یک روزنامه امریکایی به نقل از یکی از مقامات این کشور که نامش فاش نشده، با به میان کشیدن موضوع پیششرط روسیه برای نهایی شدن احیای برجام، احتمال روی آوردن واشنگتن به توافقی جایگزین را مطرح کرده است. این در حالی است که وزیر امور خارجه ایران به تازگی در گفتگو با همتای قطری خود، از مطرح شدن درخواستهای جدید امریکا به عنوان مانعی در نهایی شدن توافق انتقاد کرده بود.
مذاکرات وین روزهای پرابهامی را سپری میکند. در شرایطی که پیاپی اخباری از قریبالوقوع بودن دستیابی به توافق احیای برجام منتشر میشود، همچنان گره نهایی شدن توافق گشوده نشده است. روزنامه امریکایی والاستریتژورنال دیروز به نقل از یک مقام وزارت خارجه امریکا با به میان کشیدن موضوع تحریمهای روسیه در پی جنگ اوکراین و تضمینهایی که مسکو خواستار آن است، مدعی شد واشنگتن در این مورد مذاکره نمیکند، اما میکوشد به توافقی جایگزین دست یابد تا چنانچه کرملین از خواستههای لحظه آخری خود عقبنشینی نکند، برای مسکو استثنا قائل شود. در گزارش والاستریتژورنال آمده است که مسکو یک هفته فرصت دارد درخواست خود را مبنی بر تضمینهای کتبی در خصوص معاف کردن روسیه از هرگونه تحریم مرتبط با اوکراین که تجارت آینده مسکو با ایران را محدود میکند، پس بگیرد و چنانچه روسیه بر خواستههای خود پافشاری کند یا در هفته آینده پاسخی ندهد، واشنگتن باید خیلی سریع یک مسیر جایگزین را در نظر بگیرد. این مقام ارشد امریکایی با اعلام اینکه توافق در دسترس است، از درخواستهای روسیه به عنوان جدیترین مسئله در نهایی کردن توافق یاد کرد و گفت: «فضایی برای فراتر رفتن از آنچه در چارچوب برجام است نمیبینم. فکر میکنم که میتوان گفت هیچ جایی برای معافیتهای فراتر از آن وجود ندارد.»
تکرار توافق موقت
مقام یاد شده بدون اشاره به اینکه اگر این مسئله درباره روسیه وجود نداشت، آیا تاکنون توافق نهایی شده بود، در ادامه گفت: «فکر میکنم که ما آماده گزینههای مختلف باشیم. به اینکه آنها چه میتوانند باشند، فکر میکنیم. در این مرحله هیچ چیز را رد نمیکنیم.» بنابر آنچه والاستریتژورنال منتشر کرده، از توافق موقت به عنوان یکی از گزینههای مدنظر یاد شده است، به این صورت که برخی از فعالیتهای ایران را متوقف کند و جنبههای برنامه هستهای این کشور را در ازای برداشتن سطحی از تحریمهای امریکا به عقب برگرداند. این دقیقاً همان چیزی است که تهران بارها موکداً آن را رد کرده است. گزینه دیگر به زعم امریکاییها ایجاد نسخه المثنی برجام بدون روسیه است که توضیح چندانی درباره آن ارائه نشده است.
درخواستهای غیرمنطقی امریکا
به تازگی حسین امیرعبداللهیان در گفتوگوی تلفنی با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، معاون نخستوزیر و وزیر امور خارجه قطر ضمن انتقاد از اقدام امریکا در طرح موضوعات جدید در مذاکرات، تصریح کرد: «جمهوری اسلامی ایران با جدیت برای حصول توافق خوب، قوی و پایدار تلاش میکند.» وی پنج شنبه گذشته به جوزف بورل، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا به صراحت گفته بود: «طرح برخی درخواستهای جدید امریکا هیچگونه توجیه منطقی ندارد.» بورل پیشتر در توئیتی نوشته بود: «به دلیل عوامل خارجی به وقفه در گفتگوهای وین نیاز است. متن نهایی اساساً آماده و روی میز است. به عنوان هماهنگکننده، من به همراه تیمم به ارتباط با همه اعضای برجام و ایالات متحده برای غلبه بر وضعیت فعلی و نهایی کردن توافق ادامه خواهم داد.» سعید خطیبزاده، سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در شبکه اجتماعی توئیتر نوشت: «وقفه اعلام شده در مذاکرات وین میتواند زمینهساز حل موضوعات باقیمانده و بازگشت نهایی باشد. دستیابی به موفقیت در گفتگوها تمرکز اصلی همه طرفها خواهد بود. هیچ عامل خارجی بر اراده مشترک ما به منظور حرکت به سمت یک توافق جمعی اثر نخواهد گذاشت.»
