
به تعویق افتادن چندباره راهاندازی نیروگاه اتمی بوشهر توسط روسها، علاوه بر نارضایتی ایران، اعتبار روسیه در جامعه بینالملل را در رعایت مفاد قراردادها زیر سؤال میبرد. به گزارش «جوان»، اقدام روسیه که برای ششمین بار از سال 1381 به این طرف، راهاندازی نیروگاه بوشهر را به تعویق انداخت، بازتابهای متفاوتی داشته اما همگان بر این نکته که مسکو با اعتبار خود در جهان بازی میکند، اشتراک نظر دارند. موضعگیری روسها بهویژه با توجه به تنشزدایی و ماه عسل جدیدی که اوباما با مدودف شروع کرده، حساسیتهای بیشتری را برانگیخته است.تحت چنین شرایطی، کارشناسان سیاسی در تهران راهحلهای متفاوتی را برای برخورد با بدقولیهای متناوب روسیه در مقابل ایران پیشنهاد میکنند.یک کارشناس مسائل بینالمللی در گفتوگو با خبرنگار روزنامه جوان اظهار کرد: این برای ششمین بار از سال 1381 است که روسها در راهاندازی نیروگاه بوشهر خلفوعده میکنند.بهشتیپور افزود: آنها همیشه به بهانههای متفاوت، این کار را انجام دادهاند و این بار مسائل فنی را پیش کشیدهاند. وی ادامه داد: از نظر من همکاری نکردن روسیه در تکمیل نیروگاه بوشهر دو دلیل عمده دارد؛ اول، نهایی نشدن پرونده هستهای ایران. دوم، توافق با آمریکا برای تعلیق استقرار سپر ضدموشکی در اروپا. بهشتیپور در توضیح بیشتر تصریح کرد: با این روند، روسها تا زمانی که پرونده هستهای ایران، نهایی نشود، نیروگاه را تکمیل نخواهند کرد، ضمن اینکه یکی از دو دلیل تعویق این بار، توافق روسیه با آمریکا بر سر تعلیق استقرار سپر ضدموشکی در خاک اروپاست. آمریکا با دادن این امتیاز، نشان داد که میخواهد با روسیه معامله کند و روسها نشان دادند اهل معامله هستند. این کارشناس مسائل بینالملل درباره تعامل جدید روسیه و آمریکا گفت: روسها رفتار متفاوتی از آمریکا دیدهاند، بنابراین حاضر شدهاند هم در ماجرای نیروگاه و هم در بحث تحویل اس- 300 به ایران، به واشنگتن امتیازاتی بدهند.بهشتیپور این مسأله را موجب وارد آمدن صدمه به وجهه بینالمللی روسیه دانست و ادامه داد: این مسأله به دیگر کشورها نشان میدهد که روسیه قادر به تصمیمگیری مستقل نیست و به وعدههای این کشور نمیتوان امیدوار بود. زمانی که قرار است وزیر انرژی روسیه 9 آذر برای توضیح درباره توقف راهاندازی نیروگاه بوشهر به ایران بیاید، ایران میتواند از ابزارهای خود در خاورمیانه، قفقاز و آسیای میانه علیه روسیه استفاده کند تا روسها مجبور شوند نیروگاه بوشهر را تکمیل کنند.روسیه قابل اعتماد نیستسخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: روسها هیچ وقت راست نگفتهاند و همواره منافع خودشان را دنبال کردهاند. نیروگاه بوشهر هرگز توسط روسها تکمیل نخواهد شد. آنها غیرقابل اعتمادند و از نیروگاه بوشهر به عنوان ابزاری برای تحقق منافع خود در غرب استفاده میکنند. محمود احمدی بیغش تصریح کرد: باید این نیروگاه را خودمان تکمیل کنیم.برخی منابع خبری سخنان این نماینده مجلس را تندترین اظهارات یک مقام ایرانی علیه روسیه عنوان کردهاند.یک کارشناس مؤسسه مطالعات شرق دور آکادمی علوم روسیه نیز در گفتوگو با خبرگزاری ریانووستی اظهار کرد: موضع روسیه در قبال برنامه هستهای ایران تغییر کرده است. ولادیمیر سازهین افزود: دو دلیل برای این تغییر موضع روسیه وجود دارد؛ اول نوع رفتار ایران در بحث هستهای و دوم تغییر موضع واشنگتن در قبال مسکو پس از روی کار آمدن اوباما.
این کارشناس روس ادامه داد: من مایلم تأکید کنم گروه 1+5 هیچ وقت در مورد استراتژی خود در برابر ایران، اختلاف نظر نداشتهاند اما اختلاف نظر در جزئیات وجود دارد. وی با تکرار اتهامات غرب علیه ایران گفت: آنها متقاعد شدهاند که ایران نباید فرصت ساخت سلاح هستهای داشته باشد.سازهین به تازهترین بهانه روسها برای همکاری نکردن با ایران اشاره کرد و ادامه داد: غنیسازی اورانیوم ایران در روسیه و فرانسه، بهانه تازه روسیه است. از طرفی ایران از موضعگیری جدید مدودف بیزار شده هرچند در ایجاد اختلاف بین اعضای 1+5 موفق عمل کرده است. وی تصریح کرد: اعضای 1+5 در حال متحد شدن هستند.
