در آستانه آغاز امتحانات دانشآموزان هستیم و متأسفانه سودجویانی هم که از هر فرصتی برای سوءاستفاده از کاربران فضای مجازی استفاده میکنند ممکن است تحت عناوین و بهانههایی مانند فروش سؤالات امتحانی و فروش لوازم تقلب اقدام به سوءاستفاده از دانشآموزان کنند. در واقع این افراد از سن و تجربیات کم دانشآموزان سوءاستفاده میکنند و اقدام به دریافت مبالغ بالا از آنان کرده یا آنها را به صفحات جعلی و فیشینگ هدایت و حسابشان را خالی میکنند. کلاهبرداران هیچگونه دسترسی به سؤالات امتحانی ندارند. این افراد در اکثر موارد پس از دریافت پول، پاسخی به پیامهای کاربران نمیدهند. در مواردی هم سؤالات جعلی و غلط را برای دانشآموزان ارسال میکنند و این افراد با این امید که به سؤالات دسترسی دارند درس نمیخوانند و در جلسه امتحان با مشکل مواجه میشوند. در سالهای گذشته شاهد طرح ادعای فروش سؤالات امتحانات بهخصوص امتحانات نهایی از سوی مجرمان سایبری بودیم که پلیس فتا این افراد را شناسایی و بازداشت کرده است. مجرمان سایبری با این ترفند اقدام به سرقت اطلاعات بانکی خانوادهها که فرزندانشان به دنبال خرید سؤالات بودند کرده و حساب بانکیشان را خالی کردهاند. همانطور که گفتم در بررسیها نیز مشخص شد سؤالات فروخته شده، سؤالات متفرقه یا سؤالات مربوط به سالهای گذشته بوده که از سوی آموزش و پرورش نیز منتشر شده است.
دانشآموزان با این امید که سؤالات را در اختیار دارند، زمان کافی برای مطالعه نگذاشته بودند و زمانی که سر جلسه امتحان حاضر شدند با دیدن سؤالاتی که متفاوت از سؤالات فروخته شده بود امتحان خود را خراب کرده بودند. در این شرایط والدین نقش ویژهای بر عهده دارند و ضرورت دارد در این خصوص به فرزندان خود هشدار دهند و آنها را از خریدن سؤالات امتحانات نهایی در شبکههای اجتماعی منع کنند، اما علاوه بر این موضوع والدین باید با فرزندان خود همراه باشند. در مواردی دیده شده که دانشآموزان از ترس برخورد والدینشان با نمره کم، اقدام به خرید سؤالات جعلی و خود را درگیر مشکلات بیشتری کردهاند. سختگیریهای بیش از حد والدین برای کسب نمره عالی و هشدار بیش از حد درباره امتحان موجب استرس دانشآموزان میشود، هنگامی که والدین شرایط سختی را در ایام امتحانات به وجود میآورند و فرزند خود را از گرفتن نمره کم یا عدم قبول شدن میترسانند و تهدید میکنند، دانشآموزان نیز ناگزیر به سمت رفتارهای اینچنینی میروند تا بتوانند رضایت والدین خود را جلب کنند. وجود اضطراب در والدین باعث انتقال آن به فرزند و تشدید اضطراب او در ایام امتحانات میشود. هرگاه والدین یا معلمان دائماً تواناییهای فرد را با تواناییهای فرد دیگر بسنجند و این امر با سرزنش همراه باشد، اعتماد به نفس فرد کم و بر اضطراب او افزوده میشود تا جایی که ممکن است دانشآموزان را به سمت چنین اقداماتی سوق دهد. در نظر گرفتن پاداش بیش از حد برای اخذ نمره عالی در امتحان و شرطی کردن دانش آموزان نیز ازجمله مواردی است که میتواند سبب گرایش دانشآموزان به چنین اقداماتی شود. بهترین کار همراهی والدین با فرزندان خود و کاستن از حجم اضطراب و نگرانیهای آنان است. همچنین در کنار نظارت بیشتر بر زمان مطالعه دانشآموزان، لازم است والدین زمان استفاده آنها از وسایل هوشمند و اینترنت را محدود کنند تا آنها زمان بیشتری برای رسیدگی به دروس و امتحانات خود داشته باشند. حضور و فعالیت در شبکههای اجتماعی در فصل امتحانات میتواند باعث افزایش استرس و اضطراب دانشآموزان شود، از اینرو باید زمان فعالیت آنها در شبکههای اجتماعی را محدود کنیم. ترغیب دانشآموزان به حضور هدفمند در فضای مجازی در فصل امتحانات یک ضرورت است. با محدود کردن فعالیت در شبکههای اجتماعی جوی آرام در خانه ایجاد کنیم. والدین نیز فعالیت خود در شبکههای اجتماعی را محدود کنند تا زمان بیشتری برای رسیدگی به درس دانشآموزان داشته باشند. والدین باید روشهای صحیح مطالعه قبل از امتحان را به فرزندان خود یاد دهند.
*رئیس پلیس فتا تهران
