جدیدترین دیوارنگاره حرم رضوی با عنوان «کل یوم عاشورا» ترجمان تصویری بخشی از روایت امام رضا (ع) به ریان بن شبیب و روایتگر امتداد خط شهادت از عاشورا تا انقلاب اسلامی ایران است. این دیوارنگاره به همت هنرمندان گرافیست استان البرز تولید و به مناسبت فرارسیدن ماه محرم در حرم رضوی رونمایی شده است. گفتوگوی ما با حسین براتی، مدیر هنری این دیوارنگاره در ادامه تقدیم میشود.
حسین براتی، مدیر هنری دیوارنگاره «کل یوم عاشورا» با بیان اینکه این اثر از طرف اداره تبلیغات فرهنگی حرم مطهر رضوی به ما پیشنهاد شد، ادامه داد: این دیوارنگاره از حدود یک سال قبل برای پوشاندن فضای در حال تعمیر حرم، نصب شده بود. با توجه به استقبال و توجه زائران به این کار، از طرف اداره تبلیغات حرم رضوی پیشنهاد شد محتوای آن مقداری مفهومیتر شود که همراه خودش پیامی را هم به مخاطبان منتقل کند. قبل از این کارهایی با محوریت بیانات رهبر معظم انقلاب انجام شده بود که جنبه محتوایی آن بیشتر از گرافیک بود. از دیوارنگاره قبلی که با همت هنرمندان مشهد و استاد محمدرضا میری طراحی شد، تصمیم گرفته شد همزمان گرافیک و متن توأمان باشد و زائران هم از زیبایی و هم از متن بهره ببرند.
براتی ادامه داد: دیوارنگاره قبلی به موضوع ورود کاروان امام هشتم به ایران و آغاز تمدن رضوی در ایران پرداخته و مسیر پیشرفتهای علمی و تمدنی در آن به تصویر درآمده بود که با ورود کاروان امام هشتم به ایران چه اتفاقات و پیشرفتهای علمی رخ داد. بعد از رونمایی از آن، از طرف اداره تبلیغات حرم مطهر به مناسبت ایام محرم به ما پیشنهاد ارائه طرح شد. با دوستان جلساتی برگزار کردیم و ایدهپردازیهایی شد. ما یک پیشنهاد اولیه داشتیم درباره اینکه از پرچم حرم امام رضا (ع) به پرچم حرم امام حسین (ع) برسیم و اتفاقات مختلفی را که این پیوند رقم زده است، در مسیر انقلاب اسلامی نشان دهیم. ریاست محترم اداره تبلیغات حرم مطهر رضوی پیشنهاد توجه به روایت حدیث ریان بنشبیب را دادند. حدیث ریان بنشبیب از امام رضا (ع) یکی از مشهورترین احادیث سوگواری است که بیانگر سخنان آن حضرت، پیرامون عظمت ماه محرم، حادثه عاشورا و فضل و ثواب گریه و عزاداری برای سیدالشهدا (ع) است. پیشنهاد آنها این بود که، چون امامرضا (ع) بانی و به نوعی مبدأ مجالس روضه هستند، میتوانند محور شوند. بعداز جلسات و تبادل نظرهایی که شد، روایت ریان را سرلوحه کارمان قرار دادیم.
مدیر هنری دیوارنگاره حرم رضوی اضافه کرد: قرار شد این دیوارنگاره با امام رضا (ع) و ریان شروع شود. از واقعه عاشورا تا فواید اشک بر امام حسین (ع) و اینکه کسی که در شادی ما شاد و در غم ما غمگین باشد، همنشین ما در بهشت است. مصداق این روایت را با تصاویری از عزاداری حرم امام رضا (ع) شروع و به اشک امام خمینی (ره) بر سیدالشهدا (ع)، رزمندگان دفاع مقدس، عزاداری حاج قاسم در کنار رهبر معظم انقلاب، مدافعان حرم، روضههای خانگی و تصویر آخر به اربعین، آزادی قدس و ظهور آقا امام زمان (عج) ختم میشود. در حقیقت تصاویر از ریان شروع و به ظهور ختم میشود.
برای انتخاب تکنیک اجرا تنها گزینهای که به نظر میرسید تصویرسازی به سبکی بود که بتوان همه این اتفاقات را به هم پیوند داد، لذا از یکی از بانوان هنرمند هیئتی که توانمندی بالایی در اجرای طرحهایی با تلفیق تصاویر مختلف داشتند و آثار درخشانی در این حوزه خلق کرده بودند، دعوت شد که تصویرسازی کار را بر عهده بگیرند، ضمناً برای اینکه پیوندی هنری بین تصویر و شعر باشد، هر بخش از تصویر با یک بیت شعر از شاعر محترم حوزه هنری البرز جناب آقای محمود یوسفی همراه است و همچنین در کنار آن کیوآر کدهایی قرار دارد که میتوانند با اسکن آن مداحیهای مرتبط با موضوع را گوش کنند. مثلاً آنجا که تصویر عزاداری امام خمینی (ره) است کیوآر کد نوحه «بوی بهشت» آقای کوثری قرار دارد که میتوانند دانلود کنند و به آن گوش دهند. به این صورت همزمان شعر، تصویر و صوت کنار هم قرار گرفتهاند.
این دیوارنگاره که ۹۰ متر طول و ششمتر ارتفاع دارد، در بست شیخ بهایی حرم رضوی نصب شده است. از ایدهیابی تا طراحی و اجرای این دیوارنگاره تقریباً دو ماه زمان برده است. هنرمندان البرز چندین سال است در حوزههای مختلف با آستان قدس همکاری میکنند. به گفته حسین براتی این کار گروهی و از لحاظ حال و هوای معنوی متفاوت از طرحهای دیگرمان طراحی شده است. فضا و حس و حال کار، حس و حال روضه بوده است و هنرمندان حین طراحی بارها متوسل به امام رضا (ع) و اباعبدالله (ع) شدند.
گفتنی است تصویرسازی این اثر توسط هانیه هادیان و طراحی گرافیک توسط محسن راستیپور انجام شده و اشعار مورد استفاده در این طرح از سرودههای محمود یوسفی است. آقایان مجید براتی و محمدرضا حاجیملاحسنی و خانم رباب فاضل از همکاران دیگر این پروژه بودهاند.
