سرویس جامعه جوان آنلاین: اخیرا در بحثهای علمی، تیتر اخبار و گفتگوهای میان افراد بیشتر به این مطلب، یعنی واکنش سیستم ایمنی به واکسن یادآور پرداخته میشود، هرچند "احیای دورهای توان سیستم ایمنی بدن" موضوع تازهای نیست.
"جاناتان آبراهام"، استادیار میکروبیولوژی در مؤسسه بلاواتنیک در دانشکده پزشکی هاروارد و متخصص بیماریهای عفونی در بیمارستان زنان و بریگهام، درباره علم و تاریخچه دُزهای یادآور واکسن توضیحاتی ارائه داده است.
دُزهای یادآور واکسن دقیقا چیست و چگونه عمل میکند؟
هدف از تزریق دُز یادآور واکسن، افزایش سطح واکنش ایمنی پس از کاهش طبیعی آن است. دُز یادآور، سیستم ایمنی را فریب داده و این تصور ایجاد میشود که پاتوژن (عامل بیماری زا) به بدن حمله کرده است، بنابراین سلولهای تولیدکننده آنتیبادی و سایر سلولهای ایمنی فراخوانده میشوند. کمیت و کیفیت آنتی بادیهای تولید شده میتواند افزایش یابد. سیستم ایمنی از طریق فرآیندی به نام "بلوغ میل ترکیبی آنتیبادی" یاد میگیرد که در شناسایی یک پاتوژن و ساخت آنتیبادیهایی که محکمتر به هدف خود متصل میشوند، بهتر عمل کند. به طور مثال در کروناویروس، آنتیبادیهای بالغ میتوانند در تشخیص سویهها با جهشهای متعدد مؤثرتر باشند.
چه نوع دیگری از واکسنها به جز کووید-۱۹ نیاز به تزریق دورهای دُز یادآور دارند؟
به عنوان مثال، میتوان به واکسن سه گانه کزاز، دیفتری و سیاه سرفه اشاره کرد. معمولا هر ۱۰ سال یک بار برای حفظ ایمنی به دُزهای یادآور نیاز داریم.
چرا برای برخی از واکسنها به دُزهای یادآور نیاز داریم، اما برای برخی دیگر نه؟
برای برخی از پاتوژنها وجود واکنشهای ایمنی موجود از قبل و اولیه - برای مثال، به شکل سطوح قابل اندازهگیری آنتیبادی- در اثربخشی آن بسیار مهم است. بنابراین، از آنجاییکه سطح آنتی بادی به طور طبیعی در طول زمان کاهش مییابد، تزریق دُز یادآور نیاز است. برای سایر پاتوژنها، مانند ویروس هپاتیت B، تکمیل دوره مصون سازی احتمالا محافظت مادامالعمر ایجاد میکند، بنابراین سطوح قابل اندازهگیری آنتیبادی به طور معمول بررسی نمیشوند. اما اگر خطر عفونت بیشتر باشد به عنوان مثال برای کادر درمان، بررسی سطح آنتی بادی حداقل یک بار و تزریق دُز یادآور در صورت پایین بودن آنتی بادی ضروری است.
آیا دُزهای یادآور واکسن کووید-۱۹ تحت هر شرایطی از سایر واکسنهای یادآور متفاوت هستند؟
به گزارش ایسنا به نقل از مدیکال اکسپرس، در حال حاضر از همان آنتی ژن پروتئین کروناویروس در واکسن و دُز یادآور استفاده میشود. با این حال، این احتمال وجود دارد که با گذشت زمان، پروتئین سنبله کروناویروس به اندازهای تغییر شکل داده یا جهش پیدا کند که دُز یادآوری با آنتیژن بهروز شده برای تقویت سیستم ایمنی و شناسایی ویروس جهشیافته ضروری باشد. این سناریو بیشتر شبیه کاری است که هر ساله با واکسنهای ویروس آنفلوآنزای فصلی انجام میشود، اگرچه بیشتر واکسنهای آنفلوآنزا بهعنوان واکسنهای جدید برای سویههای مشابه به جای دُزهای یادآور دورهای در نظر گرفته میشوند.
