روستاها با صنایع کوچک و حتی مشاغل خرد میتوانند اقتصاد خود را بچرخانند. صنایعی که با یک حرکت و ایده آغاز و با حمایتها به اشتغالزایی و تأمین نیازهای یک منطقه منتهی میشوند. هر چند سالهاست صنایع کوچک و متوسط به حال خود رها شدهاند و بدون هیچ حمایت مطلوب و تأثیرگذاری از سوی دولتها، سختترین روزهای خود را سپری میکنند و به دغدغهای برای صنعتگران و همچنین سیاستگذاران صنعتی تبدیل شدهاند، اما حالا معاون صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک از تفاهمنامهای خبر میدهد که بر طبق آن هزار میلیارد تومان تسهیلات از طریق صدور ضمانتنامه به صنایع کوچک پرداخت میشود تا بتواند به عاملی برای شکوفایی و توانمندیشان تبدیل شود.
صنایع کوچک در دنیا از اهمیت بسیار بالایی برخوردارند که عمدهترین علت آن انعطافپذیری آنهاست و میتوانند در بخشهای مختلف به صنعت یک کشور کمک کنند. طبق آمار موجود بیش از ۵۰درصد اختراعات و نوآوریها در دنیا توسط صنایع کوچک رخ میدهد و دومین مسئلهای که موجب شده این صنایع از اهمیت بسیار بالایی برخوردار باشند قدرت جذب بسیار زیاد نیروی کار توسط آنهاست.
این صنایع در شهرستانها میتوانند اقتصاد یک منطقه را متحول کنند و با ادامه کارشان، صنایع بزرگ از وجود آنها بهره ببرند، اما اولین مسئلهای که در مورد مشکلات عمده بنگاههای کوچک میتوان به آن اشاره کرد مشکلات مالی است. پس از آن هم محدود بودن بازار محصولات صنایع کوچک و متوسط است که به عنوان دومین مسئله تلقی میشود. چراکه با توجه به کوچک بودن این صنعت، بازار محصولات محلی و داخلی به عنوان بازار هدف محدودی برای این بنگاهها وجود دارد.
اما حالا و برای شکوفایی دوباره این صنایع، معاون صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک میگوید: «طبق تفاهمنامهای که با یکی از بانکها منعقد کردیم میتوانیم تا هزار میلیارد تومان تسهیلات از طریق صدور ضمانتنامه به صنایع کوچک بپردازیم.»
محبوب پناهی با بیان اینکه صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک به موجب قانون، صرفاً جهت پر کردن خلأ وثیقه مابین تولیدکننده و ذینفعان بانکی تشکیل شده است، ادامه میدهد: «زمانی که سرمایهگذار یا کارآفرین به دنبال راهاندازی یک واحد تولیدی است، شاهد هستیم تمام دارایی خود را صرف خرید و راهاندازی تأسیسات فیزیکی ماشینآلات و مواردی از این قبیل خواهد کرد و تقریباً دارایی قابل توجهی که به عنوان وثیقه نزد بانکها به ضمانت بگذارد، نخواهد داشت. وقتی برای دریافت تسهیلات به بانکها مراجعه میکند، بانکها بنا به نگاه اقتصادی که دارند محل اجرای طرح را به عنوان وثیقه نمیپذیرند و معمولاً تولیدکننده با مشکل مواجه میشود.»
معاون فنی و برنامهریزی صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک تأکید میکند: «صندوق ضمانت صرفاً برای پر کردن این خلأ تأسیس شده است تا این ضمانتنامه را برای واحدهایی که دچار مشکل وثیقه هستند، صادر کند و آنها بتوانند به راحتی از تسهیلات بانکی که بیشتر، تسهیلات سرمایه در گردش است، استفاده کنند. در این راستا صندوق ضمانت با تمامی بانکهای کشور اعم از خصوصی و دولتی تفاهمنامههایی دارد و ضمانتنامه صندوق مورد پذیرش تمامی بانکها در سطح کشور است.»
