شاید به جرئت بتوان تاریخ شفاهی و ادبیات خاطرهنگاری را عضو سرسخت جهان ادبیات نامید که با تمام عناصر ادبیات داستانی به جز خیالپردازی تلاش میکند مخاطب را از ژرفای زندگی واقعی به درون سطور واقعی زندگی قهرمانان بیاورد. رویکرد حوزه هنری در مراکز استانی برای بها دادن به نویسندگان جوانی که قلم اول یا نهایت دوم را به این گونه ادبی اختصاص میدهند، شاید معطوف بر رشد دادن مستندنگاری در سراسر کشور باشد؛ امری که با رویش کتابهایی مثل «چند حبه قند» چندان دور از دسترس نیست.
«چند حبه قند» که یکی از تازهترین تولیدات حوزه هنری استان فارس است، روایت زندگی زنی است از تبار خیل عظیم زنان مسلمان ایرانی که در کنار استقامت در اعتقادات مذهبی و دینی تلاش کردهاند نقش مؤثری در تاریخ انقلاب اسلامی و جنگ تحمیلی ثبت کنند. رفعتالسادات نعمتاللهی پرستاری است که زندگیاش در کتاب چند حبه قند با قلم طاهره امامی به رشته تحریر درآمده است. از منظر روایی کتاب با بیان اول شخص تلاش میکند سبک داستانی خاطرهنگاری را بیشتر به رخ بکشد؛ داستانی بر مبنای واقعیت زندگی نعمتاللهی که در هر فصل با بیان جزئیات فراوان مخاطب را در دریای پرتلاطم زندگی پرفرازونشیب او غرق کند. نعمتاللهی دختری پرتلاش از یک خانواده مذهبی با پیشینه اعتقادی عمیق است. از پدربزرگ عارف و معتقد تا پدر و مادر مذهبی و خانواده دینمحور، همه و همه در شکلگیری شخصیت رفعتالسادات مؤثرند. توجه نویسنده به نقش خانواده در کنار مربیان دلسوز دوران مدرسه مخاطب را با ابعاد گسترده تربیت دینی آن هم در دوران حکومت پهلوی در میان خانوادههای مذهبی آشنا میکند. برهمین اساس اعتقادات مذهبی چنان اعتمادبهنفسی به نعمتاللهی داده است که در همان فصل اول ماجرای حفظ حجاب او برخلاف پروتکلهای پوششی پرستاران بیمارستان نمازی شیراز در روزهای پیش از پیروزی انقلاب، حس غرور به مخاطب منتقل میکند. کتاب سرشار از جزئیات است با پرداختهای استادانه طاهره امامی که باعث شده است با وجود خاطرهنگاری وجه داستانی آن در هیچ صفحهای از بین نرفته باشد. نعمتاللهی در کنار نقش همسری و مادری نقش فعال اجتماعی خود را نیز حفظ و به عنوان پرستار خدمت میکند. نفس قهرمان مؤنث در زمانی که هرگاه حرف حضور در جبهه و جنگ میشود، طرف مردان سنگینتر است، خودبهخود کتاب را خواندنیتر میکند. زمان روایت در هر فصل که مخاطب را در دورههای مختلف زندگی نعمتاللهی همراه میبرد، انسجام متن را از بین نبرده است و شاید همین یکی از نکات برجسته کردن اثر در میان کتابهایی با این سبک باشد. سیر کتاب خستهکننده نیست و مخاطب در مسیر داستانی با نویسنده همراه میشود.
نعمتاللهی تنها یک نمونه است در میان هزاران زنی که در جایجای این سرزمین پهناور نقشی هر چند کوچک در تاریخ پرافتخار این سرزمین چه در زمان پیروزی انقلاب و چه در زمان جنگ تحمیلی و چه در زمان کنونی داشتهاند. به امید اینکه نویسندگان جوان در معرفی این ستارههای روشن آسمان ایران بتوانند مؤثر باشند.
