مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی اگرچه همچنان میگوید پیشرفتی در برنامه هستهای ایران صورت نگرفته است، با این حال هم او و هم مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و هم وزیر خارجه روسیه، بدون اینکه به موضع طرف امریکایی برای احیای برجام اشاره کنند، تحرکاتی را برای برونرفت از شرایط مسکوت کنونی آغاز کردهاند.
آخرین دور مذاکرات رفع تحریمهای وین مردادماه سال جاری در وین برگزار، اما بعد از آن دچار وقفه شد. از آن زمان تاکنون، همواره ایران از آمادگی برای حضور پای میز مذاکره صحبت کرد، اما واشنگتن برای وزن دادن به اغتشاشات اخیر در ایران سعی داشت اینطور وانمود کند که علاقهای برای پیگیری مذاکرات ندارد. رافائل گروسی روز پنجشنبه بعد از دیدار با پاپ فرانسیس در واتیکان در تکرار مواضع قبلی گفت: «بنبست ایجاد شده. گفتگوها دچار وقفه شدهاند.» گروسی در ادامه گفت: «دیدارها و مبادلات زیادی با آژانس انجام میشود و به همین دلیل است که آژانس- و خود من شخصاً- نمیخواهیم در این وضعیت خطرناک یک خلأ سیاسی به جا بگذاریم.» البته مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نشان داد، در شرایطی که شرایط را تیره و تار جلوه میدهد، اما احیای توافق هستهای همچنان امکانپذیر است و افزود: «امیدوارم بتوانم به تهران بروم. من همیشه میگویم که آژانس محل توافق و بستری برای درک متقابل است، بنابراین من آماده سفر هستم و در صورت امکان، در اسرع وقت سفر به ایران را دوباره آغاز میکنم.»
برنامه روسیه برای احیای برجام
همچنین وزارت خارجه روسیه گزارش داد سرگئی لاوروف، وزیر خارجه این کشور ۱۷ژانویه (۲۷دی) با حسین امیرعبداللهیان همتای ایرانی خود در مسکو دیدار و گفتگو خواهد کرد. طبق اعلام مسکو، موضوع احیای برجام در دستور کار طرفین قرار خواهد داشت. لاوروف اخیراً گفت که کشورش الگویی ساده و قابل فهم برای بازگشت همه طرفها به تعهداتشان در برجام ارائه داده بود، اما امریکا و اتحادیه اروپا در نزدیکی خط پایان، روند احیای توافق را کند کردهاند.
وی در گفتگو با ریانووستی افزود: «وقت اتخاذ تصمیمهای مسئولانه بری احیای توافق هستهای ایران است. وزیر خارجه روسیه همچنین تصریح کرد که در صورت وجود اراده سیاسی، برجام میتواند اجرایی شود.»
جوزف بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در جریان تماس تلفنی با ایلی کوهن، وزیر امور خارجه رژیمصهیونیستی درباره ایران صحبت کرد. این بیانیه میافزاید: «اسرائیل یکی از نزدیکترین شرکای اتحادیه اروپا در خاورمیانه است و تعدادی از چالشهای جهانی وجود دارد که دو طرف باید با هم روبهرو شوند، از جمله جنگ وحشیانه روسیه در اوکراین و همکاری نظامی روسیه با ایران.»
سیاست اروپایی همراستا با صهیونیستها
به رغم ارتباط طرف اروپایی با تلآویو طرف صهیونیست همچنان بر اتهامزنی پافشاری میکند. آویو کوخاوی، رئیس ستاد ارتش رژیمصهیونیستی روز جمعه مدعی شد که ایران هم اکنون اورانیوم کافی برای ساخت چهار بمب اتمی در اختیار دارد. وی افزود: «ایران میتواند سه بمب را با اورانیوم ۲۰درصد و یک بمب را با اورانیوم ۶۰درصد بسازد. پیشرفت آنها کند است ولی نگرانی اصلی به تغییراتی در زمینه ساخت سانتریفیوژهای پیشرفته مربوط میشود.» وی مدعی شد که در سال گذشته سه سناریو برای حمله به تأسیسات هستهای ایران آماده شد.
دیوید راتلی، دیپلمات انگلیسی در نشست شورای امنیت سازمان ملل هم در مواضعی همراستا با صهیونیستها درباره حاکمیت قانون با تکرار ادعاها درباره برنامه هستهای ایران ادعا کرد: «امروز، برنامه هستهای ایران بسیار پیشرفت کرده است. این برنامه صلح و امنیت بینالمللی را تهدید و سیستم جهانی عدم اشاعه را تضعیف میکند.» این مقام دولت انگلیس ادعا کرد: «هر گونه نقض منشور ملل متحد تهدیدی برای همه است. تهاجم غیرقانونی روسیه به اوکراین یک نمونه بارز نقض منشور سازمان ملل است. روسیه با این تهاجم بیدلیل، همهپرسی ساختگی و تلاش برای الحاق غیرقانونی، به تعهدات خود به منشور سازمان ملل بیتوجهی کرده است.» دیپلمات انگلیسی ادامه داد: «روسیه به وضوح ممنوعیت استفاده از زور و اصل احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی اوکراین را نقض کرده است. این امر در حالی است که روسیه عضو دائمی شورای امنیت است که مسئولیت خاصی را به همراه دارد.» وی در ادامه اظهارات خود با هراس از پیشرفت برنامه هستهای ایران ادعا کرد: «در کرهشمالی، پرتاب بیسابقه ۷۰ موشک بالستیک در سال۲۰۲۲، قطعنامههای متعدد شورای امنیت را نقض و همچنان صلح و امنیت بینالمللی را تهدید میکند.»
اخیراً پولیتیکو مدعی شده است به پیشنویس اسنادی دست یافته که نشان میدهند اتحادیه اروپا اعمال تحریمهای جدید علیه ۴۰فرد و نهاد ایرانی را در دست بررسی دارد و رایزنی درباره این تحریمها در چارچوب اقدامات اتحادیه اروپا به «اعتراضات اخیر» در ایران است. این رسانه امریکایی نوشته است: اسنادی که مربوط به این تحریمها هستند در ۲۷صفحه تنظیم شدهاند و شامل اطلاعاتی در حمایت از تحریمهای پیشنهادشده علیه اشخاص و نهادهای مذکور هستند. اکثر این اطلاعات، «گزارشهای رسانهای» هستند. مطابق این اسناد، اتحادیه اروپا تحریم ۱۷فرد را در دست بررسی دارد که برخی از آنها فرمانداران مناطق مختلف هستند و سایرین را یک نماینده مجلس و یک مقام بلندپایه در معاونت برونمرزی صدا و سیمای جمهوری اسلامی تشکیل میدهند. برخی از مقامهای فعلی و سابق سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز در این فهرست قرار دارند.