زهرا چيذري
صداي مهيب برخورد دو جسم آهني، بوي دود و صداي كشيده شدن لاستيك بر جاده و صداي فريادهايي كه در ميان صداي آژير ماشينهاي امدادي گم ميشود. بوي دود و آتش همهجا را پر كرده و رد خون روي زمين حكايت از بروز فاجعهاي ديگر دارد؛ اين بخشي از تراژدي تصادفات جادهاي در كشورمان است كه جادهها را به جاي مجرايي براي رسيدن به مقصد، به معبري براي مرگ و نقص عضو و ماشينها را به ارابههاي مرگ تبديل كرده است. حالا و با وجود كاهش چشمگير آمار تصادفات جادهاي همچنان بيش از 17 هزار مرگ در جادههاي كشورمان پاي دادستان را هم به پرونده تصادفات جادهاي باز كرده است؛ هر چند از نگاه برخي كارشناسان برخورد مجرمانه با حوادث جادهاي كارساز نيست و براي كاهش حوادث جادهاي بايد آموزش رعايت انضباط اجتماعي از دوران كودكي را در دستور كار قرار داد.
علاوه بر اين رهبر معظم انقلاب نيز تآکيد ميکنند: «در موضوع تصادفات جاده اي بايد نيروي انتظامي و دستگاههاي ديگر چون وزارت راه و مراکز صنعتي سهم خود را در جلوگيري از بروز چنين حوادث تلخ و ناگواري مشخص کنند و با بر طرف کردن نقاط ضعف وظيفه خود را انجام دهند.»
ماجراي واژگوني اتوبوس دانشآموزان هرمزگاني و مرگ، نقص عضو و مصدوميت 45 تن از استعدادهاي درخشان كشورمان در پي اين حوادث اگرچه بخشي از تراژدي تلخ جادههاي كشورمان بود، اما ضرورت ورود جديتر مسئولان به اين موضوع را بيشتر از هميشه گوشزد كرد. پس از اين ماجرا رئيس قوهقضائيه به دادستان كل كشور دستور پيگيري حادثه رانندگي اتوبوس دانشآموزان در داراب استان فارس را صادر كرد.
افرادي كه بايد نقره داغ شوند
در پي دستور رئيس قوهقضائيه به دادستان كل كشور در خصوص پيگيري حادثه رانندگي اتوبوس دانشآموزان در داراب استان فارس جلسه ويژهاي با حضور وزراي آموزشوپرورش، راه و شهرسازي و جمعي از معاونان اين دو وزارتخانه و سردار مهري، رئيس راهور ناجا به رياست دادستان كل كشور تشكيل و مقرر شد كارگروه تخصصي و ويژهاي با ضربالاجل يك ماهه به بررسي مشكلات موانع و راهكارهاي كاهش و كنترل حوادث جادهاي تشكيل شود. حجتالاسلام والمسلمين منتظري در اينباره تأكيد ميكند: در بحث جرائم رانندگي متأسفانه احساس ميشود كه بازدارندگي مناسب وجود ندارد و بعضاً برخي افراد به راحتي مقررات را زيرپا ميگذارند و عنوان ميكنند كه جريمهاش را ميپردازيم، در حالي كه براي چنين افرادي نبايد به جريمه كردن اكتفا كنيم و بايد راههاي ديگري براي بازدارندگي يا به عبارتي نقرهداغ كردن افرادي كه با بيتوجهي به قوانين و مقررات راهنمايي و رانندگي موجب خسارتهاي جاني و مالي براي خود و ديگران ميشوند در نظر گرفته شود.
سنگينتر كردن پروندهها
سلمان خدادادي، عضو كميسيون اجتماعي مجلس در خصوص تشكيل كارگروه ويژه رسيدگي به مشكلات و دلايل وقوع حوادث رانندگي با ورود دادستاني كل كشور، به مؤثر بودن برخورد قضايي با اين ماجرا معتقد نيست و ميگويد: برخورد قضايي با همه تخلفات جامعه، نگاه منفي را ايجاد ميكند، يكي از اشكالات اساسي در رفع مشكلات اكتفا به برخوردهاي قضايي با همه موارد است. اين در حالي است كه كشورهاي مشابه ما يكهزارم پرونده قضايي موجود در محاكم قضايي، دادگاهها و دادسراهاي ما را هم ندارند.
وي با اشاره به بيش از 15 ميليون پرونده در حال رسيدگي در محاكم قضايي تصريح ميكند: وجود اين تعداد پرونده در محاكم قضايي ناشي از نگاههاي قضايي و مجرمانه به رفع تخلفات در كشور است. در حقيقت بسياري از مشكلات ريشه فرهنگي دارد، بنابراين عموم مردم ما بايد برخورد با مسائل اجتماعي، رعايت آداب اجتماعي و انضباط اجتماعي را از دوران كودكي بياموزند.
خدادادي تأكيد ميكند: ورود دستگاه قضايي و دادستاني به مشكلاتي چون حوادث جادهاي را درست نميدانم، زيرا اين نوع برخوردها بازدارنده نيست. در حقيقت دادستاني بايد نسبت به استاندارد نبودن جادههاي كشور، سرمايهگذاري نكردن در حوزه حملونقل و استاندارد نبودن خودروهاي توليد داخل ورود جدي پيدا كند.
وي با بيان اينكه حوادث جادهاي ريشه در مسائل متعدد دارد كه برخورد با رانندگان متخلف راهكار آن نيست، ميافزايد: مردم خودروهاي توليد داخل را با قيمت بالا و كيفيت پايين خريداري ميكنند و اين مسئله بر افزايش حوادث جادهاي دامن زده است. حال اينكه عوامل انساني هم با ارتقاي فرهنگ رانندگي و رعايت انضباط اجتماعي حل شدني است. داوود خراساني، معاون پژوهشي مركز تحقيقات ارتقاي ايمني و پيشگيري از مصدوميتها هم معتقد است: مهمترين علت آسيبپذيري زياد ما در برابر حوادث به عامل مديريت برميگردد. وي ميگويد: ما اولويتها را درنظر نميگيريم. مثلاً ميخواهيم با آموزش در مدارس، همه موضوع را حل كنيم. البته شكي نيست كه آموزش در جاي خود اهميت زيادي دارد، ولي وقتي زيرساختهاي ما مشكل داشته باشند كه دارند، همچنان آسيبپذير خواهيم بود. واقعبينانه هم نميتوان عوامل انساني را ناديده گرفت و بر نواقص مديريتي در مديريت بحرانهايي همچون حوادث جادهاي چشم پوشيد. براي بستن اين پرونده هم آموزش و احتياط و هم جادهها و ماشينهاي استاندارد لازم است.
