نگاهی به مشکلات 20 هزار زن سرپرست خانوار استان کرمان

تقلاي زنان سرپرست خانوار کرماني در مسير توانمند شدن

روزگار برای زنانی که بار اداره یک زندگی را به تنهایی بر دوش می کشند پر از مصائب و سختی های خاص خود است. از مشکلات اقتصادی، بیکاری، نابسامانی روحی و روانی گرفته تا نگرش و نوع برخورد اجتماعی، همواره زنان سرپرست خانوار را رنج می دهد و علی رغم مصوبه های قانونی متعدد برای حمایت و توانمندسازی آنها هنوز زنان سرپرست خانواری هستند که برای گذران زندگی روزمره شان سختی های زیادی را متحمل می شوند.زنان سرپرست خانوار در استان کرمان مسير زندگي پر پيچ و خمي را طي مي کنند . زناني که همسرانشان یا فوت كرده اند، يا از كار افتاده اند و يا طلاق گرفته اند. رنج هايي كه برخي از اين زنان تحمل مي كنند قابل درك براي ساير انسان ها نيست .

نويسنده: زهرا محسني

سختی زندگی برای یک زن سرپرست خانوار که در مناطق محروم ودورافتاده استان پهناوری همچون کرمان ساکن است به مراتب بیشتر از زن سرپرست خانواری است که در مناطق توسعه‌یافته روزگار می‌گذراند. در این مناطق زنان سرپرست خانوار که اغلب تحصيلات چندانى هم ندارند از نابرابرى دسترسى به آموزش و عدم کسب مهارت و اتکا به مرد خانواده براى تامين زندگى رنج مى برند.همچنین نگاه سنتی حاکم بر جامعه دراین مناطق با توجه به نوع فرهنگ ها متفاوت است.

در این مناطق سخت گیری های زیادی برای اشتغال یک زن سرپرست خانوار صورت می گیرد و بسیاری از این زنان با توجه به فرهنگ های طایفه ای اجازه کار خارج از خانه را ندارند و باید از طریق انجام مشاغل خانگی همچون قالیبافی و صنایع دستی کسب درآمد کنند. فارغ از نگاه های آزار دهنده برخی از مردان به زنان سرپرست خانوار، مشکلات اقتصادی و مسائل ناشی از برگشت بر سر سفره پدر، طعنه هاي افراد فامیل و خانواده، عدم نگهداری فرزندان زنان مطلقه در خانه پدری، برخوردهای ناشایست مردم واز همه مهم تر بحران تنهایی و نداشتن تکیه گاه باعث می شود زنان سرپرست خانوار در شهرهای کوچک و محروم یا مجبور به ازدواج مجدد با مردانی مسن شوند و یا با امید یافتن کار به شهرهای بزرگ مهاجرت کنند. زنانی که برخی از آنها با مهاجرت به شهرهای بزرگ و عدم یافتن کار مناسب دچار آسیب های اجتماعی زیادی شده اند. همچنین تعصبات طایفه ای و برخوردهای سخت گیرانه با زنان سرپرست خانوار در برخی از شهرهای کوچک باعث می شود این گونه زنان برای رهایی از مشکلات اقدام به خودکشی کنند.

مستمری نهادهای حمایتی کافی نیست

از سوی دیگرتعدادی اززنان سرپرست خانواریا مشکلی برای اداره زندگی شان نداشته اند و یا به دلیل موانع و مشکلات مختلف ، تحت پوشش نهادهای حمایتی قرار ندارند. در همین حال حمایت های سازمان های متولی زنان سرپرست خانوار ومیزان مستمری ماهیانه ای که پرداخت می کنند به واقع در عمل نتوانسته است باری از دوش این قشر بردارد. یک زن سرپرست خانوار کرمانی با بیان اینکه کمک های مالی که نهاد های حمایتی کمیته امداد و بهزیستی پرداخت می کنند بسیار ناچیز است می گوید: من و سه فرزندم در دو اتاق کوچک در خانه ای استیجاری زندگی می کنیم وبا وجود گرانی و تورم ، مستمری ماهیانه ما افزایشی نداشته است .

