لو رفتن سؤالات آزمون دلیلی بود که سازمان سنجش به طور رسمی برای لغو آزمون آیلتس اعلام کرد. آزمونی که البته دی ماه سال گذشته هم در اطلاعیهای از سوی سازمان سنجش لغو شدهبود و حالا داوطلبان این آزمون بعد از چند ماه انتظار به یکباره در روز برگزاری آزمون با خبر لغو آن به دلیل لو رفتن سؤالات مواجه شدند. آزمون آیلتس، اما تنها آزمونی نیست که طی سالهای اخیر با شک و شبهه و حاشیه مواجه میشود. چند سالی میشود کنکور سراسری با بیش از یک میلیون داوطلب یا آزمونهای امتحان نهایی که امسال با تأثیر ۴۰ درصدی در کنکور برای داوطلبان این آزمون سرنوشتساز شده هم با شک و شبهههایی از جنس تقلب و لو رفتن سؤالات مواجه است. شبهاتی که البته اغلب اوقات رد شده، اما گاهی وقتها هم مانند ماجرای هزار نفری که سال گذشته با تقلب وارد دانشگاه شدهاند، رد نشد و حاشیههایش همچنان ادامه دارد. همانطور که به گفته علی امرایی، عضو کمیسیون آموزش دیدهبان عدالت و شفافیت رتبه ۱۷۵ هزار کنکور در حال حاضر در دانشگاه پزشکی میخواند! ادعایی که البته سازمان سنجش آن را نمیپذیرد، اما تکرار این ماجراها، شبهات و لو رفتن سؤالات آزمونهای سرنوشتساز در کشور، مردم و داوطلبان را به تمامی این آزمونها و نتایج آن بیاعتماد کردهاست.
امتحان آیلتس یک آزمون بینالمللی برای سنجش تسلط افراد به زبان انگلیسی است. سالها یک مؤسسه استرالیایی صاحب امتیاز برگزاری این آزمون بود. این مؤسسه با همکاری دانشگاه کمبریج و شورای فرهنگی بریتانیا آزمون را برگزار میکرد تا اینکه با این استدلال که باید برای برگزاری این آزمون مجوز گرفتهشود، سازمان سنجش ایران وارد ماجرا شد. در گذشته آزمون آیلتس در شهرستانهای مختلف کشور نیز برگزار میشد، اما بعد از لغو ثبتنام این آزمون، تصمیم بر این شد که این آزمون فقط در شهر تهران برگزار شود. هر داوطلب برای شرکت در این آزمون مبلغ ۹ میلیون و۸۰۰ هزار تومان پرداخت کردهبود. این هزینه جدا از هزینهای است که برای حضور در تهران و شرکت در این آزمون پرداخت شدهاست. سازمان سنجش در رابطه با دلیل لغو این آزمون اینگونه توضیح دادهاست: «در ساعات منتهی به برگزاری آزمون مورخ ۷ مرداد ۱۴۰۲ (۲۹ جولای ۲۰۲۳)، بر اساس گزارش ناظران این سازمان به دلیل افشای سؤالات و با هدف حفظ سلامت آزمون، پیشگیری از تقلب و تخلف و جلوگیری از تضییع حقوق داوطلبان با اطلاع مؤسسه IDP آزمونمذکور لغو شد.» در این اطلاعیه تأکید شدهاست: «بدیهی است داوطلبان میتوانند با مراجعه به مراکز مجری برگزاری آزمون نسبت به دریافت هزینه آزمون یا انتخاب تاریخ جدید اقدام کنند.»، اما این تنها آزمونی نیست که طی سالهای اخیر با شک و شبهه برگزار میشود.
تحصیل هزار دانشجوی متقلب در دانشگاه
یکی از پرحاشیهترین موضوعات کنکوری خبر تحصیل هزار دانشجوی متقلب در رشته مهندسی و پزشکی کنکور ۱۴۰۰ بود که ابتدا از سوی یکی از خبرگزاریهای رسمی کشور مطرح و عنوان شد، چون احراز تقلب این افراد طولانیشده و بعد از ثبتنام آنها در دانشگاهها نتیجه قطعی مشخص شدهبود، امکان برخورد با این افراد وجود نداشت؛ محمد علی زلفیگل، وزیر علوم در جمع خبرنگاران اصل تحصیل برخی از متقلبان کنکور ۱۴۰۰ در دانشگاهها را تأیید کرد.
طبق سخنان وزیر علوم در کنکور ۱۴۰۰ و قبل از شروع دولت جدید، نتیجه کنکور حدود هزار نفر بر اثر معیارهای سنجش، مشکوک به تقلب بودهاست، اما، چون فرایند بررسی طولانی شدهبود و این افراد هنگام فراخوان بررسی تقلبشان، دانشجو شدهبودند، طبق استفساریه مجلس، چون قانون صرفاً برای «داوطلبان» است نه «دانشجویان» در زمان حاضر مشغول به تحصیل هستند!
این در حالی است که نصرالله پژمانفر، رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس در اطلاعیهای اعلام کرد: «ماده ۱۱ قانون رسیدگی به جرائم آزمونهای سراسری تأکید دارد که این آزمون مجدد باید قبل از دانشجو شدن فرد و در همان تابستان صورت گیرد یا دانشجو شدن این افراد برای یک ترم معلق شود تا آزمون مجددی برگزار گردد.»
