در حال حاضر میزان بیابانزایی در سال حدود یکمیلیون هکتار و فعالیتهای مقابلهای بیابانزدایی ۳۰۰هزار هکتار برآورد میشود، دبیر کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی ضمن هشدار به مسئولان مربوط گفت: «متأسفانه تخریب سه برابر از عملکرد ما پیش افتاده است.»
به گزارش تسنیم، عباس نوبخت در نشست تخصصی کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی گفت: «در ابتدای برنامه ۲۰ ساله بیابانزدایی، سطوح بحرانی برای بیابانزایی در کشور ۶میلیون هکتار بود و امروز که سه سال تا پایان این برنامه فرصت داریم، نقاط بحرانی به ۱۴میلیون هکتار رسیده است.»
وی با بیان اینکه حتی برخی مناطق شمالی ایران نیز با مشکل کمبود آب مواجه شدهاند، تصریح کرد: «برخی روستاهای شرق مازندران در دل جنگل کمبود آب دارند و شواهد در بازدیدهای میدانی نشان میدهد آثار خشکسالی در پنج منطقه رویشی کشور کاملاً مشهود است.»
معاون وزیر جهاد کشاورزی احیای سرزمین را جامعترین راه برای مقابله و تعدیل اثرات خشکسالی دانست و گفت: «پوشش گیاهی و حفظ و ارتقای آن نقش مهمی در احیای سرزمین دارد.» نوبخت به عنوان دبیر کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی، اجرای الگوی کشت را راهی برای مقابله با تخریب سرزمینی و اثرات خشکسالی خواند و طرح نهضت جهادی تولید یکمیلیارد اصله نهال و طرح تحول احیای پوشش گیاهی و تولید علوفه در مراتع کشور را از مؤثرترین راههای مقابله با تخریب سرزمینی عنوان کرد.
نوبخت با تأکید بر لزوم جلوگیری از فرسایش خاک و اجرای طرحهای آبخیزداری تصریح کرد: «متوسط فرسایش خاک در کشور ۱۶ تن است ولی در برخی استانها این رقم به مراتب بیشتر است.» وی با اشاره به گزارش سازمان هواشناسی جهانی در سال۲۰۲۱ افزود: «از سال۲۰۰۰ تعداد و مدت خشکسالی نسبت به دو دهه گذشته ۲۷درصد افزایش داشته و از طرفی ۳/۲میلیارد نفر از جمعیت جهان با استرس کمبود آب مواجهند. ارزیابی دسترسی به آب نشان میدهد هر ساله جمعیت بیشتری در کمبود آب به سر خواهند برد و تخمین زده میشود تا سال۲۰۴۰ از هر چهار کودک، یک کودک تحت تأثیر تنش ناشی از کمبود آب قرار گیرد.»
«احیای سرزمین» جامعترین راه برای مقابله با خشکسالی
رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور احیای سرزمین را جامعترین راه برای مقابله و تعدیل اثرات خشکسالی دانست و گفت: افزایش قابلیت حاصلخیزی خاک اکوسیستمها را در برابر خشکسالی مقاوم میکند، از این رو پوشش گیاهی و حفظ و ارتقای آن نقش مهمی در احیای سرزمین دارد. نوبخت با اشاره به محدودیتهای اقلیمی در سطح کشور تصریح کرد: ۳۵درصد مساحت کشور در منطقه به شدت خشک، ۳۰درصد در منطقه خشک و ۲۰درصد در منطقه نیمهخشک است. متوسط بارندگی کشور ۲۳۰میلیمتر در سال و میزان تبخیر سه برابر نرم جهانی است، اینها همه هشدار است و باید در ایجاد زیرساختهای لازم برای عبور از بحران جدی باشیم.
