از مهمترین اقدامات بانک مرکزی در یک سال گذشته که در تعامل با کانون صرافیها و صادرکنندگان انجام شد، راهاندازی بازار توافقی ارز بوده است. در بحث بازار ارز بانک مرکزی به دو بخش عرضه و تقاضای ارز توجه کرده است که خوشبختانه در برنامه یک سال گذشته این بانک، این مسئله وجود داشته و در بخش تقاضا و بخش عرضه ارز اقدامات بسیار خوبی انجام شده است.
به گزارش فارس، یکی از معضلات سالهای گذشته در اقتصاد ایران به نوسان در بازار ارز بازمیگردد و ساماندهی بازار ارز همواره دغدغه بانک مرکزی بوده و برای نیل به این هدف نیز اقداماتی در ادوار مختلف انجام شده است، البته نتایج اقدامات همیشه قابل قبول نبوده و در موارد بسیاری نه تنها آرامش بر بازار حاکم نشده، بلکه نرخ ارز به خصوص دلار در سالهای گذشته با افت و خیز بالایی همراه بوده است.
یکی از مهمترین اقدامات بانک مرکزی در یک سال گذشته، به اواخر خردادماه سال جاری مربوط میشود که بانک مرکزی برای ساماندهی بازار ارز در تعامل با کانون صرافیها، صرافیهای معتبر و صادرکنندگان به این جمعبندی رسید که بازار توافقی عرضه و تقاضا راهاندازی شود. همچنین بانک مرکزی در راستای ثباتبخشی به بازار ارز و جلوگیری از اثرات نامطلوب نوسانات و تلاطمات شدید نرخهای ارز بر انتظارات تورمی اقدامات قابل توجهی در راستای مدیریت تقاضای ارز، مهار و کنترل فعالیتهای سفتهبازانه و قاچاق ارز، اولویتبندی نیازهای وارداتی انجام داده است که مهمترین آثار آن کاهش ۷/۵۴ درصدی انحرافمعیار نرخ دلار در بازار غیررسمی و تأمین ارز مورد نیاز برای واردات کالاها به کشور بوده است.
مدیریت عرضه و تقاضای ارز و کنترل نوسانات بازار
مدیریت بازار ارز در مواجهه با نوسانات بازار با تقویت بازار متشکل ارزی از طریق فراهم ساختن امکان فروش ارزهای صادراتی با نرخ توافقی به صرافیها و امکان معامله توافقی ارز در بازار متشکل ارزی و نیز تسهیل مقررات مربوط به تقاضای بازار در حوزه اسکناس از جمله مهمترین اقدامات بانک مرکزی در یک سال گذشته به منظور ثباتبخشی به بازار ارز به شمار میروند. همچنین تفکیک تقاضای مبادلاتی (تقاضای ارز برای واردات کالاها و خدمات) و سفته بازی (تقاضای ارز به منظور سرمایهگذاری یا حفظ ارزش پول) و اولویتبندی نیازهای وارداتی و مهار و کنترل فعالیتهای سفته بازانه و قاچاق ارز از طریق اعمال محدودیت بر سقف تراکنشها، ساماندهی چکهای تضمینی و اعمال نظارت بر جابهجایی مبالغ کلان از دیگر سیاستهای مؤثر بانک مرکزی در حوزه ارزی در دولت سیزدهم بوده است.
مقرراتگذاری با هدف انتظام بخشی به بازار ارز
بانک مرکزی برای مدیریت بازار ارز مقرراتی را نیز وضع کرده است. این مقررات شامل اعلام ممنوعیت واردات کالا به کشور بدون ثبت سفارش و تعیین منشأ ارز (تمامی مبادی ورودی) با هدف ساماندهی و انتظامبخشی به سمت تقاضای ارز، اعلام معافیت ورود هر میزان ارز به کشور (اعم از اسکناس و حواله) از پرداخت مالیات توسط اشخاص حقیقی و حقوقی، فراهمسازی بسترهای مقرراتی برای ایجاد اطمینان نزد سپردهگذاران ارزی و الزام پرداخت سود نقدی ارزی به سپردههای ارزی با منشأ اسکناس توسط شبکه بانکی، ممنوعیت معاملات فردایی سکه و ارز، توافق با روسیه جهت توسعه همکاریهای پولی و بانکی و فعال شدن نماد روبل- ریال در بازار متشکل ارزی در این راستا بوده است.
کامران رحیمی، عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتگو با فارس اظهار داشت: در بحث بازار ارز بانک مرکزی به دو بخش عرضه و تقاضای ارز توجه کرده است که خوشبختانه در برنامه یک سال گذشته این بانک این مسئله وجود داشته و در بخش تقاضا و بخش عرضه ارز اقدامات بسیار خوبی انجام شده است.
وی با اشاره به صحبتهای رئیس کل بانک مرکزی درباره رشد ۸۰ درصدی تأمین ارز در سامانه نیما در پایان تیرماه نسبت به مدت مشابه سال قبل ادامه داد: در صورتی که بانک مرکزی همین روند فعلی را ادامه دهد و مشکل خاصی در تأمین ارز در بازارهای متشکل ارزی و نیمایی ایجاد نشود، بخش عمدهای از تقاضای ارز در کشور جبران خواهد شد و دیگر شاهد نوسان در بازار ارز نخواهیم بود. این کارشناس اقتصاد ایران تأکید کرد: در صورتی که نوسان قیمت دلار در اقتصاد ایران کنترل شود، میتوان امیدوار به کاهش انتظارات تورمی بود و همین موضوع نیز میتواند باعث کاهش تورم در اقتصاد ایران شود.
