نويسنده: ميترا شهبازيهر چند روز يکبار خبرهايي در خصوص حمله پلنگها به دامداريها و مناطق مسکوني لرستان منتشر ميشود. مسئلهاي که علاوه بر تهديد مردم، اغلب به تلف شدن پلنگها ختم ميشود. گربهساني که طي چند سال گذشته، نامش بر سر زبان اغلب مردم افتاده بود و خطر انتقراضش نگراني بزرگي در خصوص وضعيت زيستگاههاي جانداران کشور ايجاد کرده بود. حالا ديگر خبري از نگراني در خصوص انتقراض پلنگ ايراني نيست و کمتر کسي اين روزها نگران اين گربهسانان است. چرا که کارشناسان محيط زيست مدعي هستند که وضعيت پلنگ ايراني خوب است و اين جاندار ارزشمند احيا شده است. تنها نگراني و سوالي که وجود دارد، اين است که چرا اين روزها، به رغم شرايط خوب گفته شده، باز هم پلنگها براي يافتن طعمه به مناطق مسکوني حمله ميکنند؟
بيتوجهي سازمان محيط زيست به جانداران
نکته قابل توجه اين است که اگر وضعيت زيستگاه پلنگها همانطور که مسئولان سازمان محيط زيست اعلام ميکنند خوب باشد، دليلي براي حمله اين جانداران به دامداريها وجود ندارد. در اين رابطه مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان به «جوان» ميگويد:« حمله پلنگها به دامداريها از گذشته بوده است و در اين خصوص نيز با همکاري سازمان حفاظت محيط زيست کمک هزينههايي به دامداريهاي خسارت ديده اختصاص مييابد.»
مهرداد فتحي بيرانوند با تاکيد بر اينکه شرايط حيات پلنگها در لرستان بهبود يافته است، مي افزايد:« خوشبختانه در حال حاضر در تمام نقاط استان رد پاي پلنگ را ميبينيم که اينها همگي نتيجه برنامه ريزي، مديريت و اقداماتي است که طي چند سال اخير انجام شده است.» به گفته مسئولان در حال حاضر بيشترين تعداد پلنگهاي خاورميانه و ايران متعلق به استان لرستان است. از اين رو ضروريست با محدوديت در انجام شکار و آموزشهاي متعدد بوميان منطقه، از تلف شدن اين ذخاير مهم جلوگيري شود. در اين رابطه مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان ميگويد:« طي چند سال گذشته برنامههاي آموزشي بسياري براي مردم برگزار کرديم و اکنون کمتر شاهد تلف شدن اين گربهسانان به دست مردم هستيم.» اين درحاليست که نماينده مردم سلسله دلفان در مجلس به خبرنگار «جوان» ميگويد:« متاسفانه محيط زيست لرستان وضعيت خوبي ندارد و تمام گزارشات ارائه شده از سوي سازمان حفاظت محيط زيست غير واقعي است.»
علي رستميان با اشاره به اينکه بارها به مسئولان عالي رتبه محيط زيست همچون ابتکار رئيس سابق اين سازمان اعتراض کرده است، ادامه ميدهد:« متاسفانه محيط زيست لرستان به جاي تلاش براي حفظ ذخاير جانداران استان، فقط مشغول فعاليتهاي سياسي است.» وي ادامه ميدهد:« حتي اين کلاسهايي که ادعا ميشود براي مردم برگزار شده است هم غير واقعي است.»
تاراج آزادانه محيط زيست توسط شکارچيان
در حال حاضر زيستگاههاي لرستان از وضعيت اسفباري برخوردار هستند و گونههاي ارزشمند جانداران همواره با تهديدهاي متعددي مواجه ميشوند. چرا که سازمان حفاظت محيط زيست به قدري در لرستان منفعلانه فعاليت دارد که حتي مردم فرق محيط زيست و بهزيستي را هم نميدانند، نماينده مردم سلسله دلفان در مجلس با بيان مطالب فوق ميگويد:« از جمله تهديدهاي پيش رو ميتوان به فعاليت آزادانه شکارچيان اشاره کرد. شکارچياني که با قتلعام طعمههاي پلنگ، حيات اين جاندار را به خطر انداختهاند.» رستميان با اشاره به اينکه بسياري از گونههاي جانداران ارزشمند لرستان در خطر انقراض هستند، ميافزايد:« هيچ پايگاه و شکاربانياي در لرستان وجود ندارد و سازمان محيط زيست هم هيچ برنامهاي براي مقابله با متجاوزان عرصه طبيعي ندارد.» بر اساس گفتههاي اين نماينده مجلس شکار کل، بز کوهي، خوک و ماهيگيري با برق در اين استان آزادانه انجام ميشود و فقدان نيروهايي براي مقابله با شکارچيان، دست آنها را براي به تاراج بردن ذخاير ارزشمند محيط زيست باز گذاشته است.
مسئولان خطر انقراض جانداران را جدي بگيرند
حالا با اين شرايط باز هم مدير کل حفاظت محیط زیست لرستان از وضعيت خوب زيستگاهها ميگويد. البته فتحي بيرانوند تخريب زيستگاههاي جانداران استان در سنوات گذشته را تاييد ميکند و ميگويد:« متاسفانه دست درازيهاي سودجويان به مراتع براي تغيير کاربري زمينها، اختلافات قبيلهاي و غيره که منجر به آتش سوزي جنگلها و مراتع استان ميشود از دلايلي است که در سالهاي گذشته حيات جانداران اين استان به خطر افتاده است.»
آتش سوزيهايي که بر اساس گفته کارشناسان بيش از 90 درصد آنها عمدي است و تمام زيستگاه جانداران استان را يک شبه به خاکستر تبديل ميکند. بر اساس گفته اين مقام مسئول طي سال جاري مجموعا 57 هکتار از اراضي مرتعي و جنگلي زير حفاظت نظارت محيط زيست به علت آتش سوزي از بين رفته است که اين ميزان با افزايش مناطق زير نظارت سازمان جنگلها به شدت افزايش مييابد.
با اين شرايط که عوامل انساني متعددي زيستگاه نه تنها پلنگ، بلکه تمام جاندران لرستان را مورد تهديد قرار ميدهد، لازم است که سازمان محيط زيست براي حفظ ذخاير ارزشمند جانداران کشور برنامه ريزي جامعي داشته باشد. چرا که به رغم ادعاي مسئولان اين سازمان در خصوص شرايط مطلوب، حمله متعدد پلنگها به مناطق مسکوني از دردي بزرگ به نام کاهش شديد ديگر ذخاير جانداران حکايت دارد.