موضوع تقریب، تنها در ایران مطرح نیست و در مهمترین دانشگاههای جهان مانند پرینستون، هاروارد و ییل و در کشورهایی مانند انگلستان نیز متفکرانی وجود دارند که به موضوع تقریب پرداختهاند که اصلیترین دلیل آنها برای این مطالعات، وحدتآرا و نظریاتی است که در حوزه ادیان و مذاهب مطرح میشود.
نشست علمی-تخصصی «پژوهشگران غربی و تقریب» مروری بر کتاب مسئله تقریب در قرن بیستم تألیف راینر برانر برگزار شد. رسول زرچینی و عبدالله فرهی عضو هیئت علمی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی سخنرانان این نشست بودند. رسول زرچینی در ابتدای نشست به مطالعات تقریب در غرب اشاره کرد و منابع این حوزه را در سه حوزه معرفی کرد؛ حوزه اول منابع زبان آلمانی بود که در کشورهایی مانند اتریش وجود دارد. دسته دوم، فرانسویزبانها هستند که با نگاه باطنی به شیعه، موضوع تقریب را دستمایه تحقیقات خود قرار دادهاند و شیعه و اسماعیلیه را در ارتباط با یکدیگر معرفی کردهاند. گروه سوم منابع که شاید مهمترین نحله فکری باشد نیز مربوط به انگلستان و دانشگاههای اسکاتلند است. زرچینی عنوان کرد: ما یک جریانی داریم تحت عنوان اندیشکدهها و اندیشمندانی که مطالعات خود را در اختیار اندیشکدهها قرار میدهند، با این توجیه که حرف خود را به گوش سیاستمداران برسانند. متأسفانه در غیر از این، مطالب و تحقیقاتی از این اندیشمندان دیده نمیشود. وی گفت: اساساً میتوان گفت گفتگوها و تحقیقات حول مسئله تقریب در راستای تفکر وحدت و مقابله با استعمار آغاز شده است. در مطالعات شرقشناسی نیز منابع مختلفی در حوزه تقریب به چشم میخورد. پروژه تقریب با ایدههای سیاسی شکل گرفت و با همین ایدهها نیز به انحطاط رفت. بعد از انقلاب اسلامی با توجه به وجود نگاههای منفی و سیاسی هیچ مطالعهای در حوزه تقریب شکل نگرفت. این استاد دانشگاه تقریب مذاهب ادامه داد: ما تعریف مشخصی از تقریب نداریم. تقریب پایهای برای وحدت است، اما در غرب گروههایی هستند که روابط سیاسی را مورد بررسی قرار میدهند، مثل اینکه چه شد فرقهگرایی در عراق سرعت گرفت. عوامل سیاسی مانند انتخابات و قدرت گرفتن جریان غیرتقریبی نیز از دیگر مسائلی است که گروههایی از غربیها به آن پرداختهاند. زرچینی درباره نویسنده کتاب «مسئله تقریب در قرن بیستم» توضیح داد: راینر برونر متولد ۱۹۶۴ میلادی در آلمان است. او مدرک دکترای خودش را در رشته مطالعات اسلام و اسلامشناسی گرفت. علاقهمندیهای این نویسنده نیز تاریخ اندیشه سیاسی در اسلام و بحثهای سنی و شیعه؛ قرآن و حدیث و مسلمانان در اروپا بوده است. این نویسنده درکنفرانسهای متعددی شرکت داشته و فعالیتهای علمی زیادی داشته است. این کتاب به زبانهای عربی و انگلیسی ترجمه شده است.
