درآمد‌های مالیاتی ایران نصف میانگین جهانی است
کد خبر: 996847
لینک کوتاه: https://www.Javann.ir/004BKB
تاریخ انتشار: ۱۶ فروردين ۱۳۹۹ - ۰۴:۳۰
در‌حالی‌که متوسط جهانی سهم مالیات از تولید ناخالص ملی ۱۴ درصد است، این رقم در ایران حدود ۷ درصد است. دلیل اصلی این موضوع، فرار‌های مالیاتی فراوانی است که در کشور رخ می‌دهد.
سرویس اقتصادی جوان آنلاین: به گزارش فارس، در جهان امروز درآمد‌های مالیاتی یکی از مهم‌ترین منابع درآمدی کشورهاست. در بیشتر کشور‌های توسعه‌یافته مالیات قریب به نیمی از تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌دهد و نقش قابل‌توجهی در اعمال سیاست‌های اقتصادی در این کشور‌ها ایفا می‌کند. به‌عنوان مثال، سهم مالیات از تولید ناخالص ملی در کشور‌های سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) بیش از ۴۰ درصد است. فرانسه با سهم بیش از ۴۶ درصدی مالیات از تولید ناخالص ملی در سال ۲۰۱۸، در صدر این کشور‌ها قرار دارد. اما در اغلب کشور‌های در حال توسعه که وابسته به منابع خام مانند نفت و گاز هستند و از سوی دیگر، سیستم مالیاتی ناکارآمدی دارند، نمی‌توانند نیاز‌ها و منابع مالی موردنیاز دولت را تأمین نمایند و نیز توانایی هدایت اقتصادی را نخواهند داشت. در مجموع، متوسط سهم مالیات از تولید ناخالص ملی یا همان تلاش مالیاتی در جهان ۱۴ درصد است، اما در ایران این نسبت حتی از متوسط جهانی نیز پایین‌تر است. مطابق آمار‌ها و اظهارات رسمی مسئولان مالیاتی، سهم مالیات از تولید ناخالص ملی در ایران، ۷ درصد یعنی نصف میانگین جهانی است. این در حالی است که کشور در حال توسعه‌ای مانند ترکیه کمترین میزان تلاش مالیاتی حدود ۹ درصد بوده و در حال حاضر این نسبت ۲۰ درصد است.

فرار مالیاتی عامل اصلی
یکی از دلایل این موضوع، سهم بالای وابستگی دولت به درآمد‌های نفتی است که دولت را بی‌نیاز از ایجاد نظام مالیاتی مطابق استاندارد‌های جهانی کرده است. در واقع، دولت‌ها به‌دلیل عدم احساس نیاز، به درآمد‌های مالیاتی توجهی نکرده‌اند و به همین دلیل، درآمد‌های مالیاتی سهم کمی از درآمد‌های دولت را تشکیل می‌دهد. بررسی‌های انجام شده از وضعیت درآمد‌های محقق شده دولت طی سال‌های ۱۳۹۶- ۱۳۸۶ حاکی از آن است که متوسط سهم درآمد‌های نفتی و درآمد‌های مالیاتی در درآمد‌های دولت در بازه زمانی ذکر شده، به ترتیب معادل ۱/ ۳۴ و ۲/ ۳۴ درصد بوده است که تقریباً یکسان هستند. با این وجود، در حال حاضر که به دلیل تحریم‌های شدید اقتصادی از جمله تحریم نفت به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین منابع درآمدی دولت برای تأمین هزینه‌های عمومی، دولت با کسری بودجه روبه‌رو است، انتظار می‌رود سهم مالیات از تولید ناخالص ملی و نیز تأمین بودجه کشور به صورت قابل‌توجهی افزایش یابد، اما این هدف با درآمد‌های فعلی مالیاتی که نصف میانگین جهانی است امکانپذیر نخواهد بود. حال باید این سؤال مطرح شود که چرا درآمد‌های مالیاتی در ایران پایین است و پاسخگوی تأمین کسری بودجه دولت نیست؟ از دیدگاه کارشناسان، یکی از مهم‌ترین دلایل کمبود درآمد مالیاتی پدیده فرار مالیاتی است. در واقع وجود اقتصاد زیرزمینی گسترده، قاچاق، عدم شفافیت اقتصادی و مواردی از این قبیل، منجر به بروز فرار‌های مالیاتی با ارقام بسیار بالا در کشور شده است. متوسط میزان واقعی فرار مالیاتی در کشور مربوط به بازه زمانی ۱۳۹۳- ۱۳۶۰ معادل ۸/ ۱۷ درصد متوسط درآمد‌های مالیاتی دولت بوده است.

