تعلل غربیها برای دادن تضمینهای امنیتی به روسیه، واکنش کرملین را در پی داشته است و رئیسجمهور روسیه با بیان اینکه روسها روند دیپلماتیک را متوقف نکردهاند، گفت که کشورش گزینههای مختلفی برای پاسخ به اقدامات ناتو دارد. کرملین همچنین درباره عضویت کشورهای اسکاندیناوی در ناتو هشدار داد و تأکید کرد که این مسئله عواقب جدی نظامی و سیاسی به همراه خواهد داشت.
در شرایطی که روسیه برای پایان دادن به بحران در شرق اروپا بسته امنیتی به غرب داده است، امریکا و اروپا ارادهای برای کاهش تنشها با مسکو ندارند و همین مسئله خشم روسها را برانگیخته است. به گزارش اسپوتنیک، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه روز یک شنبه در سخنانی گفت: «در صورت مخالفت امریکا و پیمان ناتو با دادن تضمینهای امنیتی به روسیه، پاسخ مسکو متفاوت خواهد بود و این مسئله بستگی به پیشنهادات کارشناسان نظامی روس به من در این رابطه خواهد داشت.» رئیسجمهور روسیه خاطرنشان کرد که روسیه برای حصول نتایج مثبت در مورد این مسئله تلاش میکند. پوتین با بیان اینکه برای کسب توافق در این مورد امیدوار است، اظهار کرد: «ما بر آن نیستیم که از نظر دیپلماتیک روندی را متوقف کنیم، ما فقط کاغذ را سیاه نکردهایم و دقیقاً برای دستیابی به توافق این پیشنهادات را ارائه کردیم تا به یک روند گفتوگوی سازنده و نتیجه دیپلماتیک اوضاع برسیم و همانطور که قبلاً هم گفتهام، بتوانیم به تضمینهای حقوقی لازم و در چارچوب اسنادی که ما به شرکای غربی ارائه دادهایم دست پیدا کنیم. تلاش ما در مذاکرات آینده در این جهتگیری خواهد بود.» هرچند مقامات ناتو به طور رسمی درباره نشست شورای مشترک با روسیه اظهارنظری نکردهاند، الکساندر گروشکو، معاون وزیر امور خارجه روسیه دیروز اعلام کرد: «در حال حاضر تعیین زمان دقیق و مکان نشست شورای روسیه-ناتو که قرار است در چارچوب آن مسائل مربوط به تضمینهای امنیتی به طرف روسی بررسی شود، در حال بررسی است.» مقامات کرملین در هفتههای اخیر بارها هشدار دادهاند که اگر غرب پیشنهادهای امنیتی روسیه را رد کند، همه گزینهها برای پاسخگویی به ناتو روی میز خواهد بود. حتی مسکو اعلام کرده است که استقرار سلاحهای اتمی در خاک بلاروس یکی از گزینههای احتمالی خواهد بود.
هشدار درباره ناتویی شدن فنلاند و سوئد
از سوی دیگر، روسیه باز هم نسبت به توسعه شرقی ناتو در مرزهای این کشور هشدار داد. به گزارش اسپوتنیک، ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه شنبه شب در خصوص عواقب سیاسی و نظامی عضویت فنلاند و سوئد در پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) هشدار داد و در بیانیهای اعلام کرد: «تلاش مداوم ناتو برای کشاندن این کشورها به داخل حلقه منافع و سیاستهای فرصتطلبانه خود، از نظر روسیه دور نمانده است». این دیپلمات روس افزود: «کاملاً واضح است که عضویت فنلاند و سوئد در ناتو عواقب جدی نظامی و سیاسی دارد که پاسخ متناسب طرف روسی را بهدنبال خواهد داشت». سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه گفت: «سیاست سنتی خودداری از پیوستن به هرگونه اتحاد که تاکنون از سوی استکهلم و هلسینکی دنبال شده است، از دید مسکو عامل مهمی در تضمین ثبات شمال اروپا محسوب میشود. ناتو طی سالهای اخیر بارها تمایل به جذب فنلاند و سوئد را ابراز داشته و تعمیق همکاریها با این دو کشور که دارای ارزشهای مشترک با ناتو هستند و مشارکت آنها در عملیاتهای ناتو را خواستار شده است.» زاخارووا همچنین اعلام کرد: «در اظهارات مقامات ایالات متحده و تعدادی از کشورهای غربی تأکید شده که مذاکرات آتی درباره تضمینهای امنیتی قانونی برای عدم گسترش ناتو در شرق اروپا نخواهد بود، اما تأکید مسکو این است که در مذاکرات احتمالی آتی بین روسیه با امریکا و ناتو، عدم گسترش ناتو و عدم استقرار سامانههای تسلیحاتی که امنیت ما را دقیقاً در مرزهای ما تهدید میکند، از موضوعات اصلی و محوری خواهد بود.» عدم توسعه ناتو به شرق به ویژه در جمهوریهای شوروی سابق بر اساس پیمانی که در سال ۱۹۹۷ بین ناتو و روسیه به امضا رسید، تأکید شده است، اما غربیها برخلاف این پیمان در این سالها همواره سیاست توسعه شرقی ناتو را دنبال کردهاند. تلاش برای عضویت اوکراین و کشورهای بالتیک در ناتو در سالهای اخیر، هشدار روسها را در پی داشته است. روسیه حضور ناتو در مرزهای خود را تهدیدی برای امنیت ملی خود میداند و هشدار داده که به این اقدامات تنش آمیز پاسخ قاطعانه خواهد داد.
بازگشت روسها از مرز اوکراین
هرچند روسیه اعلام کرده که قصدی برای حمله به اوکراین ندارد، اما با این حال در راستای تنشزدایی نیروهای این کشور در نزدیکی مرزهای اوکراین پایگاههای خود را ترک کردند. فرماندهی ناحیه نظامی جنوب ارتش روسیه روز یک شنبه اعلام کرد که ۱۰ هزار سرباز تمرین هماهنگ عملیاتی یکماهه خود را در مناطق کریمه و روستوف به پایان رساندند و به پایگاههای دائمیشان برمیگردند. خبرگزاری اینترفکس گزارش کرد: «این رزمایشهای نظامی با حضور و هماهنگی یگانهای ویژه، نیروهای ضربت و واحدهای موتوری انجام شد». این اطلاعیه در حالی منتشر میشود که تنشها بین مسکو و ناتو به علت افزایش نیروهای روسیه در مرز با اوکراین بالا گرفته است. مقامات اوکراینی و غربی اخیراً مدعی شده بودند که ۱۰۰ هزار نظامی روسیه در مرز مشترک با اوکراین مستقر شدهاند که برای حمله به خاک اوکراین آماده میشوند، اما کرملین بارها این اتهامات را رد و آن را تبلیغات غرب علیه مسکو عنوان کرده است. مسکو در تلاش است تنشها با غرب بر سر بحران اوکراین را کاهش دهد و از حضور نیروهای ناتو در مرزهایش جلوگیری کند، اما امریکا و اروپاییها با اتهامزنی به روسیه در خصوص حمله به اوکراین، درصدد افزایش فشارها و نزدیک شدن به مرزهای این کشور هستند.