اظهارنظر مقامات روسیدر حالیکه مقامات روسی، مشکلات فنی را دلیل به تعویق افتادن راهاندازی نیروگاه بوشهر اعلام کردهاند، مدیر فنی شرکت اتماسترویاکسپورت روسیه که مجری پروژه بوشهر است، گفت: هیچ مشکلی برای راهاندازی فاز اول نیروگاه بوشهر تا پایان سال 2009 وجود ندارد.سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه وجود دلایل سیاسی در تعویق راهاندازی نیروگاه بوشهر را رد کرد. وی گفت: بین مسائلی که پیرامون پرونده هستهای ایران میگذرد و راهاندازی نیروگاه بوشهر هیچ ارتباطی وجود ندارد اما ویتالی یرمولایف مدیر فنی اتم استرویاکسپورت معتقد است، نیروگاه برای راهاندازی مشکلی ندارد. نیروگاه بوشهر قرار بود در سال 1999 تکمیل شود اما تاکنون این امر انجام نشده است.
روسیه و رفتار ضد منافع مشترکتحلیلگران و آگاهان سیاسی معتقدند روسها برای هیچ کشوری، شریک قابل اعتمادی نیستند. این تحلیلگران نوع تعامل روسیه با اروپا بر سر فروش گاز و تحویل اس-300 به ایران را نمونههای دیگری از رفتار غیرصادقانه روسها عنوان میکنند. روسیه قرارداد ساخت دو نیروگاه اتمی، شبیه آنچه در بوشهر احداث کردهاند را با ایتالیا منعقد کردهاند اما با این وضعیت امیدی به وعدههای آنها نیست. همچنین روسیه با رفتار خود، ایران را محق میکند تا به آنها و دیگر اعضای 1+5 بابت تحویل سوخت 75/19 درصد اعتماد نکند و خواهان معامله سوخت 5/3 درصد با 75/19 درصد در خاک خود باشد.در همین زمینه عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در گفتوگو با «جوان» اظهار کرد: تأخیر در راهاندازی نیروگاه بوشهر، اجرای دوباره قرارداد ترکمانچای است. حشمتالله فلاحتپیشه این اقدام روسها را توهین به ملت ایران دانست و افزود: روسها به اندازه کافی از برنامه راهاندازی نیروگاه عقب هستند و در هیچ زمانی چنین گستاخی آشکاری از روسها ندیده بودیم.وی با اشاره به دارا بودن فناوری هستهای از سوی ایران ادامه داد: ایران بهراحتی میتواند بفهمد که نیروگاه بوشهر نقص فنی ندارد. روسها به دلایل سیاسی، چنین به ایران گستاخی میکنند.فلاحتپیشه تصریح کرد: روسها بر سر حقوق ایران با دشمن ایران یعنی آمریکا تبانی کردهاند و ایران حقوق خود را پیگیری میکند.وی خاطرنشان کرد: آمریکا در حال حاضر قصد دارد کشورهای دیگر را حول سیاستهای تنبیهی علیه ایران بسیج کند و این همان سیاستی است که جورج بوش قصد اجرای آن را داشت.فلاحتپیشه با بیان اینکه روی سخن ما در حال حاضر کشورهای روسیه و چین است، گفت: این اقدام روسیه اشتباه است. رابطه ایران و روسیه یک رابطه راهبردی نیست. رابطه راهبردی نباید تحت تأثیر هیچ سیاستی قرار بگیرد در حالی که دوگانگی در رابطه روسها نشان میدهد که روسیه تحت تأثیر سیاستهای غرب قرار گرفته است.همچنین محمد کرمیراد، عضو دیگر کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تن دادن روسیه به فشار غرب گفت: روسها اگر مناسبات خود را با ما بههم بزنند، بیشتر به ضرر آنها تمام میشود چرا که ایران بدون تکیه به دیگران، به فناوریهای جدید دست یافته است.وی راهکار تکمیل نیروگاه بوشهر را اعتماد به متخصصان داخلی دانست و افزود: ما همین الان داریم نیروگاه 360 مگاواتی هستهای میسازیم بنابراین توان ساخت نیروگاهی شبیه بوشهر را نیز داریم.
نگاه مثبت ایران به همکاریهایهستهای آیندهعلیاصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بینالمللی انرژی اتمی گزارش اخیر البرادعی را خوب توصیف کرد. وی اعتراف چندباره گزارش آژانس، مبنی بر صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای ایران و همکاری ایران با بازرسان تأسیسات فردو را دلگرمکننده دانست.منوچهر متکی وزیر خارجه ایران هم دیروز که در هند بهسر میبرد، گفت: ایران در حال اتخاذ رویکردی مثبت نسبت به پیشنهاد آژانس درباره تأمین سوخت رآکتور تهران است اما بهشرطی که تبادل اورانیوم در داخل خاک ایران باشد.وی توضیح داد: از یک طرف سوخت از ایران خارج میشود و از سوی دیگر باید سوخت با غنیسازی بالاتر وارد شود ولی قبل از دریافت سوخت، اقدام به خروج سوخت خودمان نمیکنیم.