در پی انتقادات اخیر وزیر راه و شهرسازی از بودجه بخش حمل و نقل و فرسودهبودن ناوگان هوایی کشور، رایزنیهایی برای خرید هواپیماهای دست دوم صورت گرفتهاست، بهطوری که رئیس سازمان هواپیمایی کشوری از ورود ۱۰ فروند هواپیما با میانگین سنی ۱۵ تا ۲۰سال خبر میدهد و میگوید: «در حال مذاکره با اروپاییها برای تأمین قطعات هواپیماهای برجامی هستیم، بهدلیل تعهد نکردن اروپاییها در تأمین قطعات هواپیماهای برجامی با مشکلاتی مواجه شدیم.»
آخرین نوسازی ناوگان در حوزه هوایی به دوره برجام باز میگردد و این موضوع باعث شده ۵۰درصد ناوگان هوایی کشور زمینگیر باشد. پس از امضای برجام، ایران صدها هواپیمای جدید به ارزش دهها میلیارد دلار از شرکتهای بوئینگ، ایرباس و ایتیآر سفارش داد و قرار بود در مجموع ۲۰۰فروند هواپیما به ناوگان هوایی کشور اضافه شود، اما با خروج امریکا از برجام و اجرای دوباره تحریمها، بوئینگ و ایرباس تحویل سفارشها را متوقف کرد و ایران توانست تنها سه هواپیمای ایرباس جدید و ۱۳فروند ایتیآر تحویل بگیرد.
کاهش سن ناوگان هوایی
تا پیش از تحویل این هواپیماها، میانگین سن ناوگان هوایی ایران ۲۷ تا ۲۸ سال بود و با تحویل هواپیماها، این میانگین به حدود ۲۵سال رسید. این در حالی است که بر اساس استانداردهای جهانی، هواپیماهای بالای ۲۰سال فرسوده به شمار میروند و بسیاری از هواپیماهای موجود در ناوگان هوایی کشور، بهویژه با توجه به شرایط تحریم، باید هر چه سریعتر از خط پرواز خارج شوند.
در کنار فرسودگی ناوگان هوایی، تحریمها دسترسی به قطعات و تجهیزات مورد نیاز برای احیا و تعمیر هواپیماهای موجود را در کشور نیز از بین برده و متأسفانه تولیدات داخلی توانایی تأمین تمامی قطعات مورد نیاز ناوگان هوایی کشور را ندارند. در حال حاضر ما ۳۳۰ فروند هواپیما در کشور داریم که ۱۶۵ فروند آن فعال و بقیه به دلیل چکهای تعمیراتی، نبود قطعات و موتور که باید از خارج وارد شود، زمینگیر هستند و متأسفانه به دلیل سیاستهای بازدارنده این صنعت، شرکتهای هواپیمایی برای تأمین نقدینگی، خرید قطعات و موتور مشکلات متعددی دارند که امیدواریم مسئولان برای این مسئله فکر اساسی کنند.
شهریور ماه بود که وزیر جدید راه و شهرسازی از جوانسازی ناوگان هوایی در آینده نزدیک و اجرای سازوکارهایی برای نوسازی ناوگان هوایی خبر داده و گفته بود: «در بخش حملونقل هوایی، شوراهای عالی مختلفی طراحی و راهاندازی شده و بهزودی اقدامات لازم برای جوانسازی هواپیماها در ایرلاینها انجام خواهد شد.» اکنون رئیس سازمان هواپیمایی کشوری نوید ورود هواپیماهای جدید را به ناوگان مسافری میدهد و میگوید: «تقریباً ۱۰فروند هواپیمای جدید با میانگین سنی ۱۵الی ۲۰سال وارد کشور شده و به زودی در مسافرگیری از آنها استفاده میشود.»
