سرویس بین الملل جوان آنلاین: به رغم همه اختلافات و چشمانداز محاکمه بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر، رهبران دو حزب لیکود و آبی و سفید زیر فشار پاندمی کرونا، در آخرین ساعات روز دو شنبه بر سر تشکیل یک دولت چرخشی به توافق رسیدند. تعداد کروناییها در سرزمینهای اشغالی به حدود ۱۴ هزار نفر رسیده و بیش از ۱۸۰ نفر هم بر اساس آخرین آمار قربانی شدهاند و احتمالاً همین باعث شده که به رغم خبرهایی که عصر دو شنبه درباره شکست مذاکرات گانتس و نتانیاهو منتشر شد، دو طرف دستکم به یک توافق هرچند شکننده دست پیدا کنند. نتانیاهو در ظاهر توانسته شروط خود را بر گانتس تحمیل کند و بهرغم اینکه تا یک ماه دیگر بایستی به اتهام ارتشا، کلاهبرداری و خیانت در امانت دادگاهی شود، همچنان در قالب یک دولت فوقالعاده وحدت ملی، نخستوزیر خواهد ماند. او تا یک سال و نیم نخستوزیر خواهد ماند و تازه بعد از این یک سال و نیم، یعنی از اکتبر ۲۰۲۱ به بعد، نوبت نخستوزیر شدن گانتس میرسد. برخی منابع میگویند با توجه به سماجت سیاسی نتانیاهو در زورآزماییهای سیاسی، بعید است او ۱۸ ماه دیگر کرسی نخستوزیری را به آسانی تحویل دهد. رادیو اروپای آزاد نوشته که هیچ بعید نیست نتانیاهو برنامهها و خیالهای دیگری در سر داشته و با پایان دوره ریاست جمهوری رووِن ریولین در تابستان سال ٢٠٢١، نتانیاهو در فکر جانشینی او باشد تا از این طریق خود را از گرفتاری پروندههای قضایی نیز برهاند.
وزیران و حمایت احزاب
در دوران بحران کرونا، کابینه با ٣٢ وزیر، و سپس با ٣۶ وزیر تشکیل میشود که البته وزیران بین دو طرف تقسیم میشود. گانتس در خلال یک سال و نیمی که نتانیاهو نخستوزیر میماند، عنوان نخستوزیر جایگزین را خواهد داشت و نتانیاهو حق عزل وی از منصبش را نخواهد داشت و برعکس، در یک سال و نیم دوم هم، نتانیاهو نخستوزیر جایگزین خواهد بود و گانتس حق عزل او را ندارد. متن توافق شده با تضمین احزاب حریدیم «شاس» و «یهدوت هتوراه» انجام شده، ولی لیست راستگرای جدید به ریاست نفتالی بنت وزیر جنگ رژیم صهیونیستی و برخی احزاب چپ دیگر با آن مخالفند.
چیزی که باعث شده توافق روز دوشنبه بیشتر به سمت نتانیاهو بچربد این است که اگر دادگاه عالی، نتانیاهو را از منصبش عزل کند توافقنامه چرخش قدرت اجرا نخواهد شد و انتخابات دیگری که در واقع همان انتخابات چهارم است، برگزار خواهد شد. با این حال، بر اساس توافق به دست آمده، در صورت انحلال کنست (پارلمان) قبل از چرخش قدرت، گانتس نخستوزیر خواهد شد. گانتس به محض توافق با نتانیاهو در توئیتر نوشت: «جلوی انتخابات چهارم را گرفتیم. ما دموکراسی را حفظ خواهیم کرد، با کرونا خواهیم جنگید و اکنون دولت فوقالعاده فراگیر شکل گرفت.» نتانیاهو هم فوراً با رهبران ائتلاف احزاب راستگرا تماس گرفت و این توافق را به آنها اطلاع داد. این توافق یک زمینه ثباتساز نیز تا شش ماه برای نتانیاهو پیشبینی کرده، به طوری که تا زمانی که ائتلاف احزاب راستگرا (شش کرسی) به آن نپیوندند، نتانیاهو حداقل از ۶۸ رأی موافق کنست برخوردار خواهد بود.