تحصیل رتبه ۱۷۵ هزار کنکور در رشته پزشکی!
ماجرای تقلب و حضور شبههناک افراد ناشایست روی صندلیهای پر متقاضی و حساسی همچون صندلی پزشکی، اما همچنان ادامه دارد. چنانکه علی امرایی، عضو کمیسیون آموزش دیدهبان شفافیت و عدالت گفته است: «رتبه ۱۷۵ هزار کنکور سراسری پزشکی میخواند!» وی در اینباره اینگونه توضیح دادهاست «کسی که میانگین نمراتش در دروس اختصاصی ۸ درصد بودهاست، الان دارد پزشکی میخواند. اینها با امضای چه کسانی وارد دانشگاه شدهاند؟ چهکسانی پای آن مصوبه را امضا کردهاند؟ الان رتبه ۱۷۵ هزار دارد پزشکی میخواند؟ در حالیکه سایر داوطلبان باید برای آن جنگ کنند که رتبهشان زیر ۵ هزار شود.»
عضو کمیسیون آموزش دیدهبان عدالت و شفافیت میگوید: «با این روش کسانی با دکترای دامپزشکی به دکترای پزشکی یا دکترای داروسازی تغییر رشته و تغییر دانشگاه دادند.»
در کنار اینها سال ۱۳۹۶ تبصرهای به این مصوبه اضافه شد با نام انتقال مشروط؛ این تبصره میتوانست همه آن ۹۰ و ۵/۹۲ درصد حد نصاب علمی برای انتقال و تغییر رشته فرزندان اعضای هیئت علمی در دانشگاهها را کنار بگذارد. شرطی که آنها میتوانستند در دانشگاه مقصد در همان رشته قبلی یا رشته جدید دو ترم متوالی معدل ۱۵ بگیرند.
امرایی در اینباره تأکید دارد: «این تبصره برای سال ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ انجام شد. این روش باعث شد کسی که کارشناسی حسابداری قبول شدهبود با این تبصره داروسازی بخواند. کارشناسی مدیریت بیمه با همین تبصره الان دارد دندانپزشکی میخواند. کسی را داشتیم کارشناسی صنایع غذایی بوده و الان دارد پزشکی میخواند.»
وی در پاسخ به این پرسش که آیا این افراد هنوز دانشجو هستند، میگوید: «بله الان دانشجو هستند. شورای سنجش و پذیرش حکم به اخراج این افراد را از دانشگاهها داد که اجرا نشدهاست. دیوان عدالت اداری حکم شورای سنجش و پذیرش را تأیید کرد. باز هم اجرا نشد! از شورای نگهبان استعلام گرفتند. این شورا گفت حکم شورای سنجش و پذیرش درست است. با مسببان هم باید برخورد شود، اما این افراد هنوز در دانشگاهها ادامه تحصیل میدهند. علاوه بر این، کسانی که پای این مصوبه را امضا کردند، الان در مسئولیتهای مهم آموزشی هستند!»
کذب محض
روز گذشته سازمان سنجش آموزش کشور ادعای پذیرش داوطلبی که مردود شده یا پذیرش فردی با رتبه ۱۷۵ هزار را در رشته پزشکی کذب محض خواند.
این اطلاعیه ضمن اشاره به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی در رابطه با نقل و انتقال فرزندان اعضای هیئت علمی تأکید دارد: «طی این سالها فرزندان اعضای هیئت علمی در صورت قبولی در آزمون سراسری صرفاً از تسهیلاتی برای نقل و انتقال برخوردار میشدند، بنابراین برای پذیرش این افراد هیچ سهمیهای وجود نداشته و اعمال نشدهاست. بررسیها نشان میدهد که طی سالهای گذشته همه نقل و انتقالات با کسب نمرات و امتیازات لازم صورت گرفتهاست. در سال ۱۳۹۸ دانشگاه آزاد اسلامی تعدادی از دانشجویان را خارج از روند قانونی و بدون هماهنگی با سازمان سنجش آموزش کشور به رشتههای پزشکی و دندانپزشکی و داروسازی جابهجا کردهبود که بر اساس مصوبه مورخ ۳۰ آذر ۱۳۹۸ شورای سنجش و پذیرش دانشجو حکم به لغو تغییر رشته و انتقال آنها دادهشد و این مصوبه در رسانهها نیز منتشر شدهاست. ضمناً دانشگاه آزاد اسلامی نیز در تاریخ ۲۵ شهریور ۱۳۹۹ طی نامهای لغو تغییر رشته این دسته از دانشجویان را به سازمان سنجش آموزش کشور اعلام کردهاست.»
بر اساس این اطلاعیه با توجه به آرای هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در تیر ماه و بهمن ماه ۱۴۰۰، دستورالعمل اجرایی نقل و انتقال فرزندان اعضای هیئت علمی ابطالشده و این رأی لازمالاجرا است. بدین ترتیب از سال ۱۴۰۱ هیچگونه تسهیلات و امتیازی برای فرزندان اعضای هیئت علمی وجود ندارد. با تمام این توضیحات، اما اتفاقاتی همچون لغو آزمون آیلتس به دلیل لو رفتن سؤالات رخدادی است که شبهات موجود به صحت دیگر آزمونها را تقویت میکند.
