تیغ «سزار» امریکا برگلوی زلزله‌زدگان سوری

دو روز بعد از زلزله ۷/۸ ریشتری سوریه که تا لحظه تنظیم این خبر، جان هزاران نفر را گرفته، تحریم‌های امریکا و غرب از جمله قانون تحریمی معروف به «سزار» نه تنها توان دولت دمشق را برای نجات و رسیدگی به زلزله‌زدگان کاهش داده، بلکه کمک‌رسانی بین‌المللی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بسیاری از شرکت‌های حمل و نقل هوایی از ورود به فرودگاه‌های سوریه به خاطر نگرانی از تحریم‌های امریکا و اروپا خودداری می‌کنند. وزارت خارجه سوریه اعلام آمادگی کرده برای نهاد‌های سازمان ملل تسهیلاتی فراهم کند تا کمک‌هایی که شهروندان آسیب دیده به آن نیاز دارند، به دست‌شان برسد، ولی وزیر خارجه سوریه گفته که تأثیر تحریم‌های یکجانبه پیامد‌های این بلای طبیعی را تشدید کرده است.

امریکا دو شنبه شب اعلام کرد که «متعهد» به کمک به ساکنان «دو سوی» مرز ترکیه-سوریه است که در اثر زلزله‌های مرگبار سحرگاه دو شنبه ویران شده‌اند، اما معامله مستقیم با دولت سوریه را رد کرد. ند پرایس، سخنگوی وزارت امور خارجه امریکا به خبرنگاران گفت که ایالات متحده از طریق سازمان‌های غیردولتی (NGO) بدون اینکه با دولت بشار اسد تعامل کند، کمک‌های خود را به سوریه خواهد رساند، ولی گزارش‌ها می‌گویند در شرایطی که تحریم‌های دول غربی، به خصوص امریکا همچنان برقرار هستند، حتی سازمان‌های غیردولتی هم قادر نیستند کاری از پیش ببرند. تصویری از ترافیک هوایی در رسانه‌های اجتماعی منتشر شده که نشان می‌دهد تحریم‌های امریکا مانع رسیدن هواپیما‌های حامل کمک‌های بشردوستانه به سوریه می‌شود و شمار زیادی از شرکت‌های حمل و نقل هوایی، حاضر نیستند با پرواز به سمت سوریه و ورود به فرودگاه دمشق، خود را در معرض تنبیه‌هایی قرار دهند که امریکا برای نقض‌کنندگان تحریم‌ها در نظر گرفته است. روز دوشنبه، کمیته امریکایی-عربی ضد تبعیض (ADC) که یک گروه مستقر در امریکا است، خواستار لغو «فوری» تحریم‌های امریکا برای تسهیل کمک‌رسانی به سوریه شد. ایوب، مدیر اجرایی ADC در بیانیه‌ای گفته که لغو تحریم‌ها در‌ها را برای کمک‌های اضافی و تکمیلی باز می‌کند و سهولت بیشتری به کسانی می‌دهد که به این کمک‌ها نیاز دارند. شورای کلیسا‌های خاورمیانه (MECC) نیز خواستار لغو فوری تحریم‌های اعمال شده علیه سوریه شد، زیرا محاصره فعلی، تلاش‌ها برای تأمین نیاز‌های اساسی مردم سوریه برای پاسخ به زلزله ویرانگر را محدود می‌کند. اعضای این شورا در بیانیه‌ای اعلام کردند: «ما خواستار لغو فوری تحریم‌ها علیه سوریه و اجازه دسترسی به همه مواد هستیم تا تحریم‌ها به جنایت علیه بشریت تبدیل نشود»، اما ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا اعلام کرد واشنگتن حاضر نیست تغییری در سیاست امریکا به وجود بیاورد. پرایس گفته که همچنان به سیاست همکاری با شرکای غیردولتی برای کمک به سوری‌ها ادامه خواهد داد و با انداختن توپ در زمین دولت سوریه، گفت: «این رژیمی است که هرگز تمایلی برای اولویت دادن به رفاه و منافع مردمش نشان نداده است.»
تمام کنید این نمایش مسخره تحریم را!