مخالفان: این توافق فساد است نه وحدت
احزاب کوچکتر رژیمصهیونیستی به تندی به توافق این دو واکنش نشان دادهاند. لیبرمن، رهبر حزب ییزائیل بیتنو که تنها ساعاتی قبل از امضای توافق خطاب به گانتس گفته بود که هرگز نمیتواند با شخصی مثل نتانیاهو به توافق برسد، گفته که دولت جدید در واقع، نه دولت وحدت ملی که دولتی دیگر برای نتانیاهو و جبهه هاردی-مسیحی با برگ انجیری از دو مقام ارشد ارتش است. او گفته که حزب ییزائیل بیتنو بخشی از اپوزیسیون واقعی باقی خواهد ماند. حزب چپگرای «میرتس» در صفحه رسمی خود در توئیتر نوشت: «این یک دولت وحدت یا اضطراری نیست. بلکه دولت فساد است.» این حزب تأکید کرد که با طرح قانونی که برای تشکیل این کابینه به کنست ارسال خواهد شد، مبارزه میکند. این حزب در ادامه کابینه فراگیر را «دولت ننگ» توصیف کرد. «میوار میخالی» عضو عالیرتبه حزب «کار» نیز در توئیتی نوشت که دولت فراگیر «خطرناک» و «فاسد» است و به نتانیاهو که متهم به فساد است این اجازه را میدهد که در خصوص تعیین قضات دادگاه خویش، دست به وتو ببرد. او در ادامه نوشت که حزب کار علیه تشکیل کابینه فراگیر رأی خواهد داد تا به قول وی در این «تعفن» شریک نشود. «ایمن عوده» رهبر «لیست مشترک اعراب» نیز در صفحه توئیتر خود نوشت: «دولتی که گانتس و نتانیاهو تشکیل دادهاند، سیلی بر صورت اکثریت شهروندانی محسوب میشود که برای کنار زدن نتانیاهو پای صندوقهای رأی آمدند.»او تأکید کرد که بنی گانتس به اندازه کافی برای به دست آوردن پیروزی شجاع نیست و او «دولت فراگیر»، «نژادپرستی» و «فساد» را برگزیده است.
فرصت الحاق کرانه باختری فراهم شد
نتانیاهو با این توافق، نه تنها یک سال مهلتی را که برای اجرای طرحهای خود خود خواسته بود، به دست آورد بلکه تأیید حزب آبی- سفید را هم در این باره گرفت. «ایتمار آیخنر» خبرنگار روزنامه صهیونیستی «یدیعوت آحارانوت» نوشته که توافقنامهای که میان گانتس و نتانیاهو به امضا رسیده بر ضرورت الحاق اراضی دره اردن و کرانه باختری به دیگر مناطق اراضی اشغالی تأکید دارد البته از طریقی که کمترین بحران و تنش با پادشاهی اردن ایجاد شود. به نوشته این خبرنگار اسرائیلی، گانتس هم بندی را در این توافقنامه دوجانبه وارد کرده که از به هم خوردن روابط میان اسرائیل و اردن جلوگیری شود و این تنها از طریق دستکاری معامله قرن و جلب موافقت ترامپ صورت میپذیرد. با این حال، برخی میگویند که در توافق دو شنبه شب، بنی گانتس در این مورد نیز کاملاً تسلیم نتانیاهو شده و الحاق شهرکهای واقع در دره اردن را پذیرفته، هرچند موضع او از قبل نیز در این باره مبهم بود. بندهای حساسیتبرانگیز از توافق که رسماً اعلام نشده، نگرانی فزاینده طرفهای فلسطینی را برانگیخته است. «صائب عریقات» دبیرکل کمیته اجرایی سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) هشدار داد هرگونه اقدام تلآویو در الحاق اراضی فلسطینی، صلح منطقه را به خطر میاندازد. او گفته که هرگونه ائتلاف در کابینه جدید رژیم صهیونیستی که هدف آن اشغال اراضی فلسطین باشد نه تنها نظام بینالملل را آشکارا تهدید میکند بلکه صلح، امنیت و ثبات منطقه غرب آسیا را به طور کامل به خطر خواهد انداخت. «حازم قاسم» سخنگوی حماس هم گفته که توافق نخستوزیر کابینه رژیم اشغالگر با بنی گانتس بر آنچه «الحاق کرانه باختری» نامیده میشود، بر بیشتر شدن خطرات علیه مؤلفههای مسئله فلسطین تأکید میکند. او گفته توافق انجام شده، اتحاد گروههای فلسطینی برای مبارزه را میطلبد.
