از روز پنج شنبه تاکنون با فروپاشی پیاپی شهرها و ولایات افغانستان به ویژه ولایت هرات و قندهار، ۱۸ مرکز ولایت به دست گروه طالبان افتاده است. مقامات افغان دست کمک به سمت امریکا و شورای امنیت دراز کردهاند، با این حال سخنگوی وزارت دفاع امریکا میگوید که فقط ۳ هزار نیرو، آنهم به صورت موقت و برای برنامههای خود از جمله خروج نیروهای امریکایی، در پایتخت افغانستان مستقر خواهد کرد.
پیشروی طالبان در خاک افغانستان که با اعلام خروج نظامیان ناتو و امریکایی آغاز و به مرور تسریع شد، چند روزی است که روی دور تند قرار گرفته است. پنج شنبه شب، ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان در صفحه توئیتر خود از تصرف ولایت راهبردی هرات و تسلیم شدن نیروهای دولتی خبر داد. گزارشهای خبرنگاران نیز از تسلط طالبان بر زندان مرکزی شهر حکایت داشت. خبر سقوط هرات، ساعاتی پس از خبر سقوط شهر غزنی که در ۱۴۵ کیلومتری کابل قرار دارد، منتشر شد. با ادامه این روند، تا بعدازظهر روز جمعه، طالبان توانست شمار ولایاتی را که تحت تسلط خود درآورده است به عدد ۱۸ برساند. بنابر آنچه طالبان اعلام کرده، ولایتهای هرات، بادغیس و فیروزکوه، هلمند، غور و قندهار، لوگر و ارزگان را نیز طی پنجشنبه و جمعه به کنترل خود در آورده است. ذبیحالله مجاهد دیروز نیز در توئیتی نوشت که با تصرف فرماندهی پلیس لوگر تعداد زیادی از نیروهای دولتی به آنها تسلیم شدهاند و پنج تانک دولتی و مقدار زیادی مهمات و تعدادی سلاح نیز به دست این گروه افتاده است. همچنین، زرنج و لشکرگاه در جنوب غرب، فراه، قلعهنو و فیروزکوه در غرب، قندهار در جنوب، فیضآباد، تالقان، قندوز و پلخمری در شمالشرق، ایبک، سرپل و شبرغان و زابل نیز از دیگر نقاطی هستند که طالبان بر آنها مسلط شده است. شهرهای هرات، قندهار و لشکرگاه سه شهر مهم و استراتژیک افغانستان است.
منابع خبری در غرب افغانستان در گزارشها درباره ولایت هرات اعلام کردند که لشکر ۲۰۷ ظفر، پیش از ظهر دیروز به طالبان تسلیم شد. همزمان با سقوط هرات، اسماعیلخان رهبر مقاومت مردمی و چندین مقام ارشد این ولایت به اسارت گروه طالبان درآمدند و این گروه توانست بر اکثر مناطق ولایت هرات از جمله فرودگاه و مرکز لشکر ظفر تسلط پیدا کند. طالبان تصویر و ویدئویی از محمداسماعیل خان منتشر کرده است. در این ویدئو اسماعیل خان از طالبان میخواهد که با مردم مدارا کنند تا بتوانند در آرامش زندگی کنند.
