شاهد توحيدي
در روزهاي اخير و به موازات بازطرح مقوله دراويش، بسياري از ذهنهاي جستوجوگر در پي آثاري برآمدهاند كه ماهيت نظري و عملي اين فرقه را بنماياند. اثر تاريخي- پژوهشي «فرقه گنابادي» در عداد اين گونه آثار است كه از سوي نشر نيكان روانه بازار نشر شده است. ناشر در ديباچه خويش بر اين كتاب آورده است: «از مسائل بسيار مهم در تصوف، ماجراي بحثانگيز فرقهاي شدن آن است كه صوفيه را به صورت تشكيلات درآورده است. به تعبير دلسوزان، شق عصاي مسلمين كرده و ضرورت وحدت و يكپارچگي لازمه روزگار ما را بههم ريخته است. بعد از پيروزي انقلاب شكوهمند اسلامي ايران كه رؤساي صوفيه فرار از ايران را بر قرار ترجيح دادند يا آنهايي كه ماندند و مركز رياست فرقه را ترك كردند، زمينه حساسيت مسئولان نظام را در علتشناسي فرار و كوچ رؤساي صوفيه فراهم آوردند. در همين مقطع كه اقدام ضروري و مهم فرقهزدايي از اسلام شروع شد، محققان تازهنفس آثار گذشتگان از مشاهير را كه با تحقيقات خود تصوف را زير سؤال ميبردند، هر كدام به نوبه خود در مسير تصوفشناسي راه و روشي را برگزيدند كه خوشبختانه نتايجي ضروري و مفيد به جامعه اهل تحقيق و پژوهش ارائه داده شد و به صورت صدها رساله و كتاب و مقالههاي زيربنايي تحقيقي به فرد و جامعه پيشكش شد. نشر راه نيكان كه تولدش در چنين موقعيتي بود، توفيق و سعادت نشر آثاري در اين زمينه بسيار مهم را به عنايت الهي كه از بركات قرآن و عترت است، داشت و البته با تهمتهاي وابستگان فرقهها، خصوصاً رئيس وقت مسلك گنابادي به رسم حزبي گذشتهاش، نشر مستقل راه نيكان را ـ كه الحق از مصاديق راه نيكان است ـ هر روز مجري دستورات وزارتخانهاي ميداند تا به خيال خام خود، به بيداري تكاندهندهاي را كه در اتباع فرقه ديده ميشود، جهت سياسي بدهد و شايد مانعگريز آنهايي شود كه پي بردهاند عمر خويش را بر سر رياست گروهي نهادهاند كه انسانهاي صافيدل، پاكباخته را چون ميراث مردهاي به يكديگر تحويل دادهاند. البته براي مؤلفان بزرگوار راه نيكان ـ كه خداوند عمرشان را به بلنداي آفتاب گرداند! ـ و مسئولان خدمتگزار نشر راه نيكان اين گونه تهمتها آنهم از ناحيه صوفيان معلومالحال كه نوشتههايشان بهترين معرف آنهاست، مانند صداي موجودات مزاحمي است كه شب و روز شنيده ميشد و به آن بياعتنا هستند».
مقدمهنويس اثر در بخشي ديگر از ديباچه خود، با ذكر ماجرايي درباره اينگونه آثار منتشره خويش مينويسد: «در يكي از روزهاي فراموشنشدني نمايشگاه بينالمللي كتاب كه شخصي را براي ايجاد ناآرامي در برابر غرفه نشر راه نيكان فرستاده بودند و همان تهمتهاي اعلاميهشده رئيس گنابادي را تكرار ميكرد، با آرامشي كه او را به تعجب واداشته بود، كنار كشيدم و پرسيدم: براي شما چه فرقي ميكند گوينده كيست و با حمايت چه كساني ميگويد و مينويسد؟ شما بايد دقيق و بيطرفانه آنچه را به كلام يا به قلم ميآيد مورد توجه و دقت نظر قرار بدهيد و با مدرك و مأخذي كه ارائه ميدهند تطبيق بدهيد، اگر مطابق با واقعيت نبود يا استنباط مغرضانهاي صورت گرفته كه واقعيتي را وارونه كرده است، پاسخ بدهيد». معترض اندكي از موضع خصمانه كوتاه آمد. خوشبختانه بعد از دو ماهي كه از نمايشگاه بينالمللي كتاب ميگذشت، بهوسيله نامهاي محبتآميز عذرخواهي كرده و توفيق ما را در راه روشن كردن اذهان از ساحت قدس الهي خواسته بود كه خدايش در راه احقاق حق موفق و مؤيد بدارد! در چنين شرايطي همه وظيفه داريم افكار عمومي را نسبت به خطري كه با مهديستيزي برابري ميكند، روشن سازيم، زيرا قطبيت بياعتبار صوفيه را كفايتكننده از مهدويت وانمود ميكند. در واقع مانند ركنيت شيخيه كه به بابيت و بهائيت انجاميد، به فتنهاي در مقابل مرجعيت نيابت روات احاديث كه يگانه نهاد مشروع و مؤيد حضرت امام قائم غايب موجود موعود ـ ارواحنا فداه ـ در ايام غيبت است، مشروعيت ميدهد. اثر پژوهشي «فرقه گنابادي» بر آن است تا با نگرشي مجمل بر تاريخ پديد آمدن اين فرقه، برخي از سران آن را به مخاطب بشناساند و نقاط ضعف نظري و عملي آنان را براي پژوهشگران باز بنمايد. اميد آنكه مقبول افتد.
