اعضای اوپک دیشب بیش از آن که مشتاق شنیدن گزارش کمیته نظارت بر بازاز نفت باشند با نگاه های تامل بر انگیز به یکدیگر یک مقوله را در ذهن خود و برای خود حلاجی کردند، "آیا روسیه به ما خیانت کرده است؟"زمانی كه قیمت نفت 40 دلار در هر بشكه بود ،پوتین ، مرد چشم تیله ای و سرد روسیه ، هیاتی را برای شركت در نشست دسامبر اوپك روانه وین كرد تا با به کارگیری ساز و کارهایی که تنها مختص به خود روس هاست هدف خود را در بازار بی ثبات نفت دنبال کنند. اغفال اوپکی ها در دستور کار روس ها قرار گرفت تا با تلقین این که باید با یکدیگر بازار نفت را ساماندهی کنیم از آمادگی خود برای کاهش تولید همزمان نفت خود گفتند و 11 وزیر نفت جهان نیز با لبخند ، روس ها را در آغوش خود فشردند.این در حالی بود که از همان ابتدا مشخص بود که روسیه هیچ گاه منافع خود را با اهداف و چشم اندازهای سازمان کشورهای صادر کننده گاز گره نخواهد زد.بسیاری از تحلیلگران ارشد اقتصاد انرژی هشدارهای شدیدی را در قالب اظهار نظر به دفاتر اعضای اوپک ارسال کردند اما هیچ گاه مشخص نشد که چرا اوپک با هماهنگی کامل با روسیه تولید خود را کاهش داد و این قول را از مسکو گرفت که روس ها نیز تولید خود را کاهش دهند تا بازار نفت جهان به تعادل برسد و قیمت ها افزایش پیدا کند. ولی روسیه هیچ گاه به تعهدات خود عمل نكرد . دو ماه بعد عبدالله البدری دبیر كل اوپك از عهد شكنی روسیه ابراز تاسف كرد . گرچه ایگور سچین معاون پوتین بر پایبندی كشورش بر كاهش تولید نفت تاكید داشت ، معاون شركت رزنفت از افزایش 2 درصدی تولید نفت روسیه در سال 2009 خبر داد .
می خواهیم به اوپک بپیوندیمچندی پیش دمیتری مدویدیف" رئیس جمهور روسیه این مفهوم را کوک ساخت که روسیه می تواند به عضویت سازمان کشورهای صادر کننده نفت اوپک درآید تا کاهش نرخ نفت را متوقف کند. این اظهار نظر سرمستی اعضای اوپک را صدها برابر کرد تا جایی که روسیه دایه مهربان تر از مادر لقب گرفت.روسیه که تا پیش از این فقط از هماهنگی در عرضه نفت خام با اوپک سخن گفته بود این بار در شرایطی از آمادگی خود برای الحاق به اوپک سخن گفت که در طول تاریخ فعالیت این سازمان عملاً اولین باری بودکه در سطح ریاست جمهوری، روسیه اقرار می کرد که آماده عضویت سازمان کشورهای صادر کننده نفت است. گرچه این سخن رییس جمهور روسیه به مذاق اعضای اوپک بسیار شیرین آمد و طعم این شیرینی امروز به لطف تلخی خیانت از میان رفته است ولی به عقیده بازی بلدان عرصه انرژی اعلامیه میدویدیف، تنها تعظیم به قدرت اوپک نبود ، بلکه تلاشی برای بازی برای نرخ نفت بود". وزیر انرژی روسیه که دستورات پوتین را مو به مو اجرا می کند در کمتر از 10 روز دعوت نامه ای را برای وزیران اوپک فرستاد تا با تشکیل جلسه ای در مسکو به روابط روسیه با این سازمان تداوم بخشد.بزرگترین تولید کننده غیر اوپکی نفت جهان وزیر انرژی روسیه ژوئن گذشته گفته بود روسیه خواهان یک نشست مشترک با اوپک در مسکو یا وین است. اما توافقی تاکنون میان این دو حاصل نشده است.مقامات روسیه در حالی از توافق خود با اوپك برای همكاری با این سازمان در كاهش تولید نفت خبر داده بودند كه بر اساس اعلام منابع معتبر، تولید نفت این كشور به میزان قابل توجهی افزایش یافته و روسیه با خیانت به اعضای اوپك منافع مالی زیادی از این كار به دست آورده است.
آمار تولید روسیه روسیه برای نخستین بار پس از فروپاشی شوروی سابق با پیشی گرفتن بر عربستان به بزرگترین صادر كننده نفت جهان تبدیل شد و این در حالی است كه ولادیمیر پوتین نخست وزیر روسیه به دنبال افزایش سهم این كشور در بازار حهانی نفت است.
صادرات نفت خام و فرآورده های نفتی روسیه طی سه ماه دوم امسال به طور متوسط به 7.4 میلیون بشكه در روز رسید و این در حالی است که میزان صادرات نفت عربستان در این مدت به كمتر از 7 میلیون بشكه در روز رسیده است . گرچه ایگور سچین معاون نخست وزیر روسیه پیش از این با شركت در نشست اوپك بر آمادگی مسكو برای همكاری با این سازمان در كاهش تولید نفت خبر داده بود ولی همه شواهد حاكی از افزایش تولید نفت روسیه است . رشد 54 درصدی قیمت نفت از ابتدای سال 2009 عامل مهمی در افزایش تولید نفت شركتهای روسی به شمار می رود . همان نکته ای که خشم اوپک را برانگیخته است
بی شك روسیه بیشترین نفع و سود را از كاهش تولید اوپك برده است . اوپك از سپتامبر گذشته تا كنون 4.2 میلیون بشكه از سقف تولید خود را كاهش داده است . روسیه با شركت در نشست دسامبر گذشته حمایت خود را از كاهش تولید جهانی نفت اعلام كرد و متعهد شد تا تولید نفت خود را 350 هزار بشكه در روز از ابتدای سال 2009 كاهش دهد که هیچ گاه عملی نشد.عربستان هم اكنون 2.75 میلیون بشكه ظرفیت تولید دست نخورده دارد . تولید نفت روسیه طی ماه اوت با 1.3 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل به بیش از 9.97 میلیون بشكه در روز رسیده است .
اگر روسیه روزانه بیش از 600 تا 700 هزار بشكه از تولید نفت خود را كاهش می داد ، این مساله تاثیر زیادی در افزایش قیمت نفت داشت . بر اساس آمارهای بلومبرگ ، تولید نفت روسیه طی سال 2008 به بیش از 9.9 میلیون بشكه در روز رسیده است . این رقم برای عربستان به كمتر از 9.2 میلیون بشكه در روز رسیده است . این در شرایطی است كه كاهش تولید اوپك و افزایش قیمت جهانی نفت منجر به افزایش قیمت گاز صادراتی روسیه به اروپا شده است و مسكو از این طریق نیز از كاهش تولید نفت اوپك منفعت برده است .
شاید اعضای سازمان کشورهای صادر کننده نفت به این حقیقت پی برده باشند که روابط روسیه و اوپك تهدید بزرگی برای هر دو طرف است . نوع رفتار مرموزانه روسیه در قبال اوپك از زمان شوروی سابق آغاز شده است و تعجبی نخواهد داشت كه روسیه نیز این بازی را ادامه دهد .