فرشته کریمی دختری 20 ساله است که ۱۴ساله پدرش را از دست داده ومادرش با کار کردن هزینه های زندگی آنها را تامین می کرده است، ولی اکنون مادر ۴۲ ساله او دچار کمردرد و بیماری دیابت شده است و دیگر نمی تواند کارکند. مریم نیز دیگر زن سرپرست خانواری است که حدود 20 سال است بار مشکلات زندگی را به دوش می کشد. وی که یک دختر دانشجو دارد ومستاجر است می گوید: من مشکلات بی شماری دارم و علی رغم تحت پوشش بودن کمیته امداد ،میزان مستمری هزینه های زندگی ام را پوشش نمی دهد . وی می افزاید: دیگر نمی دانم باید چه کنم، به کجا مراجعه کنم، چند سال دیگر باید دوندگی کنم ؟ 20 سال است که مرتب در جاهای مختلف کار کرده ام ،اما کرایه خانه سنگین و تورم امانمان را بریده است .

تلاش برای توانمند سازی زنان سرپرست خانوار

یکی از ماموریت های سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی تلاش برای توانمندسازی مدجویان این نهادها و زنان سرپرست خانوار است.در استان کرمان نیز طی چند سال اخیر اقداماتی برای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار صورت گرفته است. مدیرکل بهزیستی استان کرمان یکی از ماموریت های این سازمان در حوزه اجتماعی را توانمندسازی زنان سرپرست خانوار بیان می کند و می گوید: توانمندسازی زنان سرپرست خانوار علاوه بر اینکه جزو وظایف سازمان بهزیستی است، در دستورکار ملی نیز قرار دارد و سازمان بهزیستی درکنار کمیته امداد مسئول توانمندسازی زنان سرپرست خانوار شده است.

دکتر عباس صادق زاده می افزاید: به همین جهت تمام تلاش سازمان بهزیستی در جهت توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در چرخه حمایت این سازمان است تا بتوانند با دریافت آموزش های لازم و استفاده از تسهیلات ارزان قیمت از امتیازاتی که در این زمینه می باشد استفاده کنند و در نهایت بتوانند به جامعه پیوند شوند. وی تصریح می کند: ما در سازمان بهزیستی در بحث شناسایی،حمایت ،آموزش و توانمندسازی زنان سرپرست خانوار اقدام می کنیم و با در اختیار گذاشتن تسهیلات ارزان قیمت و یا معرفی به کارگاه هایی که طرف قرارداد ما هستند از آنها حمایت می کنیم .وی می افزاید: پس از انجام این پروسه مرحله بازپیوند انها به جامعه انجام می شود که در یک مقطعی حمایت های مستمری ادامه دارد و پس از مدتی قطع می شود تا این زنان سرپرست خانوار به شکل مستقل در جامعه زندگی کنند.

صادق زاده ،با بیان اینکه این حمایت ها برای زنان سرپرست خانوار ی است که زیر 50 سال سن دارند و توان جسمی و فکری لازم را برای توانمندشدن دارند می گوید: عده ای از این گروه که بیش از 50 سال سن دارند و از نظر جسمی و سنی شرایط توانمندشدن را ندارند به طور مستمر تحت حمایت قرار می گیرند و از حمایت های بیمه ای ،مستمری و سایر حمایت های رفاهی بهره می برند.وی می افزاید: در استان کرمان تعداد 20 هزار زن سرپرست خانوار تحت پوشش سازمان بهزیستی قرار دارند که برخی از آنها در چرخه حمایت اند و برخی توانمند شده و به زندگی برگشته اند و حمایت از آنها قطع شده است.

به گفته مدیرکل بهزیستی استان کرمان اگر زنان سرپرست خانوار بتوانند توانمند شوند و امکان پیوند به خانواده و جامعه برای انها فراهم شود ،حمایت های سازمان بهزیستی از انها قطع می شود ،اما اگر این بازپیوند به هر دلیلی اتفاق نیافتد سازمان بهزیستی همچنان حمایت خود را از این زنان حفظ خواهد کرد.

عباس صادق زاده، با اشاره به اینکه زنان سرپرست خانوار در تمام نقاط استان کرمان زندگی می کنند می گوید:متاسفانه در نقاطی که طلاق رشد بیشتری دارد تعداد زنان سرپرست خانوار بیشتر است و متاسفانه در جنوب و شرق استان کرمان به دلیل شرایط خاص فرهنگی که بر آنجا حاکم است رشد طلاق را بیشتر از دیگر نقاط داریم و به همین جهت تعداد زنان سرپرست خانوار که تحت حمایت بهزیستی قرار دارند بیشتر است .وی ادامه می دهد: برنامه ششم توسعه کشور توجه به توانمندسازی زنان سرپرست خانوار را بر عهده سازمان بهزیستی گذاشته است و تاکید کرده که این سازمان سالیانه تعداد زیادی از این زنان را توانمند کند تا به جامعه باز پیوند شوند.