رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی با بیان اینکه بر خلاف تصور، ریزگردها منشأ داخلی دارند، گفته است ایران وارد یک دوره خشکسالی ۳۰ ساله شده و اکنون آثار این دوره خشکسالی را مشاهده میکنیم.
علیرضا شهیدی، رئیس سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی گفت: پیش از این تا گرد و غباری بلند میشد به طور کلی گفته میشد منشأ خارجی دارد، اما در گرد و غبار اخیر که اکثر استانها را هم درگیر کرد، مشاهده شد قسمت اعظم گرد و غبار موجود در هوا منشأ داخلی داشت. وی ادامه داد: بررسیهای ما نشان داد ۳۰ درصد گرد و غبار منشأ خارجی داشت و ۷۰ درصد دیگر منشأ داخلی دارد. معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت گفت: نگاهی به تهران و مناطق حاشیه آن نشان میدهد اطراف این شهر را کانونهای تولید گرد و غبار فراگرفتهاست، از فرودگاه امامخمینی (ره) گرفته تا بخشهایی از شهریار و این باعث میشود گرد و غبار به راحتی بلند شود و زندگی مردم را تحتتأثیر قرار دهد. شهیدی اضافه کرد: تغییرات مربوط به این چند سال اخیر نیست، شاید بهتر این است گفته شود تغییرات کنونی یکی دو دهه است که آغاز شدهاست. ایران وارد یک دوره خشکسالی ۳۰ ساله شده که میشود گفت از حدود ۲۰ سال پیش شروع شده و اکنون آثار این دوره خشکسالی را مشاهده میکنیم.
رئیس سازمان زمینشناسی گفت: در گذشته برخیها تا مقداری بارندگی زیاد میشد میگفتند «ما دوره خشکسالی بلندمدت نداریم و ترسالیها این نظریه را که ایران در دوره خشکسالی ۳۰ ساله است، نقض میکند»، در صورتی که میبینیم در برخی سالها یک مقدار بارندگیها بیشتر بودهاست، اما این دلیل بر این نیست که دوره ترسالی آغاز شدهباشد. شهیدی ادامه داد: ما همچنان در سیکل خشکسالی قرار داریم و سال به سال هم اثرهای این خشکسالی بیشتر نمایان میشود. وی خاطرنشان کرد: از سال ۱۳۷۰ با توجه به افزایش بیشتر از حد مجاز استفاده از آبخوانها در کنار این خشکسالی موجب شد یک فشاری به آبخوانها وارد شود و تراز منفی آب آنها از ۱۳۷۰ آغاز شد، از آن زمان تا سال ۱۳۷۸ که جمعیت به ۶۰ میلیون نفر رسید تراز منفی آبخوانها به منفی ۲۰ میلیارد متر مکعب رسید.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت به خبرگزاری ایرنا گفت: در سال ۱۳۹۸ با جمعیت حدود ۸۰ میلیون نفری این تراز منفی به حدود ۱۳۴ میلیارد متر مکعب رسید و این در حالی است که مصرف سالانه ۱۰۰ میلیارد مترمکعبی داریم و این نشان از آن دارد که ایران سال به سال در حال خشکتر شدن است. شهیدی با بیان اینکه برخی از بعضی واژهها استفاده میکنند که درست نیست، افزود: مثل اینکه برخیها درباره «ورشکستگی آبی» صحبت کردند که اینچنین چیزی اتفاق نیفتادهاست و ما هنوز با مدیریت درست منابع آبی- چه سطحی و چه زیرزمینی- میتوانیم این دوره خشک را پشت سربگذاریم، هر چند پیشبینیها نشان میدهد تا سال ۲۰۳۰ ایران جزو یکی از کشورهای پرتنش آبی خواهد بود. شهیدی گفت: انتقال آب بین حوضهای به هیچ عنوان توصیه نمیشود، مگر برای شرب که شاید توجیه داشتهباشد، اما اینکه آب را برای مصارف کشاورزی از یک حوضه آبریز به حوضهآبریز دیگر انتقال دهیم با توجه به اینکه بازدهی کشاورزیمان خوب نیست، به معنای نابودی و هدررفت آب است. وی تصریح کرد: با این دخالتی که در حوضههای آبریز انجام میدهیم، سبب میشویم آن تعادلی که در هزارههای گذشته به وجود آمده بوده و هر جا با یک سیستمی پیش میرفت، تغییر کند و این انتقال سبب میشود تغییرات کوتاهمدت و بلندمدت ایجاد شود که درست نیست. رئیس سازمان زمینشناسی گفت: چرخه آب، چرخه پیچیدهای است که بهتازگی هم تغییرات اقلیمی به آن اضافه شدهاست که سبب شده کشورمان با توجه به اینکه بین ۶۰ تا ۶۵ درصد آن در اقلیم خشک و نیمهخشک و بیابانی قرار دارد، تغییر اقلیم اثر خود را در این زمینه نمایان کردهاست. رئیس سازمان زمینشناسی خاطر نشان کرد: بحرانهایی که در ایران اتفاق میافتد دو منشأ جوی و زمینی دارد که جویها مربوط به سازمان هواشناسی است و زمینیها هم مربوط به سازمان زمینشناسی، اما در عمل این دو سازمان که هر دو حاکمیتی هم هستند زیاد در برخی موارد ورود نمیکنند.
شهیدی افزود: این یک مشکل مدیریتی است که امیدواریم با حضور رئیس جدید سازمان مدیریت بحران این اتفاقها کمتر شود و بتوان به صورت متمرکز در مخاطرات کارهای بهتری انجام داد.
وی گفت: هر جا که آب نباشد، حیات نیست و حیات هم که نباشد مکان و زیستگاهی هم نباشد و این موجب شده که برخی درباره آن صحبت کنند و آن بحث مهاجرت است و خالیشدن بخشهایی از کشور از سکنه است که به لحاظ امنیتی هم میتواند تأثیرهای بدی داشته باشد.
معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: شنیده شده از تعدادی از استانهای شرقی و جنوبی کشور حدود ۶۰۰ هزار نفر مهاجرت داشتند به شمال و در کل جهان هم مهاجرت به سمت شمال در حال اتفاق افتادن است و هر چه آب کمتر باشد، زمین خشکتر خواهد شد و خشکتر شدن زمین باعث میشود که در گذشته اگر در قسمتی بادی میوزید حدود ۴۰تا ۵۰ کیلومتر خاک بلند میشد، اما الان با کوچکترین تغییر جوی خاک به هوا برخیزد.