ظاهراً نمایندگان سازمان‌های غیردولتی و بین‌المللی چندان با دیدگاه دولت امریکا موافق نیستند و می‌کوشند در دنیایی که دولت‌ها همچنان مرکز ثقل هرگونه اقدام در داخل مرز‌های ملی هستند، از ظرفیت دولت سوریه برای کمک به مردم زلزله زده استفاده کنند. روز دو شنبه به فاصله‌ای نه چندان طولانی از وقوع زمین‌لرزه، نمایندگان سازمان‌ها و دفاتر سازمان ملل متحد در سوریه و سازمان‌های غیردولتی در ساختمان وزارت امور خارجه سوریه جمع شدند، جلسه‌ای که فیصل مقداد، وزیر امور خارجه سوریه نیز در آن حضور داشت. مقداد اقدامات دولت دمشق و دستور بشار اسد، رئیس‌جمهور برای مقابله با پیامد‌های فاجعه زلزله را تشریح کرد و به صراحت به تأثیر تحریم‌های یکجانبه در افزایش پیامد‌های زلزله اشاره کرد. المقداد گفت که این کشور آماده است برای نهاد‌های سازمان ملل تسهیلاتی فراهم کند تا کمک‌هایی که شهروندان آسیب دیده به آن نیاز دارند، به دست‌شان برسد. وزارت خارجه سوریه هم با انتشار بیانیه‌ای از اعضای سازمان ملل، دبیرخانه این سازمان، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ و سایر نهاد‌های دولتی و غیردولتی خواست به سوریه و دولت این کشور برای حل این فاجعه انسانی کمک کنند. وی با بیان اینکه این نهاد‌ها می‌توانند در زمینه نجات زلزله‌زدگان، بیرون کشیدن جنازه‌ها و ارائه کمک‌های غذایی و بهداشتی به شهروندان سوری کمک کنند، تصریح کرد، سوریه از کشور‌ها و نهاد‌هایی که با ملت این کشور ابراز همبستگی و برای کمک به آنان در این شرایط دشوار، اعلام آمادگی کردند، نهایت قدردانی را دارد. همچنین خالد حبوباتی، رئیس سازمان هلال احمر سوریه در یک کنفرانس خبری در دمشق گفت که ما به تجهیزات سنگین و آمبولانس‌ها و خودرو‌های آتش‌نشانی نیاز داریم تا بتوانیم به عملیات نجات و آواربرداری‌ها ادامه دهیم؛ این امر ایجاب می‌کند که تحریم‌ها از سوریه در سریع‌ترین زمان ممکن برداشته شود. به گفته حبوباتی، تحریم‌های اقتصادی بر وضعیت انسانی تأثیر گذاشته است؛ تعدادی از کشور‌ها کمک‌هایی فرستاده‌اند، اما فاجعه بزرگ است و ما به کمک همگان نیاز داریم. ما تماس‌هایی از سوری‌ها در تعداد زیادی از کشور‌ها دریافت کرده‌ایم و حساب بانکی را برای دریافت کمک‌های مالی افتتاح خواهیم کرد. احتمال افزایش تلفات انسانی وجود دارد. حبوباتی خطاب به اتحادیه اروپا گفت: «از اتحادیه اروپا درخواستی دارم؛ تحریم‌های اقتصادی علیه سوریه باید برداشته شوند. این نمایش خنده‌دار و مسخره را پایان دهید. الان بعد از این فاجعه زمان برداشتن تحریم‌ها فرا رسیده تا بتوانیم به تجهیزات سنگین دسترسی داشته باشیم. امیدوارم فوراً با ما همکاری صورت بگیرد، ما کاملاً آماده‌ایم.»
انسان‌دوستی گزینشی
ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا ادعا کرده که «روند ارسال کمک به سوریه و ترکیه متفاوت است.» چیزی که برخی ناظران آن را انسان‌دوستی گزینشی توصیف کرده‌اند. او گفته که امریکا در کمک به ترکیه هیچ مشکلی ندارد، زیرا در آنکارا یک دولت «شریک» وجود دارد، ولی تأکید کرده که «در سوریه، ما شریکی در قالب سازمان‌های غیردولتی داریم که حمایت‌های بشردوستانه را ارائه می‌کنند.» برخورد اروپا نیز تفاوت چندانی نداشت. جوزف بورل، کمیسیونر سیاست خارجی اتحادیه اروپا و یانز لنارچیچ، کمیسر مدیریت بحران اتحادیه اروپا، گفتند که اتحادیه اروپا بعد از درخواست کمک ترکیه، ۱۰ تیم جست‌وجو و نجات برای اعزام به آن کشور بسیج کرده، ولی گفت که اعزام کمک به سوریه منوط به «درخواست» سوریه است، در حالی که دولت سوریه نیز چنین درخواستی داشته است. المیادین نوشته که پس از زمین‌لرزه روز د وشنبه چندین کشور غربی به سرعت برای ارسال کمک و نیرو‌های امدادی به ترکیه بسیج شدند، اما تصمیم گرفتند سوریه را کنار بگذارند و از آن غفلت کنند و تنها به ابراز تسلیت و صرفاً برای حمایت از سوری‌های آسیب دیده، بدون هیچ اقدام میدانی، اعلام آمادگی کردند.