دیروز همزمان با آخرین روز از هفته گرامیداشت زمین پاک و با شعار «سرمایه گذاری روی زمین با کاهش پلاستیک»، نخستین تصفیه خانه غیرشیمیایی کشور در غرب پایتخت افتتاح شد. این مجموعه با حداقل تولید پسماند کار میکند و دارای یک سیستم تصفیه پساب تزریقی، فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک است. این تصفیه خانه به جای استفاده از فرایند شیمیایی از یک فرایند بیهوازی و هوازی دو مرحلهای تشکیل شدهاست.
مهمترین هدف تمام تصفیه خانههای فاضلاب حذف بهتر و کاملتر مواد جامد معلق در آب است. این مراکز برای رسیدن به این هدف از دو مرحله تصفیه یعنی اولیه و ثانویه استفاده میکنند. در این دو مرحله معمولاً همه تصفیهخانهها از مواد شیمیایی برای حذف مواد جامد معلق و دیگر آلایندهها استفاده میکنند.
تصفیه بیولوژیکی بهترین روش تصفیه
فاضلابهای شهری علاوه بر مواد شیمیایی شامل پسماندهای صنعتی هم هستند که تصفیه ناقص آنها تأثیر خود را بر زمینهای کشاورزی حاشیه شهرها میگذارد. این زمینهای کشاورزی از آب خروجی از تصفیهخانهها استفاده میکنند. به همین دلیل تصفیه و گندزدایی فاضلاب از اهمیت بالایی برخوردار است. مراحل تصفیه فاضلاب به سه روش تصفیه شیمیایی، تصفیه فیزیکی و تصفیه بیولوژیکی انجام میشود. در تصفیه بیولوژیکی فاضلاب، برای تجزیه مواد زائد و پسماندها از باکتریها استفاده میشود. در تصفیه شیمیایی از کلرزنی واکنشهای شیمیایی و در تصفیه فیزیکی از فرآیندهای فیزیکی با استفاده از موتورهای برق استفاده میشود. تصفیه بیولوژیکی بهترین روش تصفیه است که به دلیل پیچیدگیهایش بیشتر برای تصفیه فاضلاب خانگی و تجاری استفاده میشود. روش تصفیه فیزیکی هم برای تصفیه فاضلاب صنایع، کارخانهها و کارگاههای تولیدی به کار میرود. روش شیمیایی بسیار پرکاربرد است و در این روش از کلرزنی و سولفات آلومینیوم استفاده میشود. ایراد مهم این روش این است که در تصفیهخانهها لجن زیادی تولید میشود. این لجنها به دلیل وجود مواد سمی برای تبدیلشدن به کود هم مناسب نیست. در تصفیه بیولوژیکی از باکتریها و میکروارگانیسمها بهجای مواد شیمیایی استفاده میکنند. این روش به دو دسته هوازی و بیهوازی تقسیم میشود و هیچ آلایندهای در خروجی آن وجود ندارد. آب خروجی از این روش هم برای استفاده در زمینهای کشاورزی بسیار مناسب است.
تصفیهخانهای با حداقل تولید پسماند
در حال حاضر ساخت تصفیهخانههای بیولوژیکی در بسیاری از کشورها آغاز شدهاست، زیرا مزایای زیادی دارد و مواد خروجی از این چرخه کاربردهای زیادی در کشاورزی دارد.
در ایران هم روز گذشته همزمان با آخرین روز از هفته گرامیداشت زمین پاک و با شعار «سرمایهگذاری روی زمین با کاهش پلاستیک»، نخستین تصفیهخانه غیرشیمیایی کشور در غرب پایتخت افتتاح شد.
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهر تهران با اشاره به افتتاح سیستم تصفیه فاضلاب در جاده مخصوص در غرب پایتخت گفت: این مجموعه با حداقل تولید پسماند کار میکند و دارای یک سیستم تصفیه پساب تزریقی، فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیک است. این تصفیهخانه بهجای استفاده از فرایند شیمیایی از یک فرایند بیهوازی و هوازی دو مرحلهای تشکیل شدهاست. این مرکز برای اولینبار در ایران بدون استفاده از مواد شیمیایی عملیات تصفیه فاضلاب را انجام میدهد.
نمونه برداری مداوم از آب
علی روشنی با تأکید بر اینکه بازگردانی آب به چرخه استفاده مجدد یکی از روشها و الگوهای مصرف بهینه آب و به لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه است، افزود: پساب این مجموعه پس از تصفیه برای آبیاری درختان استفاده میشود. در طول سال هم چندین نوبت نمونهبرداری محیطزیستی از آب تصفیه شده این مجموعه برای مطابقت با استانداردهای موجود انجام میشود و آزمایشهای لازم صورت میگیرد. وی در خصوص دیگر مزایای این تصفیهخانه گفت: تنوع میکروارگانیسمهای به کار رفته برای تصفیه بیولوژیک در این مرکز باعث میشود که با این شیوه بتوان آلایندههای مختلفی را حذف کرد. از اصلیترین مواد و آلایندههای قابل حذف با روشهای مختلف بیولوژیکی میتوان حذف فلزات سنگین، نیتروژن، فسفر و رنگ به کار رفته در محیطهای صنعتی از قبیل رنگرزی و نساجی اشاره کرد.
صنایع به تکالیف قانونی خود عمل کنند
رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهر تهران همچنین با افتتاح تصفیه خانه فاضلاب صنعتی و بهداشتی شرکت داروسازی مهر که آن هم در غرب تهران قرار دارد، اظهار کرد: این تصفیهخانه صنعتی و بهداشتی، ظرفیت ۷۰ متر مکعب در شبانهروز را دارد که فاضلاب از نقاط مختلف کارخانه جمعآوری و ابتدا فاضلاب وارد آشغالگیری و از آن محل وارد رآکتور اکسیداسیون پیشرفته میشود. در نهایت پساب خروجی وارد مخزن کلرزنی شده و تصفیه میشود. روشنی در پایان با بیان اینکه انجام تعهدات و اقدامات محیطزیستی از سوی صنایع گام مهمی برای حل مشکلات محیطزیستی و توجه به مقوله سلامت محسوب میشود، گفت: از تمام صنایع انتظار میرود در خصوص تکالیف قانونی در حوزه محیطزیست و در راستای تحقق مسئولیتهای اجتماعی همواره پیشرو باشند و قبل از ورود قانونی محیطزیست اقدامات مؤثری در این خصوص انجام دهند. گفتنی است سازمان محیطزیست برنامههایی برای گسترش تصفیهخانههای بیولوژیکی دارد. بررسیهای این نهاد نشان میدهد تبدیل تصفیه خانههای شیمیایی به این تصفیه خانههای جدید زمانبر و هزینهبر است و بهترین راه ایجاد این تصفیهخانهها به عنوان مکمل تصفیهخانههایی است که از کلرزنی استفاده میکنند.
در روش تصفیه بیولوژیکی با کمک لجن فعال و باکتریهای هوازی و بیهوازی میتوان مواد آلی موجود را در فاضلاب تجزیه و چرخه آبی فراهم کرد که در صنایع هم استفاده شود.
