متعاقب عفو تعداد زیادی از محکومان و متهمان اغتشاشات سال گذشته با فرمان رهبر معظم انقلاب اسلامی در دهه فجر، رئیسجمهور و رئیس شورای عالی امنیت ملی به دبیرخانه این شورا مأموریت داد با تعیین چارچوبهای مشخص، زمینه بخشودگی یا اعمال تخفیف در قبال کسانی که در حوادث سال گذشته دچار تخلفات اداری و انضباطی شدهاند و اکنون از اقدامات خود ابراز ندامت دارند و حاضر هستند به موازین قانونی متعهد شوند، فراهم کند.
پس از بررسی ابعاد گوناگون این موضوع و اخذ نظر دستگاههای مختلف در جلسات متعدد، ضوابط بخشودگی، تدوین شد و به تأیید شورای عالی امنیت ملی رسید و در نهایت رئیسجمهور روز پنجشنبه این ضوابط را به دستگاههای مربوط از جمله وزارت کشور، وزارت علوم، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و وزارت امور خارجه ابلاغ کرد.
به موجب این ابلاغیه، آن دسته از دانشگاهیان، معلمان، هنرمندان، فعالان اجتماعی و ایرانیان مقیم خارج از کشور که در حوادث پاییز سال گذشته مرتکب تخلفات اداری یا اقدامات خلاف قانون شدهاند، با لحاظ شرایطی، مشمول تداوم عنایت رهبری معظم انقلاب اسلامی در تعلیق، تخفیف و بخشودگی برخی از محدودیتها و تنبیهات قانونی میشوند. موارد استثنا از بخشودگی نیز در این ابلاغیه مشخص شده است.
پیش از این رئیسجمهور در مصاحبهای در حاشیه راهپیمایی ۲۲بهمن با اشاره به رویکرد حکیمانه و پدرانه رهبر معظم انقلاب اسلامی در عفو محکومان و متهمان اغتشاشات، از برنامه دولت برای امتداد این رویکرد به حوزههای سیاسی، اجتماعی و اعمال تخفیفهایی برای مرتکبان اعمال خلاف قانون در این بخشها و همچنین ایرانیان خارج از کشور خبر داده بود.
روایت دبیر شورای اطلاعرسانی دولت از ابلاغیه رئیسجمهور
احسان صالحی، دبیر شورای اطلاع رسانی در این خصوص گفت: فرمان مهم رهبر معظم انقلاب مبنی بر عفو گسترده قضایی محکومان و متهمان اغتشاشات در دهه فجر، اقدامی کمنظیر در بدل زدن به هدف اصلی دشمن از پروژه آشوب، یعنی تولید نفرت و شکاف اجتماعی و صیانت از آینده افرادی بود که به علت غفلت و هیجان ناشی از پروپاگاندای بینظیر معاندان، گرفتار پرونده، احکام کیفری و سوءسابقه شده بودند.
آن عفو پدرانه و آغوش باز کردن نظام برای جوان نادم، محاسبه دشمن یعنی درگیر کردن کشور در چرخههای نفرت و آشوب برخاسته از احساس جوانی که پلهای پشت سر خود را از دست رفته میدید، به هم زد و برای بازگشت افرادی که دست در خون و حقالناس نداشتند و عامل سرویسهای جاسوسی نیز نبودند، پل بازگشت ساخت.
پس از عفو قضایی، رئیسجمهور در راهپیمایی ۲۲بهمن خبر داد که دولت برنامهای برای امتداد آن رویکرد حکیمانه رهبری در حوزههای سیاسی و اجتماعی دارد تا افرادی هم که به علت ارتکاب خلاف در اغتشاشات دچار محدودیتهای اداری و صنفی شدهاند، بتوانند با تعهد به قانون، مشمول بخشودگی یا تخفیف قرار بگیرند و به کار و فعالیت خود بازگردند.
ابلاغ روز پنجشنبه رئیسجمهور به دستگاههای مربوط که حاصل بررسیهای مفصل در شورای عالی امنیت ملی است، در واقع پل ساختن برای بازگشت و فاز دوم بدل زدن به پروژه جامعهستیزانه دشمن و جلوگیری از وندالیسم ناشی از احساس بیآیندگی است.
کلیدواژه مهم بچههای خودمان که رهبر معظم انقلاب در زمان اغتشاشات برای جوانانی که بر اثر غفلت به پروژه دشمن پهلو داده بودند، ترم معنادار و الهامبخشی برای نقطه عزیمت بازسازی اجتماعی بود.
چند نکته
در باب آنچه گذشت، چند نکته قابل بیان است:
اول آنکه رویکرد اصلی در عفو قضایی، راه باز کردن برای متهمان و محکومانی بود که در اثر هیجان و فریب وارد چرخه آشوب شده بودند، اما رهبری با کرامت، از اینکه آن هیجان و غفلت موجب تخریب آینده آنها شود، جلوگیری کردند.
دوم آنکه رهبر معظم انقلاب روز چهارشنبه (۱۹ بهمن) در سخنرانی مهم خود راهبرد دشمن را ایجاد اختلاف داخلی با هدف نابود کردن نظام اسلامی خواندند و در مقابل تأکید کردند که راهبرد اساسی ما باید اتحاد و وحدت ملی باشد.
سوم آنکه رئیسجمهور از چندی قبل به دستگاههای ذیربط مأموریت داده بود برای ترمیم برخی آسیبهای ناشی از اغتشاشات، پیشنهادهای خود را ارائه کنند، به طوری که نتیجه پیشنهادها، راهگشایی برای افرادی باشد که در اثر غفلت دست به اقداماتی زدهاند و بر اثر آن، اکنون شغل، حرفه و موقعیت آنها دچار محدودیت یا ممنوعیت شده است.
مخاطبان این بخششها چه کسانی هستند؟
دانشگاهیان، معلمان، هنرمندان، فعالان اجتماعی و ایرانیان مقیم خارج از کشور که در جریان اغتشاشات مرتکب اعمال خلاف قانون شده و به سبب آن دچار برخی محدودیتها و ممنوعیتهای اداری، انتظامی و صنفی شدهاند.
این عفو و بخششها ضمن راه باز کردن برای بازگشت دانشگاهیان به تحصیل، تدریس و هنرمندان و فعالان اجتماعی به کار و فعالیت خود، حاوی تسهیلات برای بازگشت ایرانیان خارج از کشور است. تسهیل بازگشت ایرانیان، وعده رئیسجمهور در اولین نشست خبری پس از انتخابات ۱۴۰۰ بود؛ وعدهای که با توجه رئیسجمهور، حتی پس از اغتشاشاتی به نام زن، زندگی، آزادی، مورد غفلت قرار نگرفت؛ و نکته آخر آنکه نظام اسلامی، وقتی میبیند جمعی از فرزندانش (به تعبیر رهبر معظم انقلاب، بچههای خودمان) در اثر جنگ ترکیبی و فشار سیاسی و تبلیغاتی بیسابقه دچار فریب و خطا شدهاند، با راه باز کردن برای احیای سرمایهها و بازگشت آنها به جامعه، عملاً به سناریوی دشمن که تعمیق شکافها، رساندن اختلافها به نقطه نفرت و بازگشتناپذیری و خارج شدن ظرفیتهای جامعه از دسترس و احتمالاً پیوستن به صف مقابل (از جمله به شکل مهاجرت) است، بدل میزند.
