کاهش ورود گردشگران خارجی به کشور باعث شده تا بیشتر تورهای ورودی به کشورمان لغو شود، بیشتر تورهای لغو شده نیز مربوط به کشورهای اروپایی است.
کاهش ورود گردشگر خارجی به ایران که از سال ۹۵ آغاز شده بود همچنان ادامه دارد و در حالی که سازمان میراث فرهنگی ورود افغانیها به کشور را جزو حجم ورودی گردشگران خارجی به حساب میآورد، توریستهای اروپایی امسال بیشتر از سال گذشته ایران را از فهرست سفرهای توریستی خود حذف کردهاند.
اروپاییهایی که نمیآیند!
محمد محبخدایی معاون گردشگری سازمان میراث فرهنگی در گفتوگو با «مهر» درباره میزان ورود گردشگر خارجی به ایران، میگوید: در بازه زمانی سه ماهه اول سال حجم گردشگران ورودی به کشور
۶۶ /۳۰ درصد رشد داشته است که بیشتر گردشگران ورودی از کشورهای آذربایجان، عراق، افغانستان و ترکیه بودهاند، اما در حوزه ورود گردشگران خارجی از اروپا با ۲۴درصد افت مواجه بودهایم.
محبخدایی همچنین از رشد در حوزه گردشگری سلامت گفته است؛ جایی که بیماران کشورهای همسایه به خاطر پایین بودن ارزش پول ایران نسبت به پول ملی آن کشورها، ترجیح میدهند با قیمتی به مراتب ارزانتر در ایران درمان شوند.
به گفته محبخدایی اتباع کشور آذربایجان بیشترین تمایل به سفر درمانی به ایران را داشتهاند، اما نگرانیهایی درباره اینکه توریسم سلامت در ایران نیز به خاطر تاثیر تحریمها دچار رکود شود، وجود دارد.
محمد جهانگیری، رئیس انجمن گردشگری سلامت، درباره تاثیرگذاری تحریمها بر ورود گردشگران حوزه سلامت میگوید: این موضوع روی هر فرآیندی در حوزه بینالمللی تاثیر میگذارد، اما مکلف هستیم راهکارهای آن را پیدا کنیم. سلامت در این زمینه بسیار موفق عمل کرده و میتوان آن را الگو قرار داد.
بیش از دو یا سه دهه است که از همه جهات تحریم هستیم، اما حوزه سلامت به اتکای جامعه پزشکی توانسته در سطح اول دنیا بدرخشد. کشورهای اطراف ما تحریم نبودند، اما سطح پزشکی در آنها به اندازه ایران نیست. میتوانیم این الگو را به سایر صنایع نیز معرفی کنیم.
اروپاییها نمیآیند، پروازها لغو میشوند
تنها چند ماه بعد از برقراری خط هوایی از مبدأ وین به شهرهای اصفهان و شیراز که دو قطب مهم گردشگری در ایران هستند، این پروازها به دلیل نداشتن صرفه اقتصادی به حالت تعلیق درآمد.
یک سال پیش بود که معاون سازمان هواپیمایی اتریش، درخواست ایجاد خط هوایی میان وین و شیراز را ارائه داد و فردیش اشتیفت سفیر وقت این کشور در ایران گفت: اتریش نسبت به افزایش فرکانس پروازی بین دو کشور خوشبین است چراکه فعالان اقتصادی و گردشگران بیشتری میان ایران و اتریش رفت و آمد خواهند داشت، اما هفته گذشته بود که اشتفان شولتز سفیر جدید اتریش از تعلیق پروازهای اصفهان و شیراز تا زمستان خبر داد.
به غیر از اتریش، هلند نیز دومین کشور اروپایی است که به خاطر نداشتن مسافر، پروازهایش به ایران را متوقف کرده است. گروه پروازهای مسافرتی کی. ال.ام، هواپیمایی پادشاهی هلند اعلام کرده است تا ۲۴ سپتامبر (دوم مهر) پروازهایش به مقصد تهران را لغو خواهد کرد. در بیانیه این شرکت نداشتن دورنمای تجاری تعامل با تهران به عنوان دلیل تعطیلی فعالیتهای این شرکت هوایی در کشورمان عنوان شده است.
