کش و قوس ایران و غرب برای تعیین دستورکار نشست اول اکتبر در شرایطی ادامه دارد که همزمان دولت آمریکا قصد دارد طی یکسری رایزنیهای گسترده با کشورهای طرف مذاکره با ایران، آنها را در این مذاکرات رودرروی ایران قرار دهد.
روز گذشته خاویر سولانا مسؤول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد مذاکراتی که ایران با کشورهای 1+5 انجام خواهد داد، احتمالاً در آنکارا برگزار میشود.
خبر برگزاری مذاکرات در ترکیه، البته هنوز به تأیید طرف ایرانی نرسیده است و مقامهای ایران هنوز در این باره موضع خاصی اتخاذ نکردهاند.
خبرگزاری آذری گرند نیوز روز گذشته در همین چارچوب به نقل از دکتر سعید یاری دبیرکل سازمان دفاع از منافع ملی ایران نوشت: قراری که سولانا مطرح کرده هنوز مورد تأیید طرف ایرانی قرار نگرفته و سولانا طی تماس تلفنی هم که با سعید جلیلی، دبیر شورای امنیت ملی داشته، موضوع میزبانی ترکیه را مطرح نکرده است.
یاری افزود: به احتمال قوی این مذاکرات مانند قبل در سازمان ملل برگزار خواهد شد و کشور خاصی میزبان آن نخواهد بود ولی «در صورت تداوم مذاکرات، شاید ترکیه میزبانی این مذاکرات را داشته باشد.»
کش و قوس بر سر دستور کار
دستور کار مذاکرات تهران با 1+5 جزو مسائل دیگری است که ایران و غرب همچنان بر سر آن چالش دارند، مقامهای ایرانی اصرار دارند مذاکرات در چارچوب بسته پیشنهادی صورت بگیرد که در آن مسأله هستهای به عنوان یک کل در مقابل مسائل دیگری قرار میگیرد نه اینکه به صورت جزئی در دستور کار قرار بگیرد.
آمریکاییها از زمان ارائه بسته پیشنهادی ایران، میدانستند که تهران مایل به مذاکره درباره برنامه هستهای نیست، ولی مقامهای واشنگتن همان موقع هم اعلام کردند فقط برای اینکه وارد اتاق مذاکرات شوند. بسته پیشنهادی ایران را مدنظر قرار خواهند داد.
فیلیپ کراولی سخنگوی وزارت امور جامعه آمریکا روز جمعه تأکید کرده بود که ایالات متحده فقط برای برگزاری مذاکرات رودررو، طرح (پیشنهادی) ایران را میپذیرد.
وی افزود: ما به دنبال آن هستیم که ببینیم آنها (ایرانیها) مایلند به طور جدی وارد بحث درباره این مسائل شوند یا نه. اگر ما مذاکره هم داشته باشیم بحث هستهای را هم مطرح خواهیم کرد.
ناظران سیاسی در تهران هشدار میدهند که آمریکا سعی دارد با ورود به مذاکراتی که دستور کار آن را قبول ندارد، طرفهای غربی را به مخالفت با ایران ترغیب کند و به اصطلاح آنها را علیه ایران بشوراند.
اظهارات روز گذشته سخنگوی وزارت خارجه آمریکا نیز به این تردیدها دامن زده است.
رابرت گیبز سخنگوی کاخ سفید مدعی شد که خودداری ایران از مذاکره هستهای جامعه بینالملل را متحدتر میکند.
وی گفت: در صورتی که ایران در مذاکره با آمریکا و سایر قدرتهای جهانی برخودداری از گفتوگو درباره برنامه هستهایاش پافشاری کند شکست خود در تحقق وظایف بینالمللیاش را به نمایش خواهد گذاشت.
گیبز با غیرقانونی خواندن فعالیتهای هستهای ایران مدعی شد: اگر ایران تمایلی به مذاکره درباره برنامه هستهای غیرقانونیاش نداشته باشد فکر میکنم این کار دست جامعه بینالمللی در تأکید بر وظایفی که ایران به آنها عمل نمیکند را قدرتمندتر میکند.
گیبز اضافه کرد: من نمیدانم چه چیزی در دستور کار آنها قرار دارد، اما این را میدانم که چه چیزی در دستور کار ما قرار دارد و چه چیزی در دستور کار کشورهای جهان که نگران برنامه غیرقانونی ایران هستند، قرار دارد.
سخنگوی کاخ سفید افزود: این مسأله (برنامه هستهای ایران) مورد بحث قرار خواهد گرفت. در مقابل این سخنان، علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران در حاشیه کنفرانس عمومی آژانس در وین در گفتوگو با روزنامه الحیات مذاکرات مستقیم درباره برنامه هستهای را رد کرد و گفت که نماینده ایران در دیدار با 1+5 نکات موجود در بسته پیشنهادی را تشریح خواهد کرد.
وی گفت: ایران قصد دارد در جریان مذاکرات با کشورهای غربی اطمینان این کشورها درباره صلحآمیز بودن برنامه هستهای تهران را جلب کند.
صالحی در این گفتوگو تأکید کرد که ایران به صورت مستقیم در این مذاکرات درباره برنامه هستهای مذاکره نخواهد کرد و در صورت بررسی نیز به صورت غیرمستقیم به این موضوع خواهد پرداخت.
وی ادامه داد که سعید جلیلی مذاکره کننده ارشد ایران در دیدار با خاویر سولانا هماهنگ کننده روابط خارجی اتحادیه اروپا پاسخهای اولیه و مشروحی را به کشورهای صنعتی درباره ابهامات آنها در زمینه نکات موجود در بسته پیشنهادی ایران به سولانا ارائه خواهد کرد. صالحی در حاشیه نشست عمومی آژانس بینالمللی هم به خبرنگاران گفت: همانطور که رئیس جمهور ما اعلام کرده است جایی برای چانهزدن درباره حق مسلم [هستهای ما] وجود ندارد. اما اگر این موضوع مورد بحث واقع شود، هر کسی برای مطرح کردن هر سؤالی که تمایل دارد آزاد است.
اروپا موقتاً تحریم را کنار میگذارد
اتحادیه اروپا اعلام کرد که به طور موقت طرح تحریم ایران تا پس از روشن شدن نتایج مذاکرات تهران با 1+5 را کنار میگذارد.
به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از رویترز، کارل بیلدت وزیر خارجه سوئد و رئیس دورهای اتحادیه اروپا، در بروکسل گفت: نخست باید در انتظار نتایج جلسه مذاکرات گروه1+5 با تهران بود که قرار است در اول اکتبر برگزار گردد.
برنارد والرو سخنگوی وزارت خارجه فرانسه هم گفت: وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه 1+5 در حاشیه مجمع عمومیسازمان ملل متحد در نیویورک، موضوع هستهای ایران را مورد بررسی قرار میدهند.
به گفته والرو، وزیران امور خارجه انگلیس، فرانسه، آلمان، چین، روسیه و آمریکا قصد دارند به منظور یافتن راهی برای متقاعد کردن ایران به مذاکره درباره برنامه هستهایاش و امکان اعمال تحریمهای اقتصادی بیشتر علیه این کشور به بحث و تبادل نظر میپردازند.