به گفته این مسئول و در همین راستا با امضای تفاهمنامهای با یکی از بانکها، امسال تا مبلغ ۱۰ هزار میلیارد ریال (هزار میلیارد تومان) تسهیلات را با معرفی و تضمین صندوق و از طریق صدور ضمانتنامه در اختیار صاحبان صنایع کوچک و واحدهای متقاضی قرار میگیرد.
صنایع کوچک، اما قدرتمند
چند سالی است که با پدیدهای به نام کارآفرینی مواجه هستیم. پدیدهای که در شهرستانها و روستاها بیش از مناطق دیگر به چشم میخورد. به این مفهوم که فردی با سرمایه اندک، جذب ۱۰ تا ۱۵ نیروی کار و ماشینآلات مورد نیاز، اقدام به تولید محدود میکند. این اتفاق در صنعت مواد غذایی و بخشهایی از این دست بسیار افتاده است.
این اتفاق در نگاه اول بسیار تأثیرگذار است. دولتها بسیار خرسند میشوند که کارآفرینان با سرمایههای اندک بتوانند آمار اشتغال را افزایش دهند. این خوشحالی زمانی بیشتر میشود که سیاستگذاران در زمینه ایجاد اشتغال به بنبست خورده باشند. تا اینجای داستان همه چیز طبق روال عادی است. اما مشکل زمانی خود را نشان میدهد که تعداد کارآفرینان در حوزه تولید و صنعت بالا رفته و با وجود آنکه درصد بسیار ناچیزی از خلق محصول را به خود اختصاص میدهند، اما توقع دریافت تسهیلات بالا از سوی دولت را دارند. در واقع این مشکل کارآفرین نیست. استراتژی نویسان صنعتی باید بتوانند به تعریف درستی در این باره برسند.
در همین رابطه معاون فنی و برنامهریزی صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک با بیان اینکه تاکنون صندوق بیش از ۱۲ هزار میلیارد ریال ضمانتنامه صادر کرده و توانسته است اثربخشی مطلوبی در حوزههای اقتصادی از جمله اشتغالزایی و احیای واحدهای تعطیل و نیمه تعطیل، به ویژه در مناطق کمتر توسعه یافته و همچنین مناطق آسیبدیده از حوادث طبیعی از جمله مناطق زلزلهزده کرمانشاه داشته باشد، میگوید: «امسال نیز به منظور اثربخشی بیشتر سقف ضمانتنامهها از ۳۰ به ۵۰ میلیارد ریال و ضمانتنامههای پیمانکاری از ۳۰ به ۷۰ میلیارد ریال افزایش یافته است. با توجه به صدور ضمانتنامههای اعتباری از جمله سرمایه در گردش، توسعه و خرید اعتباری همچنین ضمانتنامههای پیمانکاری از جمله شرکت در مزایده و مناقصه، پیش پرداخت و حسن انجام کار توسط صندوق ضمانت سرمایهگذاری صنایع کوچک، میتوانیم ادعا کنیم که سبد محصولات صندوقدارای تنوع زیادی است که میتواند اکثر فعالیتهای صنعتی کشور در صنایع کوچک را تحت پوشش قرار دهد.»
هر چند که در دنیا تعاریف متفاوتی برای صنایع کوچک و متوسط وجود دارد و شاخصههای متفاوتی مطرح است، صنایعی که صرفاً اشتغالی کمتر از ۵۰ نفر داشته تحت عنوان صنایع کوچک محسوب میشوند. میزان دارایی، گردش مالی، میزان سرمایه و اشتغال طبق یک ترکیب خاص کنار یکدیگر میشوند و مجموعهای را تعریف میکند که شامل خرد، کوچک و متوسط است و اگر از یک عدد مورد نظر فراتر رود شامل بنگاههای بزرگ خواهد شد. صرفاً در ایران براساس قانون مصوب مجلس شورای اسلامی واحدهای کمتر از ۵۰ نفر تحت عنوان صنایع کوچک در نظر گرفته میشوند و امید میرود حداقل با حمایت از این صنایع بتوان در مناطق روستایی به اشتغالزایی پرداخت.