«یوناتن بت کلیا» نماینده مجلس با اشاره به لغو پروازهای خارجی به ایران میگوید: لغو پروازهای خارجی یعنی کاهش ارزآوری کشور که به افول صنعت توریسم میانجامد.
بت کلیا معتقد است: در شرایط فعلی که تحریمهای ظالمانه علیه ایران اعمالشده باید از راهکارهای مختلف تأمین ارز صورت بگیرد که توسعه صنعت هوایی و رشد آمار پروازهای خارجی یکی از این مسیرهاست.
این نماینده مجلس تأکید میکند: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز در حوزه جلوگیری از لغو پروازهای خارجی به کشور وظیفه سنگینی بر دوش دارد و باید سازوکار جذب توریست خارجی را پیگیری کنند.
ریزش ۵۰ درصدی گردشگر خارجی
حتی اگر مدیران دولتی وضعیت ورود گردشگر خارجی را با احتساب ورودی مرز ایران و افغانستان دارای رشد عنوان کنند، حقایق تلختری وجود دارد که چندان مطلوب سازمان میراث فرهنگی نیست.
رئیس هیئت مدیره انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی از ریزش ۵۰ درصدی مسافر ورودی به ایران در تابستان امسال خبر داده است. حرمتالله رفیعی درباره آمار تورهای ورودی به کشورمان میگوید: امسال بیش از ۵۰ درصد ریزش تور داشتیم، غالب تورهای ورودی ما کنسل شدهاند.
رفیعی سیاستهای ارزی را یکی از دلایل ریزش تورهای ورودی از مقصد کشورهای اروپایی میداند و توضیح میدهد: با شرایطی که ایران دارد این امر طبیعی است، به دلیل اینکه کسی که میخواهد تورهای ورودی را برگزار کند، باید از طریق بانکهای بینالمللی هزینه تور را دریافت کند، توریستهایی که به ایران میآیند اغلب اروپایی هستند و توریستهای اروپایی معمولاً پول نقد به همراه ندارند و باید از طریق سیستم بانکی کارهای مالی خود را انجام دهند. در زمان تحریمها هم از طریق کشورهای ثانوی پول تور را پرداخت میکردند.
وی ادامه میدهد: وضعیت برجام تاثیر مستقیم روی تورهای ورودی ما داشت، سال ٩٦ نسبت به سال ٩٥ تورهای ورودی ریزش داشت، اما امسال با اتفاقاتی که افتاد به شدت ریزش داشتهایم. بخشی از دلیل این لغو تورها سیاسی است، اما دلیل عمده آن این است که نمیتوانند از هیچ مجرای قانونی هزینه تور را پرداخت کنند.
سیاستهای ارزی و ورود گردشگر خارجی
سیاستهای ارزی در ایران اگرچه نتوانسته است هنوز روند رو به تصاعد قیمت ارزهای عمده ماننده دلار و یورو را به ثبات برساند، اما برای گردشگران خارجی دردسر جداگانهای ایجاد کرده است؛ کاهش ارزش برابری ریال در برابر دلار، سفر به ایران را برای گردشگر خارجی ارزانتر از قبل میکند؛ موضوعی که معمولاً از سوی توریستهای مذهبی کشور عراق که برای زیارت به مشهد مقدس میروند، مورد توجه قرار گرفته است، اما توریستهای اروپایی به خاطر ممنوعیت خرید و فروش ارز با مشکل روبهرو شدهاند.
در ماههای اخیر، بارها شاهد درخواست مدیران سازمان میراث فرهنگی از بانک مرکزی بودهایم تا سیاستهای ارزی مشخصی را برای تسهیل تبادل ارز و تبدیل ارز خارجی به ریال برای مبادلات پولی گردشگران خارجی در ایران اعمال کند.