حمایت هوایی امریکا همیشگی نیست
شدت عمل طالبان چنان زیاد شده که امریکا، انگلیس و کانادا تصمیم گرفتهاند برای خارج کردن اتباع و کارمندانشان نیروهای نظامی ویژه به افغانستان بفرستند. جان کربی، سخنگوی وزارت دفاع امریکا از تصمیم کشورش برای استقرار ۳ هزار نیروی نظامی برای کمک به تخلیه پرسنل امریکایی از سفارت امریکا در کابل به این کشور خبر داد و تأکید کرد که استقرار این نیروها موقت خواهد بود و مأموریت آنها تنها کمک به کاهش نیروهای سفارت و تسریع روند صدور روادید برای مترجمان افغانستانی و دیگران است و واشنگتن قصد ندارد بار دیگر در جنگ مداخله کند. عادله راز، سفیر افغانستان در امریکا با اشاره به اظهارات اخیر جان کربی درباره اینکه امریکا همیشه نمیتواند به حمایت هوایی از نیروهای افغان ادامه دهد، گفت: «این امر همیشگی است، چون شما این کار را پس از ۱۱ سپتامبر انجام دادید و مؤثر واقع شد. شما کنترل کشور را ظرف دو هفته به دست گرفتید و من آنجا بودم.»وی هشدار داد که پشتیبانی هوایی کنونی امریکا از نیروهای افغان به شدت محدود است و از بایدن خواست کمکرسانی به نیروهای افغان را همزمان با خروج نیروهای امریکا و ناتو از افغانستان بیشتر کند. عادله راز از امریکا و متحدانش خواست علیه سران بیشتری از طالبان تحریم ممنوعیت سفر وضع کنند.
هدایت نادرست نیروها
عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه افغانستان نیز از شورای امنیت سازمان ملل خواست نشستی فوقالعاده درباره افغانستان تشکیل دهد. علاوه بر موضعگیری علنی مقامات، رسانههای محلی گزارش دادهاند که دولت اشرف غنی، رئیسجمهور افغانستان به طالبان پیشنهاد داده در ازای توقف خشونتها در دولت سهیم شوند. با این حال امرالله صالح، معاون رئیسجمهور افغانستان دیروز در صفحه فیسبوک خود نوشت: «به مردم اطمینان میدهم که تحت هیچ شرایطی و زیر هیچ عنوانی در برابر هیچ امتیازی و بهخاطر هیچ مصلحتی سلطه طالبان را بر مردم افغانستان نمیپذیرم و به هیچ معاملهای که طالبان شرایط آن را دیکته و تحمیل کند تن در نمیدهم.»وی با اعلام اینکه رهبری نادرست، چنین وضعیتی را رقم زده، گفته است که نیروهای دولتی در هر جایی که درست هدایت شدهاند، خوب درخشیدهاند. صالح گفته است که سرباز احمدشاه مسعود است و میراث وی را لکهدار نخواهد ساخت.
طالبان: دیپلماتهای ایرانی در امنیت هستند
سخنگوی طالبان اعلام کرد که همگی دیپلماتهای کشورهای خارجی از جمله جمهوری اسلامی ایران در امنیت کامل خواهند بود. دستیار وزیر امور خارجه و مدیرکل آسیای غربی ایران نیز خبر امنیت و سلامت دیپلماتهای ایرانی را تأیید کرد. سقوط پیاپی شهرهای افغانستان به دست گروه طالبان از جمله هرات، نگرانیها درباره سرنوشت دیپلماتهای خارجی را تشدید کرده است. ذبیح الله مجاهد به یکی از رسانههای افغانستان گفت: «تمام دیپلماتهای حاضر در افغانستان در امنیت هستند و مشکلی برای آنها ایجاد نخواهد شد. به خصوص دیپلماتهای جمهوری اسلامی ایران در هرات و جاهای دیگر از امنیت برخوردار هستند و کسی با آنها کاری ندارد و ما به امنیت آنها اولویت دادهایم و متوجهشان هستیم.»سید رسول موسوی نیز در شبکه اجتماعی توئیتر نوشت: «دیپلماتهای ما مانند دیپلماتهای سه کشور دیگر که در هرات حضور دارند، در کمال سلامتی و امنیت هستند و نگرانی ندارند.» وی پیش از این نیز، در حساب کاربری خود در توئیتر نوشته بود: «اداره هرات در اختیار نیروهای امارت اسلامی درآمده است. سرکنسول، دیپلماتها و کارکنان سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران داخل ساختمان هستند.»موسوی با بیان اینکه مرتب با آنها در تماس هستم، خاطرنشان کرد: «نیروهای ادارهکننده شهر متعهد به امنیت کامل سرکنسولگری، دیپلماتها و کارکنان آن شدهاند.»
