان را عرضه و مصرفکنندگان با قیمت مناسب محصولات را خریداری کنند.»
به دنبال ایجاد اشتغال پایدار
فاطمه احمدی، بانوی شاغل کرمانشاهی با بیان اینکه طی چند سال گذشته با رونق کشت زعفران در استان و در شهرستان اسلامآبادغرب اقدام به کشت زعفران کردهایم، میگوید: «متأسفانه زعفران تولیدی در شهرستان به علت فروش مستقیم و حذف واسطهها زیاد مورد استقبال قرار نمیگرفت.»
این بانوی شاغل کرمانشاهی ادامه میدهد: «روستابازارها و جشنوارههای عرضه محصولات کشاورزی بهترین فرصت برای شناسایی سرمایهگذار و فروش محصولات کشاورزی است. برپایی منظم جشنوارهها از طرف بسیج فرصتی است تا مشاغل روستایی بانوان رونق گیرد و زمینه اشتغال پایدار برای سایر افراد هم فراهم شود.»
وی با اینکه بسیج اعلام کرده آماده است در تمام نقاط ایران و به خصوص مناطق محروم و کمبرخوردار از تولیدکنندگان حمایت کند، گفت: همراستا با آن روستابازارها یکی از اهداف وزارت جهاد کشاورزی در سراسر کشور است که هم اکنون با همراهی نهادهای دیگر در حال اجراست و در شهرستان هرسین نیز با توجه به ظرفیتهای بسیاری که در بحث تولیدات دامی، کشاورزی و فرآوردههای صنعتی دارد، راهاندازی این بازار در دستور کار قرار گرفت.
