عروسك «ليكا»ي ژاپني با ويژگي فرهنگي و بومي و كيمونوهایي كه میپوشد، جايگاه «باربي» را در ژاپن متزلزل كرده است.
از چند دهه قبل و در بسياري از كشورها، بسياري از همهگير شدن مؤلفههاي فرهنگي و تربيتي همبسته با «باربي» به عنوان مهمترين نماد اسباببازي امريكايي در ميان كودكان احساس خطر كرده و به فكر افتادند براي برونرفت از سيطره نفوذ و تسلط «باربي» كه ممكن است در درازمدت فرهنگ و تمدن اصيل و بومي آنها را به خطر بيندازد، راهي بينديشند.
مهر در اين باره گزارش داد: «دارا و سارا» دو عروسك ايراني كه با ويژگيهاي فرهنگي و تربيتي بومي در اواسط دهه ۷۰ شمسي طراحي و اوايل دهه ۸۰ شمسي به بازار عرضه شد، به دلايل متنوعي با اقبال كودكان مواجه نشد، عروسكهاي «دارا و سارا» يك برادر و خواهر دوقلو هستند كه با توجه به ويژگيهاي فرهنگ ايراني طراحي شدهاند، به نوعي اين عروسكها علاوه بر سرگرمي و تفريح براي كودكان، ميتوانند آنها را با فرهنگ ايراني و اسلامي آشنا کنند.
برخي از منتقدان درباره عروسكهاي ايراني دارا و سارا ميگويند كه اين عروسك به دليل وزن زياد و جنس نامرغوب با شكست مواجه شده است كه بعد از آن متوليان ساخت دارا و سارا تصميم ميگيرند ساخت اين عروسكهاي ايراني را به شركتهاي چيني واگذار كنند تا شايد با اقبال مواجه شود اما با توليد دارا و ساراي چيني باز اتفاق مؤثري براي آنها رخ نداد. در دنياي عرب هم از اين امر غافل نشدند و عروسكهاي عربي فولا را به بازار عرضه كردند. در دنياي عرب اين عروسك با عنوان «باربي عربي» هم شناخته ميشود. تنها موضوعي كه «فولا» را از «باربي» متمايز ميكند، نوع پوشاك او است كه لباسهاي عربي پوشيده همانند اینکه چادر بر تن دارند، نوع پوشش اين عروسك در خانه و بيرون متفاوت است. «فولا» زماني كه از خانه بيرون ميرود، لباسهاي طبق عرف اسلامي ميپوشد. از ديگر كشورهايي كه دغدغه «سندرم» باربي برايشان ايجاد شد، ژاپن بود. آنان درصدد تكرار موفقيتهاي اين عروسك برآمدند و شركت ژاپني «تاكارا» در اين زمينه بسيار فعال بود و سه عروسك به نامهاي «بلايث»، «ليكا» و «جني» توليد كرد. سايت «ژاپنتايم» درباره اين عروسكها مينويسد: «اين عروسك با چهره بيگناه و معصومش بلافاصله شناخته ميشود زيرا چشمهايش متمايل به سمت چپ نگاههاست، البته در مدلهاي ۲۰۱۷ اين شركت، عروسكها با موهاي صورتي و آبي رنگ، در كنار نور ويژهاي قرار گرفتند و به عنوان محصول جديد به بازار عرضه شدند.»
