هر سال به محض فرارسيدن خرداد و نزديك شدن به سالگرد صدور «دروغ بزرگ»، دژخيم رسانهاي وابسته به استكبار، امواج پيدرپي خود را روانه آسمان ايران ميكند. با اين حال در جبهه فرهنگي داخل، فقط چند فيلم مستند توليد ميشود كه نمايش آنها هم به جشنواره عمار محدود است. هر چند اين فيلمهاي مستند نيز در جاي خود زيبا و قابل تحسين هستند، اما معمولاً مخاطب محدودي دارند؛ ولي فيلمهاي سينمايي و سريالهاي تلويزيوني، هم گستره مخاطب وسيعتري دارند و هم مؤثرتر هستند. انتظار ميرود هر سال در مناسبت سالگرد ۹ دي، يك فيلم سينمايي يا سريال مرتبط با اين مناسبت به نمايش دربيايد. هماكنون نيز سه فيلم سينمايي با مضمون فتنه سال ۸۸ در انتظار اكران است. اين سه فيلم عبارتند از: «عصباني نيستم»، «ماه گرفتگي» و «آشغالهاي دوستداشتني» اما اين فيلمها چه ميگويند؟
«عصباني نيستم» كه مدتي است در صدر مباحث سينمايي كشور قرار دارد و هر روز خبري درباره اكران يا لغو اكران آن در رسانهها منتشر ميشود، يكي از آثاري است كه لقب «حامي فتنه» دارد؛ البته گفته ميشود كه بخشهاي مرتبط با فتنه از اين فيلم پاكسازي شده است، اما فيلم سينمايي يك ارگانيسم و كل واحد است كه حذف چند نما يا ديالوگ نميتواند محتواي اصلي يك فيلم را از بين ببرد يا معكوس كند.
«عصباني نيستم» كه فقط يكبار در سيودومين دوره جشنواره فيلم فجر در سال ۹۲ به نمايش درآمد، روايت يك دانشجوي ستارهدار است كه با غضب دانشگاه و جامعه مواجه ميشود. او كه از شهرستان براي تحصيل به تهران آمده است، به يكي از همكلاسيهاي خود علاقهمند ميشود و تصميم به ازدواج با يكديگر ميگيرند، اما چون يك دانشجوي ستارهدار است و در پروندهاش حكم اخراج ثبت شده، امكان اشتغال نمييابد. در نسخه اصلي اين فيلم، صحنههايي چون ريختن رنگ سبز روي خودروي يكي از استادان به دست اين دانشجو و حضور بر سر قبر كشتهشدگان فتنه و روشن كردن شمع براي آنها ديده ميشود، ولي يكي از نكات خطرناك درباره «عصباني نيستم» اين است كه دانشجوي ستارهدار و اخراجي در اين فيلم، يك كرد است. انتخاب يك جوان كرد به عنوان فردي سركش و سركوب شده در جامعه ايران، دقيقاً در جهت تجزيهطلبي و ايجاد اختلافات قومي است. تفرقه ميان قشرها و اقوام، يكي از محورهاي اصلي فتنه در ايران بوده است، به همين دليل هم حتي در صورت حذف بخشهاي مرتبط با فتنه، باز هم محتواي اصلي فيلم، تغيير عمدهاي نميكند.
فيلم «آشغالهاي دوستداشتني» هم درباره خيالبافيهاي يك زن كهنسال در يكي از شبهاي پرآشوب پس از انتخابات سال ۸۸ است. اين زن، بيخبر از همه جا، عدهاي از آشوبگرها را كه از دست نيروهاي نظامي فرار ميكنند، به منزل خود پناه ميدهد. همچنين دختر پيرزن نيز يكي از فعالان جنبش سبز است. به خاطر شايعه بازرسي منزل افرادي كه روي در خانه آنها علامتگذاري شده، زن كهنسال به تكاپو ميافتد تا هر وسيلهاي را كه نشان يا معنايي سياسي دارد، از خانهاش خارج كند. فيلم «آشغالهاي دوستداشتني» نيز يك اثر تحريفآميز درباره حقايق سال ۸۸ است. اين فيلم به هيچ وجه بر منشأهاي ايجاد فتنه اشاره نميكند و در مقابل، چهرهاي مثبت و خوب از فتنهگران و آشوبطلبها نمايش ميدهد.
سال گذشته و در سيوپنجمين جشنواره فيلم فجر، همه منتظر نمايش تازهترين فيلم سينمايي درباره فتنه سال ۸۸ بودند، اما فيلم «ماهگرفتگي» موجب نااميدي شد. چون علاوه بر اينكه از نظر ساختاري، كار قابل دفاعي نيست، در محتوا نيز بسيار مغشوش و متناقض است. اين فيلم سعي كرده تا به طور بيطرفانه و خنثي به حوادث پس از انتخابات رياستجمهوري بپردازد، ولي در عمل، فيلم هيچ اشارهاي به حقايق و مسائل مهم فتنه نميكند و حتي در بخشهايي از فيلم، شبهاتي مطرح ميشود.
در مجموع، توليد نشدن محصولاتي براي پاسداشت حماسه ۹ دي در سينماي ايران، نگرانكننده است. اين در حالي است كه از سال ۸۸ ناگفتههاي بسياري مانده است كه ميتوان آنها را در قالب آثار سينمايي بازگو، افشا و درباره آنها روشنگري كرد. به طور طبيعي، نهادهاي دولتي حوصله و انگيزه پرداختن به چنين مضاميني را ندارند و خود فيلمسازها بايد به صورت آتش به اختيار وارد اينگونه معركهها شوند.
