با اینکه مازندران را باید در صدر استانهای سرسبز کشور، با آب و خاک مناسب برای کشت انواع محصولات کشاورزی قرارداد، اما توسعه کشت گل و گیاه و توجه به احداث گلخانهها در این منطقه در جهت دست یافتن به اشتغال پایدار و بهرهمندی از شغلی متناسب با زیستبوم و طبیعت، این بخش را به ظرفیتی ناب در حوزه اشتغال استان تبدیل کرده است. در کنار تولیدات کشاورزی مازندران که سالانه به ۵/۷ میلیون تن میرسد و صادرات محور کردن آن برای تجاریسازی در دستور کار قرار گرفته است، حالا کشورهای اروپایی اعلام آمادگی کردهاند تا برای توسعه گلخانهها در این منطقه سرمایهگذاری کنند. اتفاقی که میتواند علاوه بر حفظ منابع آبی و ایجاد اشتغال، راه محصولات مازندران به سمت بازارهای جهانی را هموارتر کند.
«کشت گلخانهای» به عنوان روشی برای تولید محصولات کشاورزی با بهرهوری زیاد در سالهای اخیر بهویژه در مناطق کمآب کشور مورد توجه جدی قرار گرفته و در حال توسعه است. طبق آمار، سطح توسعه گلخانههای کشور از حدود ۱۰ هزار هکتار در سال ۱۳۹۴ به ۱۵ هزارو ۷۰۰ هکتار در پایان سال ۱۳۹۸ افزایش یافته است. نزدیک به ۷۰ درصد از سطح زیرکشت گلخانهها در ایران به کشت سبزیها و صیفیها، حدود ۲۵ درصد به کشت گل و گیاهان زینتی و مابقی به سایر محصولات گلخانهای از جمله گیاهان دارویی و تولید نشاء اختصاص دارد. غالب بستر کشت مورد استفاده در گلخانههای کشور «خاکی» است و بیشترین سطح گلخانههای کشور به ترتیب مربوط به استانهای تهران، کرمان، اصفهان، یزد، مرکزی و مازندران است.
ظرفیتهای اشتغال مازندران در سایه مواهب طبیعی و خدادادی آن به لحاظ دارا بودن زمینهای ارزشمند و حاصلخیز را نمیتوان انکار کرد.
توانمندیهایی که در حوزه طبیعی مانند بهرهگیری از خاک حاصلخیز و آب و هوای مناسب به ثمر نشسته و در بخشهایی مانند کشت گل و گیاه و تولید نهال مازندران را به یکی از استانهای سرآمد در حوزه کشاورزی کشور تبدیل کرده است.
به گفته مدیر باغبانی جهاد کشاورزی مازندران، سطح کشت گل و گیاه در این استان ۱۲۰۰ هکتار است و سطح گلخانهها نیز ۴۰۰ هکتار است که در سه سال اخیر به صددرصد رسیده است. هادی ایزدی میگوید: «در این استان ۳ هزارو ۳۰۰ بهرهبردار گلخانهای فعالیت دارند.»
حرکت با دانش بنیانها
کشت گلخانهای در مازندران آنقدر جذاب است که حالا اروپاییها هم برای ورود به این بخش اعلام آمادگی کردهاند.
موضوعی که استاندار مازندران با تأکید بر توسعه کشت گلخانهای محصولات در استان این خبر را تأیید کرده و میگوید که کشورهای اروپایی آماده سرمایهگذاری و توسعه گلخانهها هستند تا بتوان محصولات متنوعی را کشت و برداشت کرد.
سیدمحمود حسینیپور با اظهار اینکه سهم بخش کشاورزی در رشد اقتصادی استان حدود هشتدرصد است از طراحی و سیاستگذاری در این بخش خبر داده و ادامه میدهد: «توسعه سرمایهگذاری و تلاش برای ارتقای بهرهوری و توسعه شرکتهای دانش بنیان با توجه به شعار سال مدنظر است. در پشتیبانی از این موضوع برای مولدسازی داراییها به بخش کشاورزی برنامه داریم.» وی میزان تولیدات سالانه در عرصه کشاورزی را ۵/۷ میلیون تن ذکر کرده و میافزاید: «صادرات محور کردن محصولات کشاورزی برای تجاریسازی آن در دستور کار است و ساخت چهار پایانه صادراتی از طرحها به شمار میرود.» پایانه صادراتی روماک از فعالترین پایانههای مازندران است. این پایانه توانست تفاهمنامههایی را با کشورهای هدف صادراتی داشته باشد و بزرگترین پایانه صادراتی شیلاتی و خاویاری نیز در دست اقدام است.