به گزارش تسنیم، محمد محمدیبخش، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری با بیان اینکه برنامه و استراتژی مشخصی برای رفع مشکلات سالهای اخیر صنعت هوانوردی داریم، میگوید: «طی ۴۲ سال اخیر با وجود شدیدترین تحریمهای کشور، صنعت هوانوردی را سرپا نگه داشتهاست، اما برخی کشورها با کمترین تحریم صنعت آنها متوقف شدهاست. با وجود تحریمهای ۱۴ دهه اخیر بیشترین خدمات را ارائه دادهایم و در تعمیر و نگهداری و تأمین قطعات با استفاده از ظرفیتهای داخلی نیاز شرکتهای هواپیمایی را برطرف کردهایم.»
هواپیماهای برجامی زمینگیر شدند
محمدیبخش میافزاید: «مذاکرات ما برای تأمین قطعات هواپیما همزمان با مذاکرات احیای برجام و همچنین خارج از این مذاکرات در حال پیگیری است. در حال مذاکره با اروپاییها برای تأمین قطعات هواپیماهای برجامی هستیم، زیرا بهدلیل تعهد نکردن اروپاییها در تأمین قطعات هواپیماهای برجامی با مشکلاتی مواجه شدیم.»
وی تأکید میکند: «در زمان حاضر هفت فروند از هواپیماهای ایتیآر هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران فعال هستند، این به معنای زمینگیر بودن شش فروند دیگر نیست و به طور معمول باید حدود ۲۵ درصد هواپیماها در دوره تعمیر و نگهداری باشند.»
وی در پاسخ به پرسشی مبنی بر میزان بدهی هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران و پیشنهاد دیوان محاسبات کشور برای تهاتر ۵۷۰ میلیون یورو بدهی این شرکت برای افزایش سرمایه میگوید: «در ایرانایر گروه حسابرسی مستقر شدهاست و با همکاری دیوان محاسبات و حسابرسی گزارش کاملی در این زمینه تهیه خواهد شد. بعد از اتمام کار این گزارش به سازمان هواپیمایی کشوری ارائه میشود و ما به عنوان حاکمیت آن را اعلام خواهیم کرد.»
وی با یادآوری اینکه برای خرید هواپیماهای برجامی از تسهیلات استفاده شد، میافزاید: «پیشنهاد دیوان محاسبات برای تهاتر بدهیهای ایران ایر جهت افزایش سرمایه قابل بررسی است.»
رئیس سازمان هواپیمایی کشوری همچنین در پاسخ به پرسشی دیگر تصمیم مبنی بر حواشی پیشآمده در رابطه با تأسیس ایران با یک هواپیما میگوید: «بر اساس آییننامه یک شرکت هواپیمایی برای تأسیس حداقل باید سه هواپیما داشتهباشد و ما به مصوبه شورای عالی هواپیمایی در این زمینه پایبند هستیم، چنانچه در آینده قرار باشد تعداد هواپیماها برای تأسیس یک اعلان افزایش یابد، آن را اعلام خواهیم کرد.»
ایر لاینها زیانده نیستند
محمدیبخش در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا شرکتهای هواپیمایی داخلی زیانده هستند، میافزاید: «مدل اقتصادی شرکتها باید تغییر کند، اما با این حال، معتقدم شرکت هواپیمایی زیانده در کشور نداریم. با این حال شرکتهای هواپیمایی باید الگوی اقتصادی خود را اصلاح کنند و با استفاده از ظرفیتهای جمهوری اسلامی ایران در بحث تعمیر و نگهداری و همچنین تأمین قطعات برنامههای خود را تدوین کنند.»
وی همچنین با اشاره به اینکه فروش بلیت هواپیما به صورت چارتری داریم، تأکید میکند: «مردم در صورت مشاهده هرگونه تخلف آن را به سازمان هواپیمایی کشوری گزارش دهند و ما طی سه مرحله با شرکتهای متخلف برخورد میکنیم. ابتدا به آنها تذکر میدهیم، در مرحله بعد اخطار و در مرحله سوم برخورد تعزیراتی خواهیم داشت.»