از سوی دیگر اگر مطابق شاخص سهم مالیات جهانی سهم مالیات از تولید ناخالص ملی بخواهیم میزان فرار مالیاتی در کشور را بسنجیم، در حال حاضر ما به همان اندازه که درآمد مالیاتی داریم، فرار مالیاتی نیز داریم، زیرا در حال حاضر متوسط سهم مالیات از تولید ناخالص جهانی ۱۴ درصد است و در ایران ۷ درصد و در نتیجه، درآمد‌های مالیاتی در ایران نصف میزان واقعی است. از این رو برای رسیدن به استاندارد جهانی و میزان واقعی درآمد مالیاتی، میزان درآمد‌های مالیاتی ما باید دو برابر شود که این نیز در گرو حذف فرار‌های مالیاتی گسترده در کشور است. فرار‌هایی که بیشتر از سوی پردرآمد‌ها رخ می‌دهد. به‌عنوان نمونه، مطابق اظهارات برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس، قشر وکلا رقمی بین ۶ تا ۱۲ هزار میلیارد تومان، فرار مالیاتی دارند. قابل ذکر است که این اختلاف در ارقام به دلیل شفاف نبودن درآمد‌های وکلا است. از سوی دیگر، مطابق گزارش مرکز آمار ایران، ۲۰ درصد از تولید ناخالص ملی کشور را اصناف تشکیل می‌دهند، بنابراین باید اصناف به میزان آن هم مالیات داده باشند، اما در عمل این اتفاق نمی‌افتد. ارزش تولید ناخالص داخلی ایران در سال ۲۰۱۸ برابر با ۸۸/ ۴۱۸ میلیارد دلار اعلام شده است. پس ۲۰ درصد این مقدار یعنی ۸۴ میلیارد دلار آن مربوط به گروه مشاغل و اصناف است، اگر نرخ دلار را در بازه زمانی مذکور، ۵/ ۱۱ هزار تومان در نظر بگیریم؛ مجموع درآمد سالانه این گروه حدود ۹۶۶ هزار میلیارد تومان محاسبه می‌شود. اگر این گروه مشمول مالیات ۱۵ درصدی نیز شود، باید حدود ۱۴۵ هزار میلیارد تومان مالیات می‌دادند که متأسفانه تنها ۱۰ هزار میلیارد تومان مالیات پرداخت کرده‌اند. همانطور که آمار‌های فوق نشان می‌دهد پدیده فرار مالیاتی یکی از دلایل اصلی کمبود درآمد‌های مالیاتی در کشور است که باید حاکمیت با استفاده از روش‌هایی مانند ایجاد شفافیت در بستر اقتصاد و نیز شفافیت تراکنش‌های بانکی مانع فرار‌های مالیاتی و به تبع آن سبب افزایش درآمد‌های مالیاتی شود. این موضوع علاوه بر تأمین کسری بودجه در کشور می‌تواند در آینده سبب ارائه خدمات رفاهی بیشتری برای اقشار کم‌برخوردار در جامعه شود.
نظر شما
جوان آنلاين از انتشار هر گونه پيام حاوي تهمت، افترا، اظهارات غير مرتبط ، فحش، ناسزا و... معذور است
نام:
ایمیل:
* نظر:
پربازدید ها
عناوین پیشنهادی
آخرین اخبار