«اجرای الگوی کشت» راهی برای مقابله با تخریب سرزمینی
دبیر کارگروه ملی مقابله با بیابانزایی، اجرای الگوی کشت را راهی برای مقابله با تخریب سرزمینی و اثرات خشکسالی خواند و افزود: «طرح نهضت جهادی تولید یکمیلیارد اصله نهال هم همین کمک را میکند، طرح تحول احیای پوشش گیاهی و تولید علوفه در مراتع کشور نیز دیگر راه مقابله با تخریب سرزمینی است.» جلوگیری از فرسایش خاک و اجرای طرحهای آبخیزداری در بالادست از دیگر مواردی بود که نوبخت بر ضرورت آن تأکید و خاطرنشان کرد: «متوسط فرسایش خاک در کشور ۱۶تن است ولی در برخی استانها به مراتب بیشتر است. در آبخیزداری باید به جای ساخت سدهای بزرگ خاکی، از بالادست شروع کنیم تا هم آب را مهار کنیم و هم از شسته شدن خاک جلوگیری شود.
کاشت یکمیلیارد اصله نهال در ۴ سال
همچنین وزیر جهاد کشاورزی در این نشست گفت: «ما باید مقیاس آبخیزداری را تغییر دهیم و در سال ۱۰میلیون هکتار آبخیزداری و ۳میلیون هکتار تثبیت بیابان انجام دهیم که این اقدامات به اعتبار نیاز دارد و در این خصوص محدودیت داریم، لذا باید این امور را به مردم واگذار کنیم.» به گزارش ایسنا، سیدجواد ساداتینژاد اظهار کرد: «بهروزرسانی پروژه خوزستان و تعمیم آن برای سایر کانونهای بحران مورد تأیید همه است، پروژه خوزستان یک طرح موفق اجرایی بوده است. وزارت جهاد کشاورزی در اجرای این طرح از هیچ کمکی فروگذار نخواهد کرد.»
وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه محدودیت منابع و اعتبارات وجود دارد، تصریح کرد: «باید با اولویتبندی طرحها را اجرا کنیم و در بودجه ۱۴۰۲ اعتباری را برای مقابله با بیابانزایی در نظر بگیریم تا علاوه بر طرح خوزستان، کانونهای ششگانه را هم پیش ببرد.» ساداتینژاد با بیان اینکه راهی به جز مشارکت مردمی در پروژهها نداریم، تأکید کرد: «مردم باید از اراضی بهرهبرداری کنند و نظارت بر عهده وزارت جهاد کشاورزی و سازمان منابع طبیعی باشد، لذا تا جلسه آینده باید طرح و الزامات مردمیسازی در مهار بیابان و آبخیزداری تدوین شود.» وی با اشاره به ردیف بودجه فروش اموال مازاد وزارت جهاد کشاورزی برای تأمین اعتبار طرحهای بیابانزدایی و آبخیزداری گفت: «از آنجا که اعتبارات دولت محدود است، اگر به ما اجازه انجام ۱۰میلیون هکتار آبخیزداری از محل فروش اموال مازاد یا تهاتر اموال داده شود، میتوانیم این طرح را پیش ببریم.»
وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه اختصاص ۲۵۰میلیون دلار اعتبار از صندوق توسعه ملی به اذن مقام معظم رهبری باعث تحرک در آبخیزداری شده بود که به دلیل تحریم دو سال است متوقف شده، تصریح کرد: «یکی از راههای دیگر برای جذب اعتبار فروش یا تهاتر اموال مازاد است و اگر سازمان برنامه و بودجه و بخشهای تخصصی مجلس شورای اسلامی این اقدام را در بودجه ۱۴۰۲ لحاظ کنند، میتوانیم در سال جدید ۱۰میلیون هکتار آبخیزداری و ۳میلیون هکتار بیابانزدایی را انجام دهیم.»
وی با اشاره به دستور رئیسجمهوری مبنی بر تولید علوفه در مراتع رهاشده عنوان کرد: مراتع ظرفیت تولید علوفه را دارد و با این اقدام علوفه از مزارع خارج میشود و میتوانیم مزارع را به تولید محصولات اساسی اختصاص دهیم. ساداتینژاد با بیان اینکه برای کاشت یکمیلیارد اصله نهال به تغییر مقیاس نیاز داریم، عنوان کرد: «ما در کشور ۴۰میلیون اصله نهال میتوانیم تولید کنیم و باید مقیاس تولید را تغییر دهیم، دنیا به سمت این تغییر مقیاس و افزایش تولید رفته و این اقدام هم با کمک مردم قابل انجام است. با این اقدامات ظرف چهار سال میتوانیم به کاشت یکمیلیارد اصله نهال برسیم.»
