سمنانیها برای حفظ آبهای روان و مدیریت آن به فکر انجام طرحهای آبخیزداری و ساخت سدهای زیرزمینی افتادهاند. بر همین اساس و به گفته معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان چند نقطه مستعد برای ساخت سدهای زیرزمینی شناسایی شده که نیازمند اجرای طرحهای مطالعاتی و مکان یابی دقیقتر است.
محمد راستین با بیان اینکه سدهای زیرزمینی در مناطق کم آب و خشکی همچون کشورمان مناسب است، میگوید: «در حقیقت این نوع از سدها سازههایی هستند که به غنای ذخایر آبی در زیر زمین کمک شایانی میکنند.»
به گفته این مسئول، وسعت عرصههای منابع طبیعی سمنان افزون بر ۵ میلیون و ۵۰۰ هکتار است که بیش از ۲ میلیون هکتار از این عرصهها سیل خیز است.
معاون آبخیزداری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان از اولویت داشتن اجرای طرحهای آبخیزداری نیز خبر داده و میافزاید: «فعلاً کار مطالعاتی برای یک میلیون هکتار از این وسعت ۲ میلیون هکتاری در اولویت کاری این اداره کل قرار دارد.»
وی با بیان اینکه تاکنون برای ۵۳ حوضه آبخیز استان طرح مطالعاتی تهیه شده است، میگوید: «خوشبختانه در دولت سیزدهم توجه خوبی به طرحهای آبخیزداری شده است و با اعتبارات خوبی که در سفر هیئت دولت به استان سمنان داده شده اقدامات شاخصی انجام شده است.
راستین تصریح میکند: «برای اجرای طرحهای آبخیزداری در ۵۳ طرح مطالعه شده فعلی به اعتباری افزون بر ۲ هزارمیلیارد تومان نیاز وجود دارد که با تخصیص اعتبارات بیشتر به طرحهای مطالعاتی و آبخیزداری توجه بیشتری به این اقدام زیرساختی و کاهش سیل و افزایش آبهای سطحی و زیرزمینی در استان خواهد شود.»
جلوگیری از کوچ زودهنگام عشایر
با توجه به کاهش بارشها مراتع کشور توان خود را از دست دادهاند. به گفته کارشناسان ورود زودهنگام و خروج دیرهنگام دام عشایر و چرای بیش از حد، حضور دام مازاد در مراتع، خشکسالی، فرسایش خاک و سیلاب از مهمترین دلایل تخریب مراتع بهشمار میرود.
حالا سمنانیها تصمیم گرفتهاند از کوچ زودهنگام عشایر جلوگیری کنند.
فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان با تأکید بر اینکه باید جلوی کوچ زودهنگام عشایر گرفته شود و این یک ضرورت است، میگوید: «ورود زودهنگام و خروج دیرهنگام دام عشایر باعث تخریب مراتع میشود.»
سرهنگ علیرضا ابوطالبی با تأکید بر اینکه حفظ و احیای مراتع، اجرای طرحهای مرتعداری و ممیزی مراتع یکی از اولویتهای مهم برنامههای منابع طبیعی و آبخیزداری استان است، میافزاید: «زمان ورود و خروج دام، ظرفیت دام و مدت استفاده از مراتع بهعنوان سه موضوع مهم در حوزه مدیریت چرای دام در مراتع است.»
به گفته فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان، زیرساختها و تمهیدات لازم برای جلوگیری از کوچ زودهنگام عشایر برای توزیع نهاده، آب و خدماترسانی به عشایر در استانهای مبدأ توسط دستگاههای اجرایی ذیربط با استفاده از ظرفیت تعاونیها و تشکلهای عشایری انجام میشود.
برنامههایی برای حفظ پوشش گیاهی
با توجه به اینکه عشایر از استانی به استان دیگر کوچ میکنند به همین دلیل به منظور مدیریت چرای دام و در راستای کنترل و جلوگیری از کوچ زودهنگام دامها یگان حفاظت اداره کل و شهرستانهای تابعه سمنان بر اساس وظایف ذاتی خود در ایام تعطیلات نوروزی ۱۴۰۲ و همچنین ۱۵ روز فروردین ماه سال جاری اقداماتی در دستور کار خود داشتند.
از جمله کارهایی که انجام شد این بود که یگان حفاظت منابع طبیعی و آبخیزداری در راستای کنترل دام و جلوگیری از کوچ زودهنگام و بر اساس توان و ظرفیت موجود خود با اجرای عملیات ایست و کنترل مقطعی در محورهای مواصلاتی و همچنین گشتهای سیار در عرصهها اقدام به توقیف و برگرداندن بیش از ۲۸ دستگاه کامیون و کامیونت حامل دام که قصد تخلیه در مراتع قشلاقی را بهطور غیر مجاز داشتهاند کرده و همچنین دو فقره پرونده تخلف چرای غیرمجاز و شناسایی ۱۰ بلوک دام که بهطور غیرمجاز وارد مراتع قشلاقی در دو شهرستان شاهرود و میامی که در حال تعلیف غیر مجاز دام بودند تشکیل دادند.
لازم به ذکر است تشدید گشت و مراقبت و افزایش تیمهای گشت خودرویی و موتورسیکلت و همچنین اجرای ایست و کنترل و ایستگاههای ثابت و سیار برای موضوع مذکور در مسیر کوچ در دستور کار است و از تمام توان و سایر دستگاههای اجرایی دیگر کمک گرفته میشود.
این اقدامات در راستای مدیریت چرای دام و همچنین جلوگیری از ورود زودهنگام به مراتع استان سمنان به منظور حفظ پوشش گیاهی و جلوگیری از تخریب مراتع انجام شده است.
به گفته فرمانده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری سمنان، برگزاری کلاس آموزشی و توجیهکردن دامداران نسبت به پیامدها و مشکلات کوچ زودهنگام در مراتع ییلاقی، اضافهکردن اکیپها در ورودیها و گلوگاههای این استان، ضرورت هماهنگی با دادستان و سایر مقامات قضایی و جلب همکاری نیروی انتظامی برای پشتیبانی کامل از این برنامه نیز ضروری بوده و انجام میشود.
همجواری بخش وسیعی از استان سمنان با مناطق حاشیه کویر مرکزی، سمنان را در زمره مناطق دارای اقلیم خشک دائمی قرار داده است، بنابراین میتوان گفت این منطقه در تقابل با پدیدههایی، چون افزایش دما و کاهش بارشها در سالهای اخیر، قرار داشته و قطعاً نیازمند توجه ویژه مسئولان کشوری به این مهم است.
متوسط بارندگی سالانه سمنان ۱۴۰ میلیمتر است که در مقایسه با میانگین بارندگی ۲۵۰ میلیمتری کل کشور، برداشتهای بیش از ظرفیت و تراز منفی چرخه آبی و کمبود بارشهای متناوب و به موقع باعث شده است مردم سمنان به خوبی وضعیت بغرنج پیشرو را درک کنند.
