اگر جرم و فسادی در مسائل اقتصادی و غیراقتصادی واقع میشود، قبل از آنکه به سراغ مردم برویم، باید به سراغ عامل و کارگزار حکومت برویم. حجتالاسلام محسنی اژهای با حضور در محل تصویربرداری مجموعه تلویزیونی «بازپرس»، ضمن بازدید از پشت صحنه و مراحل مختلف تولید این مجموعه تلویزیونی، با عوامل و دستاندرکاران ساخت آن در فضایی صمیمانه دیدار و گفتگو کرد.
رئیس قوه قضائیه در گفتوگویی با گروه هنری دستاندرکار در ساخت مجموعه تلویزیونی «بازپرس» تصریح کرد: خیلی از مسائل را نمیتوان با صرف گفتن و صرف نوشتن منتقل کرد، بلکه انتقال و ترویج آنها نیاز به بهرهگیری از ظرافتهای هنری است؛ فیلم و سریال نیز در زمره قالبها و ساختارهایی است که ظرافتهای هنری در آنها تجلی مییابد و مضامینی که در این قالبها عرضه میشوند به مرحله «اثربخشی» و «ماندگاری» میرسند. رئیس دستگاه قضا بیان داشت: گاهی یک قطعه هنری کوتاه و موجز که متضمن مبانی و معارف اصیل و انسانساز است از چنان آثار تربیتیای برخوردار است که شاید دهها و صدها ساعت آموزش به پای آن نرسد؛ کمااینکه گاهی اوقات ارزش یک کلام قصار، بیش از همه حرفهای طول عمر است؛ آن عبارت یا واژه یا کلمهای که در جای خودش به کار برده میشود، گاهی چنان ارزش و تأثیری دارد که مثالزدنی است و بعضاً فردی را از سالها گمراهی و ضلالت میرهاند. محسنی اژهای در همین راستا، به اهمیت داشتن اخلاص در امور اشاره کرد و گفت: کاری اثرگذار است که دربرگیرنده اخلاص باشد؛ کارهایی که با اخلاص همراه باشند، بسیار پربرکت هستند، اما کارهایی که به صِرف خودنمایی و تبرج و نشان دادن خود باشند، برکت ندارند. عملی که با اخلاص همراه باشد، عمل غنی شده است؛ گاهی انسان تمام عمر کار میکند، اما کار او اثر و ارزش یک کار با اخلاص را ندارد. از سوی دیگر ممکن است کار ما یک ساعت باشد، اما به دلیل آنکه با اخلاص همراه بوده، اثرش مضاعف و افزون گردد.
رئیس دستگاه قضا در ادامه با اشاره به مشقتها و سختیهایی که عوامل و دستاندرکاران پروژههای هنری متحمل میشوند، گفت: وضعیت به گونهای است که نه ما سختی کار شما را متوجه میشویم و نه شما سختی کار ما را، چون ما صرفاً محصول نهایی کار شما را مشاهده میکنیم و زحمات پشت صحنه را نمیبینیم.
رئیس عدلیه افزود: در کار ما نیز که قضاوت و دادرسی و دادگری است، امور اینچنین است. گاهی اوقات یک بازپرس و دادستان و قاضی زحمات بسیار زیادی متحمل میشوند، اما فقط خروجی حکم آنها به چشم میآید و برای عموم و ناظران مشخص نمیشود چه مقدماتی طی شده تا حکم صادر شود. وی تصریح کرد: کسی نمیداند در پشت پرده رسیدگی به پروندههای قطور و پرحجم قضایی چه تلاشهایی صرف میشود. عموم مردم فقط حکم صادره را میبینند؛ مانند همین کار شما هنرمندان و فیلمسازان که ساعتها و روزها تمرین میکنید و ما فقط چند دقیقه خروجی کار شما را میبینیم. بنابراین، اگر بتوان مواردی ناظر بر زحمات و مرارتهایی را که مسئولان قضایی در به سرانجام رساندن یک پرونده متحمل میشوند به صورت کامل، درست و امانتدارانه به جامعه منتقل کرد، بسیار مؤثر است.