استاندار مازندران، بزرگترین پایانه گل وگیاه غرب استان را از دیگر طرحها ذکر کرده و میگوید: «پایانه برنج نیز از دیگر پایانههای فعال در استان به شمار میرود و این پایانه در صادراتی کردن محصولات کشاورزی در حال تلاش است.» وی زراعت چوب را از کالاهای استراتژیک برشمرده و میگوید: «امسال ۷۰ درصد کاغذ کتابهای درسی برای اولین بار در مازندران انجام شد.»
هزاران ظرفیت مازندران
در حال حاضر یکی از نیازمندیهای کشور محصولات شیلاتی است و بر همین اساس ۱۱۵ هزار تن محصولات شیلاتی در مازندران تولید میشود که مرکز تکثیر ماهیان کلاردشت از مهمترین مراکز برای این کار محسوب میشود.
موضوع دیگر اصلاح بذر در حوزه زراعت است که به شدت لازم و ضروری است و مازندران در سالجاری به واسطه توزیع بذرهای اصلاح شده شاهد رشد تولید برنج و گندم در استان بود. در همین راستا با توجه به سیاستگذاری صورت گرفته، ضرورت توسعه کشت گلخانهای در استان احساس میشود و مجوزهای خوبی در مازندران صادر شده و کشورهای اروپایی آمادگی سرمایهگذاری در این بخش را دارند.
استاندار مازندران گل وگیاه زینتی را از جمله تولیدات مهم استان اعلام کرده و میگوید: «این استان میتواند به هاب صادراتی گل وگیاه در منطقه و بین کشورهای سیایاس تبدیل شود.»
حسینیپور زهکشی اراضی کشاورزی را از نیازهای مازندران بیان کرده و تصریح میکند: «اجرای این طرح میتواند تولیدات کشاورزی را تا چهار برابر رشد دهد. همچنین وجود ۹۰۰ آب بندان از ظرفیتهای استان است و لایروبی آن در اولویت کارها قرار دارد.»
به گفته این مسئول، توسعه کشت گیاهان دارویی در دستور کار قرار دارد و طرح فعال کردن اقتصاد روستا در ۵۰۰ روستا هدفگذاری شده است. استاندار مازندران تولید مرکبات را ۷/۲ میلیون تن و کیوی را ۲۰۰ هزار تن اعلام کرده و میگوید: «صادرات این محصولات به چین و روسیه در دستور کار قرار دارد و مازندران اولین استان برای ورود به بازارهای چین معرفی شده است.»
گلخانههای هوشمند با تولیدات بالاتر
افتتاح گلخانه هیدروپونیک هوشمند در بابلسر یکی از اقدامات ویژه در این عرصه بود که با شروع به کار کردن آن میتوان الگوی نوینی در کشت گلخانهای کشور ارائه کرد. مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بابلسر با بیان اینکه پروژه گلخانه هیدروپونیک و هوشمند تولید و پرورش گل آنتوریوم به مساحت ۳ هزار مترمربع هفته دولت در این شهرستان افتتاح شد، میگوید: «برای این طرح ۶۰ میلیارد ریال سرمایهگذاری شده است.» حمیدرضا رحمانی ادامه میدهد: «استفاده از این گلخانهها میتواند میزان آب را به شدت کاهش دهد. این گلخانههای هوشمند به گونهای طراحی شدهاند که با وجود مصرف کمتر کود، محصول بیشتری در آن کشت، داشت و برداشت میشود. ۴۰۰ درصد محصول بیشتری در این روش تولید میشود و مصرف آب نیز تا ۹۵ درصد کاهش پیدا میکند و همچنین ۶۰ درصد کود کمتری مصرف میشود.»
