«پل کریمه را هدف نظامی قانونی میدانیم»، این جملهای بود که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین درست شش روز پس از حمله مرگبار نیروهای تحت امر کشورش به پل متصلکننده شبهجزیره کریمه به روسیه بر زبان آورد. او طی سخنرانی ویدئویی در اندیشکده امنیتی «اَسپِن» در امریکا تأکید کرد که، چون این پل پیشتر وسیله انتقال مهمات بوده، اقدام کییف قابل توجیه است. زلنسکی در عین حال که اعتراف میکند، ضدحمله اوکراین علیه روسیه کندتر از آنچه او میخواست پیش میرود، تأکید دارد روسیه از همان آغاز، مانع بهرهبرداری از توافق صادرات غلات شده بود و حمله به پل کریمه فقط یک دستاویز بود تا مسکو توافق را فسخ کند.
همانطور که انتظار میرفت روسیه این تحرکات را بیپاسخ نگذاشت. اگر چه پس از خروج مسکو از توافق غلات، روسیه تقریباً هر روز اودسا و سایر تأسیسات صادرات مواد غذایی اوکراین را بمباران کرده است، اما این شهر شنبه شب یکی از شدیدترین حملات روسیه را به خود دید، به طوری که طی یک شب ۱۹موشک به این شهر شلیک شد و فقط ۹فروند از آنها قبل از اصابت منهدم شدند. روسیه بعد از نیمهشب شنبه با موشکهای دقیق اونیکس و موشکهای کروز کالیبر به اودسا حمله و از آن با عنوان انتقام یاد کرد. بیش از دوسوم از کل واردات و صادرات اوکراین از مسیر دریا انجام میشود که ۶۵درصد از طریق بندر راهبردی اودسا صورت میگیرد. این بندر که اقتصاد اوکراین را به اقتصاد جهانی وصل میکند، به عنوان بزرگترین و تنها بندر آبهای عمیق در اوکراین یک نقطه راهبردی برای این کشور است. طبق آنچه وزارت دفاع روسیه اعلام کرده است، در حملات شنبهشب به اودسای اوکراین تمام اهداف مدنظر هدف قرار گرفتند، ضمن اینکه مزدوران خارجی در تأسیسات آسیبدیده حضور داشتند. در بیانیهای که وزارت دفاع روسیه به این منظور منتشر کرده، آمده است: «نیروهای روسیه به تأسیساتی در اودسا در جنوب اوکراین که در آن حملات تروریستی علیه روسیه با قایقهای بدون سرنشین سازماندهی میشد، حمله کردند. تمام اهداف مشخصشده نابود شدند.» مسکو حمله به کلیسای جامع اودسا را رد و اعلام کرد به احتمال زیاد کلیسای جامع به وسیله موشک اوکراینی آسیب دیده است. گزارشها حاکی از آن است که سیستم دفاع هوایی اودسا تا حد زیادی از کار افتاده است. در حمله روسیه به بندر اودسا یک نفر کشته شد و ۱۸ نفر زخمی شدند. دیمیتری پولیانسکی، معاون سفیر روسیه در سازمان ملل طی سخنانی خطاب به شورای امنیت در دفاع از اقدام کشورش گفت که اوکراین از توافق غلات دریای سیاه برای انبار کردن حجم قابلتوجهی سوخت و محمولههای نظامی استفاده کرد و کشورهای اتحادیه اروپا نیز از این توافق به نفع خود و با هدف سودجویی از محصولات غذایی ارزان اوکراین سوءاستفاده میکنند. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه دیروز طی دیداری با الکساندر لوکاشنکو گریزی هم به ضدحمله زد و با اعلام اینکه ضدحمله شکست خورده است، گفت که نظامیان روسیه در ۲۴ساعت گذشته، بیش از ۱۵ تانک لئوپارد و افزون بر ۲۰ خودروی زرهی بردلی ارتش اوکراین را در منطقه عملیات منهدم کردهاند که در نوع خود بیسابقه است.
احتمال سقوط شهرهای کلیدی اوکراین
سرهنگ بازنشسته امریکایی دانیل دیویس معتقد است: «اوکراین تاکتیکهای خود را در میدان جنگ از «خسته کردن» دشمن به استفاده از گروههای کوچک پیادهنظام برای نفوذ به مواضع دفاعی روسیه تغییر داده است، اما این کار هنوز مؤثر نیست و در نهایت ممکن است منجر به سقوط شهرهای کلیدی اوکراین شود.» دیویس تأکید دارد: «مشکل کییف این است که چنین رویکردی تقریباً به طور قطع شکست خواهد خورد. جغرافیای کل این منطقه اوکراین از نقطهنظر نظامی با زمینهای مسطح باز با جنگلهای پراکنده مشخص میشود و از آنجا که روسیه آسمان را کنترل میکند و تعداد قابل توجهی پهپاد دارد، هر بار که سربازان اوکراینی به فضای باز میروند، بلافاصله در معرض آتش توپخانه یا خمپاره قرار میگیرند.» به گفته این تحلیلگر، نیروهای اوکراینی به دلیل کمبود منابع انسانی و زیرساختهای لازم برای موفقیت، به هیچ یک از اهداف تاکتیکی تعیینشده دست پیدا نکردهاند و هر چقدر هم که برای حامیان اوکراین ناخوشایند به نظر برسد، معقولترین راهحل کییف، آغاز مذاکراتی است که میتواند بقایای آزادی و قلمرو اوکراین را حفظ کند. با این همه دیویس گفت: «این تضمینی برای موفقیت نیست، اما هر چه اوکراین در یافتن چنین راهحلی تأخیر بیشتری داشته باشد، احتمال اینکه روسیه در تابستان یا پاییز امسال به تجمیع خود برای حملهاش ادامه دهد، حتی شاید خارکیف یا اودسا را تصرف کند، بیشتر میشود.»
