طبق اظهار نظر کارشناسی مرکز پژوهشهای مجلس درباره (الزامات تولید خودروی اقتصادی با تمرکز بر خودروی کوئید)، کاهش قدرت خرید مصرفکننده و افزایش قیمت خودرو در کشور از یک سو و تجربه کشورهای هند و برزیل درخصوص تولید خودروهای اقتصادی (مانند کوئید)، موجب شد وزارت صمت برنامه تولید خودروی اقتصادی را در دستور کار خود قرار دهد. از آنجا که دوگانه کیفیت (با تأکید بر ایمنی) و قیمت تمام شده خودرو همیشه محل چالش بوده و در صنعت خودروسازی کشور نیز تبلور پیدا کرده، لذا بیم آن میرود هم به لحاظ کیفیت (ایمنی) و هم به لحاظ پیشبینی قیمت واقعی با توجه به سیستم تأمین قطعات در کشور، اهداف مورد نظر وزارت صمت محقق نشود. به عبارت دیگر با توجه به تجارب قبلی در این زمینه (در ارتباط با پیشبینی قیمت ۷ هزار دلاری برای خودروی اقتصادی ال ۹۰ که در عمل حدود ۱۱ هزار دلار شد) و خطاهای صورت گرفته به دلیل عدم شناخت کافی و واقع بینانه از شبکه تأمین بهخصوص برای یک پلتفرم جدید، احتمال انحراف در اهداف مد نظر دور از ذهن نیست؛ لذا در این گزارش به اختصار الزامات تولید خودروی اقتصادی با تأکید بر خودروی کوئید مورد تحلیل و واکاوی قرار گرفته است. در بخش جمعبندی این گزارش تأکید شده است با توجه به کاهش قدرت خرید مصرفکننده با تولید خودرو ارزانقیمت میتوان دسترسی مصرفکننده به خودرو را افزایش داد، اما باید به این نکته توجه کرد که ایمنی نباید فدای کاهش قیمت شود، زیرا کم توجهی به ایمنی سبب افزایش تلفات تصادفات جادهای میشود که علاوه بر آسیبهای اجتماعی که ایجاد میکند خود به شدت هزینههاست. علاوه براین در پروژه تولید خودروی اقتصادی باید به استفاده از پتانسیل پلتفرمهای موجود، ذائقه مصرفکننده و مدیریت قیمت تمام شده توجه کرد تا اهداف مورد نظر از پروژه به صورت مطلوب برآورده شود.
همچنین باید به این نکته توجه کرد که هدف از تولید خودروی ارزان قیمت تسهیل حملونقل دهکهای کمدرآمد جامعه است و این هدف را از طریق سایر مسیرها مانند اعطای تسهیلات خرید خودرو، توسعه حملونقل عمومی و ترویج استفاده از خودروهای اشتراکی نیز میتوان بر طرف نمود و تولید خودرو ارزانقیمت تنها مسیر برای رفع این نیاز نیست، بنابراین ایمنی، کیفیت و رضایت مصرفکننده نباید فدای کاهش قیمت شود. با توجه به دادههای بررسی شده در کشورهای هند و برزیل، عرضه خودروی اقتصادی کوئید در ابتدا با موفقیت نسبی همراه بوده، اما در ادامه میزان فروش این خودرو بهشدت کاهش یافته است. با توجه به تجربه خودروی کوئید در کشور هند بهمنظور تضمین موفقیت تولیدخودروی اقتصادی پیشنهاد میشود در طرح تولید خودروی اقتصادی محورهای زیر مورد توجه قرار گیرد:
۱- ایمنی: خودرو اقتصادی کوئید (بدون کیسه هوا) در آزمون ایمنی تصادف صفر ستاره ایمنی کسب کرده است و پیشبینی میشود نسخه برزیلی (خودروی کوئید با فرض ثابت بودن تجهیزات کمک راننده با توجه به محدودیت قیمت) در حال حاضر در آزمون یوروان کپ صفر ستاره ایمنی کسب کند. با توجه به اهمیت ایمنی خودرو در کاهش تلفات انسانی ناشی از تصادفات جادهای و نارضایتی عمومی از سطح ایمنی خودروها، توجه به ایمنی تولیدات جدید و ارتقای آن ضروری است. شایان ذکر است بخش عمده ایمنی خودرو وابسته به طراحی پلتفرم است، بنابراین ضروری است در شروع طراحی، هدفگذاری مناسبی برای ایمنی خودرو انجام شود و به حداقلها (استانداردهای اجباری ۸۵ گانه) اکتفا نشود.
۲- محاسبه دقیق قیمت تمام شده: با توجه به پیچیدگی محاسبه قیمت تمام شده خودرو (تعدد قطعات و نیاز به زنجیره تأمین جدید، اثر تیراژ بر قیمت، ارتقای استانداردها و هزینه آن)، افزایش قیمت جهانی مواد اولیه و اهمیت قیمت تمام شده در بازاریابی خودروی اقتصادی، ضروری است این محاسبات با دقت بالا انجام شود تا از دستیابی به اهداف طرح تولید خودروی اقتصادی اطمینان حاصل شود. شایان ذکر است در تجربه قبلی در خصوص خودروی آل ۹۰ نیز ادعا شد که قیمت تمام شده این خودرو ۷ هزار دلار خواهد بود، اما به دلیل عدم پیشبینی صحیح موارد پیش گفته در محاسبه قیمت، قیمت تمام شده به حدود ۱۱ هزار دلار رسید؛ لذا بیم این میرود در مورد خودروی اقتصادی مذکور نیز اشتباه محاسباتی در قیمت تمام شده تکرار شود.
۳- تعدد پلتفرمها و کاهش تیراژ: با توجه به وجود سه پلتفرم SP۱۰۰، PF۱ و B۰ Dacia که امکان تولید خودرو جدید براساس آنها وجود دارد و هزینههای بالا ایجاد پلتفرم جدید (حدود ۴۰۰ میلیون یورو برای کوئید) پیشنهاد میشود تا حد امکان از زیرساخت پلتفرمهای موجود استفاده شود تا از کاهش مقیاس تولید و افزایش هزینه تولید جلوگیری شود.
۴- لزوم توجه به ذائقه مصرفکننده: خودروهای اقتصادی معمولاً دارای ابعاد کوچک هستند برای مثال خودرو کوئید جزو کلاس A است. عمده خودروهای فروخته شده در کشور مربوط به خودروهای کلاس B و بالاتر بودهاند، بنابر این نیاز است بازار و ذائقه مصرفکننده مطالعه شود تا خودرو متناسب با نیاز مصرفکننده و پذیرش بازار طراحی شود.
