سرویس جامعه جوان آنلاین: بچهدار نشدن برای اکثر انسانها تلخ است. این مسئله با نام ناباروری در عرصه اجتماعی شناخته میشود. علت ناباروری برخلاف تصور عمومی تنها برای زنان نیست؛ درصد بروز ناباروری در بین مردان و زنان یکسان است.
یک پنجم زوجین ایرانی نابارورند
ناباروری در ایران وضعیت خوبی ندارد. آمارهای موجود، این گزاره را تأیید میکند. براساس آمار، شمار زوجین نابارور در ایران از مرز ۵/ ۳ میلیون زوج (۷ میلیون نفر) گذشته است. در این زمینه طبق تحقیقات مراکز سلامت، از هر پنج زوج ایرانی یک زوج به نازایی مبتلا است.
با این وجود، مشکلات زیادی در خصوص خدمات برای ناباروران وجود دارد. این مشکلات در دو حیطه اجتماعی و اقتصادی پر رنگتر است. به دلیل وجود برخی از نگاههای غلط از سوی اطرافیان، به زوجین نابارور فشارهای روحی و روانی بسیاری وارد میشود.
این زوجین به خودی خود از نداشتن فرزند رنج میبرند، اما با اضافه شدن قضاوتهای دیگران بیشتر تحت فشار قرار میگیرند. همچنین در برخی از خردهفرهنگها که نگاههای جنسیتزده وجود دارد و آگاهی از علل ناباروری ندارند، زن تنها عامل مقصر در نازایی تلقی میشود. در نتیجه به زنان فشار بیشتری وارد میشود و حتی در برخی از موارد سرانجام زندگی مشترک ناباروران به طلاق و جدایی میرسد.
علاوه بر مشکل اجتماعی و روحی، مشکل اقتصادی نیز وجود دارد. هزینه درمان ناباروری از مهمترین مشکلات این زوجین است. براساس آمارها، هزینه درمان ناباروری در مراکز دولتی حدود ۲۵ میلیون و در مراکز خصوصی حدود ۵۴ میلیون تومان برآورد شدهاست. این در حالی است که این رقم با ۵۰ الی ۸۰ درصد درآمد سالانه یک خانوار ایرانی برابری میکند.
بررسیها نشان میدهد پس از ابلاغ سیاستهای کلی جمعیت، از سال ۱۳۹۳ برای حمایت و کمک به این زوجین سالانه ۲۰۰ میلیارد تومان در قانون بودجه اختصاص یافته است. طبق این بودجه هر ساله وزارت بهداشت باید ۸۵ درصد از هزینه عمل ناباروری را به زوجین پرداخت میکرد، اما عملکرد وزارت بهداشت در این خصوص چندان قابل دفاع نیست.
بودجه درمان ناباروری به بیمههای پایه تخصیص یابد
طبق گزارش دبیرخانه ستاد طرح تحول سلامت در سال ۱۳۹۶، وزارت بهداشت در این سالها تنها ۲۰ میلیارد از کل این بودجه را صرف کمک به زوجین نابارور کردهاست. در همین راستا سال گذشته به پیشنهاد مرکز پژوهشهای مجلس پیشنهادی در خصوص اصلاح این روند راهی کمیسیون تلفیق شد. طبق این پیشنهاد قرار بود که ۲۰۰ میلیارد بودجه درمان ناباروری به بیمههای پایه تعلق بگیرد و در نتیجه کمک درمان ناباروری تا میزان نود درصد به زوجین نازا پرداخت شود.
کارشناسان معتقدند در صورت تحقق این پیشنهاد، روند شفاف این بودجه به طور صحیح برای درمان ناباروری هزینه میشد. در این راستا پدرام کاویان، مدیر گروه جمعیت اندیشکده ایتان، هفته گذشته در برنامه «روز تازه» شبکه ۵ ضمن اشاره به اهمیت حل مسئله ناباروری گفت: به ازای ۸۰ میلیون جمعیت، حدود ۸۰ مرکز درمان ناباروری وجود دارد. از این ۸۰ مرکز حدود ۷۵ مرکز فعال است.
وی در ادامه با تأکید بر توزیع نابرابر این مراکز تصریح کرد: این تعداد مرکز با وجود حدود هزار شهری که در کشور وجود دارد، غیرمنطقی است. دسترسی به اولین مرکز درمانی کم است. علاوه بر این مشکل متخصص نازایی نیز وجود دارد.
کمبود فلوشیپ نازایی در کشور
این پژوهشگر حوزه جمعیت در ادامه گفت: از سال ۱۳۷۰ که در کشور تربیت متخصص نازایی شروع شد، تا اکنون تنها ۱۵۰ متخصص تربیت شدهاند. همچنین توزیع این متخصصان نیز نابرابر است و حدود ۵۰ درصد این متخصصان در شهر تهران هستند.
ضرورت افزایش بودجه درمان ناباروری در سال ۱۴۰۰
با وجود اهمیت این مسئله، کمک هزینه درمان ناباروری در لایحه بودجه سال ۱۴۰۰ با کاهش بیش از ۴۰ درصدی به رقم ۱۲۰ میلیارد تومان رسید. این در حالی است که تورم بالارفتهاست و طی سنوات گذشته نیز وزارت بهداشت حق زوجین نابارور را به آنها ندادهاست.
همچنین کاهش بودجه در این موضوع میتواند پیشنهاد واگذاری بودجه به بیمهها را نیز زیر سؤال برد، زیرا با این رقم بیمهها از پس بیمه ناباروران برنمیآیند. بنابراین انتظار میرود نمایندگان دغدغهمند مجلس یازدهم ردیف بودجه درمان ناباروری را برای سال ۱۴۰۰ به بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان افزایش دهند.