اژهای در ادامه خطاب به عوامل و دستاندرکاران مجموعه تلویزیونی «بازپرس» گفت: قرار نیست، چون فیلم شما درباره قوه قضائیه است، فقط بازگوکننده نکات مثبت این قوه باشید. میتوانید نکات و نقاط ضعف و فرایندهای معیوب و دارای ایراد را هم بازگو کنید و به تصویر بکشید تا برای ما نیز جنبه آموزنده داشته باشد و ما را وادار به رفع نقایص کند، البته این مقوله در خصوص همه دستگاهها صدق میکند و مختص قوه قضائیه نیست.
رئیس دستگاه قضا تصریح کرد: کار شما علاوه بر محصول نهایی که به نمایش درمیآید، باید به زمینهای برای استفاده حداکثری از ظرفیتهای دستگاه قضا برای ارتقای آگاهیهای حقوقی و قضایی مردم و پیشگیری از وقوع جرم تبدیل شود. فیلم «بازپرس» باید بهانهای شود که اصطلاحاً یخهای میان هنرمندان و قوه قضائیه را آب کند و به تبع آن، تعامل هنرمندان و دستگاه قضا گسترش پیدا کند.
رئیس قوه قضائیه با اشاره به سوژههای بکر و جالبی که بعضاً در پروندههای قضایی مستتر هستند و از قابلیت تبدیل به سناریوهای مفید و آگاهیبخش برای عموم جامعه برخوردارند، گفت: ما در دستگاه قضایی و در ذیل پروندههای قضایی، مسائل و دادههایی داریم که میتوانند به سوژهها و طرحهایی برای فیلمسازی تبدیل شوند؛ سوژهها و طرحهایی که علاوه بر قابلیت و استعداد به جامه هنر درآمدن، عنصر آگاهیبخشی و تنبهدهی نیز در آنها وجود دارد و میتوانند به منزله پیشگیری از جرایم و تخلفات و آسیبها باشند. بخشی از این سوژهها و دادهها چنانچه مشمول مرور زمان شوند، ارزش آگاهیبخشی و پیشگیری خود را از دست میدهند، بنابراین باید در کاربرد آنها در قالب اثر هنری و ساخت فیلم و سریال تعجیل داشت و ما نیز همانطور که به اطلاع مسئولان رسانه ملی رساندهایم، در این زمینه آمادگی لازم را داریم.
محسنی اژهای در ادامه با اشاره به زمینههایی که بعضاً سبب روی آوردن برخی به فساد میشود و اهمیت به تصویر کشیدن هنرمندانه این زمینهها برای زدودن آنها تصریح کرد: بارها در سخنرانیهای خود بر این نکته تاکید داشتهام که اگر یک جرم و فسادی در مسائل اقتصادی و غیراقتصادی واقع میشود، قبل از آنکه به سراغ مردم برویم، باید به سراغ عامل و کارگزار حکومت برویم؛ اگر فسادی در یک بانک اتفاق افتاد، نه اینکه به سراغ مشتری نرویم، اما نباید شرایط به نحوی باشد که همه فشار را روی مشتری ببریم. در اینگونه موارد، باید خود متصدیان بانک اعلام کنند چرا زمینه ایجاد فساد را در بانک خود فراهم کردهاند؟ گاهی اوقات مسائل زمینهها و بسترهایی دارد که توجه به آنها بسیار حائز اهمیت و گرهگشاست.
رئیس قوه قضائیه بیان داشت: گاهی اوقات به دلیل طولانی و پیچیده شدن رسیدگی به امور مردم که در فرایندها و قوانین وجود دارد، بالطبع ممکن است افرادی که برای انجام کار خود به دستگاهی مراجعه کردهاند، به فساد کشیده شوند. هیچ کس دوست ندارد کارش را با پرداخت رشوه انجام دهد، اما وقتی انجام کار، زمانبر و دارای رفتوآمدها و دردسرهای زیادی است، برخیها ریسک پیدا کردن واسطه و پرداخت رشوه را میپذیرند. گاهی اوقات این مراجعات مکرر به دستگاهها و طولانی و زمانبر شدن فرایندهای اداری برای انجام یک کار قانونی و برخی ناملایماتی که ممکن است در این مسیر وجود داشته باشد، بعضی افراد را به انجام این تخلفات سوق میدهد. بنابراین، ضروری است درخصوص کوتاه کردن فرایندهای اداری، اقدامات عاجلی در دستور کار قرار گیرد و شما هنرمندان نیز میتوانید در آثارتان این قبیل کاستیها و نواقص را با هدف رفع آنها به تصویر بکشید.