سرویس فرهنگ و هنر جوان آنلاین: همین امسال در امریکا باراک اوباما رئیسجمهوری سابق این کشور در نخستین تجربه سینمایی خود مستندی اقتصادی را تحت عنوان «کارخانه امریکایی» تهیه نمود که موضوع آن احیای یک کارخانه تعطیل شده امریکایی به کمک چینیها و تفاوتهای رفتاری و اجتماعی آنها در حوزه کار و تولید است، همین خود نشانگر جایگاه مهم و استراتژیک سینمای مستند و مضامین اقتصادی در جهان امروز میباشد که حتی سیاستمدارانی با پیشینه ریاست جمهوری برای انتقال تفکرات سیاسی و اقتصادی خود، به سینمای مستند روی آورده و از آن بهره میبرند.
باز هم به عنوان مثال میتوان از تولید مستند «من با محصولات ۱۰۰درصد فرانسوی زندگی میکنم» توسط مستندسازی فرانسوی و با حمایت برخی از سیاستمداران این کشور یاد کرد که توانست مورد توجه عموم قرار گیرد و دولت و ملت فرانسه را نسبت به خطر استفاده مفرط از کالاهای غیرفرانسوی هشدار داده و به مصرف محصولات داخلی و حتی کمک به افزایش تولیدات بعضی کارخانههای فرانسه ترغیب کند.
در ایران نیز در سالهای مختلف شاهد تولید مستندهای اقتصادی مختلفی بودهایم که البته در اکثر موارد یا به دلیل غلبه مباحث سنگین اقتصادی بر ساختار سینمایی و نادیده گرفتن جذابیت ساختاری یا نگاه ناقص به مضمون و تحقیقات سطحی و شعارزدگی یا حتی عرضه نامناسب پخش و اکران نتوانستهاند چنانکه باید مخاطبان را جذب و با خود همراه سازند و معدود آثاری بودهاند که توانستهاند به توفیق جذب مخاطب دست یابند، به همین دلیل وقتی تصمیم گرفتم تا مستند «مهار اژدها» را برای شبکه مستند سیما با موضوعی اقتصادی- اجتماعی و در باب آسیبشناسی واردات کالاهای مشابه بسازم، با خود عهد کردم که اثری را رقم بزنم که ضمن جذابیت ساختاری و غنای محتوایی بتواند سه گروه از مخاطبان را به خود جلب و راضی کند؛ سه گروهی که از آن به عنوان «مثلث طلایی» نام میبرم و رضایت آنها میتواند به جریانسازی و تاثیرگذاری هدف فیلم در سطح جامعه کمک کند. این مثلث طلایی شامل سه ضلع ذیل بود:
۱- مخاطبان عام یعنی مردم
۲- مسئولان و صاحبنظران اقتصادی و تولیدکنندگان محصولات ایرانی
۳- صاحبنظران سینمایی.
پس از آنکه این مستند در فرآیند پیچیده تحقیق و تولید به سرانجام رسید، در اولین پخش از شبکه مستند توانست با اقبال عموم و نیز صاحبنظران روبهرو شود تا جایی که شبکه سوم سیما به عنوان پرمخاطبترین شبکه کشور چند روز بعد اقدام به پخش مجدد آن نمود و بر دایره مخاطبان این مستند به میزان زیادی افزود. بعد از آن در نشستی ویژه که جمعی از بزرگان سیاست، اقتصاد، سینما و مدیران و نیز نمایندگان مجلس در آن حضور یافته بودند، درباره این مستند و نقش سینما در اقتصاد سخن گفته و همگی «مهار اژدها» را اثری دقیق، عمیق و جسارتآمیز خواندند.
به این ترتیب پس از پخش تلویزیونی مستند مهار اژدها از شبکههای مختلف سیما و نیز نمایش ویژه آن در حوزه هنری، برآیند نظرات افراد مختلف نشان داد که خوشبختانه آن مثلث طلایی هدفگذاریشده شکل گرفته است. صاحبنظران در یادداشتها و پیامهای مکتوب یا گفتوگوی تلویزیونی و همچنین در نشست این فیلم در حوزه هنری ساخت چنین مستندی را مهم و تاثیرگذار دانسته و از آن به عنوان پدیدهای فرهنگی و استراتژیک که صدای جامعه کارگری کشور است و در هنگامه جنگ اقتصادی قلب دشمن را هدف قرار داده یاد نمودند و رئیس فراکسیون کارگری مجلس و دبیر کل خانه کارگر نیز از نمایش مستند مهار اژدها در آیندهای نزدیک در مجلس شورای اسلامی خبر داد و نمایش آن را برای مدیران ارشد کشور ضروری و مؤثر در تصمیمگیریهای کلان دانست.
مخلص کلام اینکه مستند «مهار اژدها» ثابت کرد، سینمای مستند میتواند جریانساز و در روند امور تاثیرگذار باشد و امید که این حرکت به جریانی مستمر و مؤثر تبدیل شود.