درحال حاضر 96مورد ساخت وساز غير مجاز دركنار فراهم نبودن برخي زير ساختها موجب شده تا در ثبت جهاني اين اثر وقفه ايجاد شود

ساخت وسازهاي غير مجاز، سدي در برابر ثبت جهانی روستاي کندوان

روستاي كندوان درآذربايجان شرقي از جمله ديدني هاي با شكوه كشور به شمار رفته كه هرساله تعداد قابل توجهي از گردشگران را به سوي اين بنا 600 ساله مي كشاند.قدمت بالاي اين بناي كهنسال در كنارشكل وشمايل چند ضلعي كندوي عسل مانندش كه به گفته زمين شناسان در اثر فعل و انفعالات آتشفشانی کوههای سهند، دراستان آذربايجان شرقي ایجاد شده ازجمله عواملي است كه موجب شده تا توريست هاي بسياري از كشورهاي مختلف به اين منطقه سفر كنند موضوعي كه سبب شده تا مسئولان ميراث فرهنگي كشور به فكر ثبت جهاني آن بيفتند.با اين وجود ساخت وسازهاي غير مجاز به عنوان مهمترين مانع براي ثبت آن موجب شد تا روز گذشته مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی اعلام كند : «براي ثبت جهاني روستاهاي كندوان بايد ۹۶ مورد ساخت و ساز غیر مجاز در محدوده تاریخی این روستا تخریب شود وعلاوه برآن برخي زير ساختهانيز كه به بناي سنتي اين روستا آسيب نمي رساند نيز ايجاد شود.»

نويسنده: محمدرضا سوري

به گفته كارشناسان ميراث فرهنگي روستاي كندوان در استان آذربايجان شرقي جزء سه روستاي شگفت انگيز جهان بوده كه هر سال پذيراي ميليونها گردشگر ايراني وخارجي است.

دركنارمهم اين بناي تاريخي مهم ، توليد بهترين عسل وآب معدني كشور كه ازجنبه درماني برخوردارند سبب شده تا روز به روز بر شهرت اين منطقه افزوده شود.

يكي از كارشناسان ميراث فرهنگي وگردشگري در خصوص اين بناي تاريخي به جوان مي گويد:« طبق برخي نظرات روستاي كندوان بر اثر فعل و انفعالات آتشفشانی کوههای سهند،طي 600 سال گذشته اين منطقه ايجاد شده كه ساكنان آن با حجاري آن موفق يه ساخت خانه هاي خود در اين سنگها كه به شكل كندوخود نمايي كرده وبه خاطر آن يز به كندوان مشهور شده است ايجاد شده است.»

رضا حسيني مي افزايد:«روستاي كندوان جزء سه روستاي شگفت انگيز دنيا بوده كه اين مهم موجب شده تا هرساله پاي بسياري از گردشگران به اين منطقه بكر باز شود.»

به گفته وي ،ويژگي هاي متععد اين منطقه مي طلبد تا تلاش شود كندوان به عنوان يكي از منحصر به فرد ترين مناطق گردشگري ايران وجهان ثبت جهاني شود.»

موانع موجود بر سر راه ثبت جهاني شدن كندوان

با تمام ويژگي هايي كه مي تواند اين بناي شگفت انگيز را ثبت جهاني كند ، اما برخي مشكلات موجب شده تا اين اتفاق مهم تاكنون نيفتد كه به عنوان نمونه مي توان از ساخت وساز هاي غير مجاز كه مانند سدي جلوي خود نمايي اين اثر تاريخي را مي گيرد نام برد.

يكي از كارشناسان ميراث فرهنگي مي گويد :« درحالي كه برخي از اثار باستاني تنها داراي يك يا چند ويژگي هستند اما منطقه كندوان به علت دارا بودن خانه‌های منحصر به فرد، دره‌های سرسبز و خرم، آب و هوای مطبوع، لبنیات و عسل مرغوب کوهستان، گیاهان دارویی، صنایع دستی ویژه منطقه، آب معدنی کندوان که قبل از بررسی توریسم فرهنگی - تاریخی آن به دلیل جنبه درمانی بیماری سنگ همواره مورد توجه بسياري از گردشگران است .»

حسيني مي افزايد:« به همين جهت اهمیت ارائه پرونده این روستا برای ثبت جهانی به عنوان سومین اثر مطرح آذربایجان شرقی بعد از بازار تبریز و مجموعه کلیساها مهم به نظر رسيده كه بايد اجرايي شود.»

به گفته وي از آنجا كه طرح جامع کندوان از سال 85 تاکنون بلاتکلیف مانده و موجب شده کندوان از لحاظ پذیرش گردشگر با مشکلات عدیده ای برخوردار شود لذا بايد هرچه زودتر داين زمينه اقدام شود.

همانطور گه گفته شد درحال حاضر ساخت وسازهاي غير مجاز وفاقد هرگونه اصول موجب شده تا روز به روز از نماي زيباي روستاهاي كندوان كاسته شود موضوعي كه موجب شده تا برخي از مسئولان اعلام كنند هم اكنون ۹۶ مورد ساخت و ساز غیر مجاز در محدوده تاریخی این روستا شناسایی شده که باید تخریب شود.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی دراين خصوص با اشاره به اينكه درحال حاضر یکی از عمده موانع موجود در سر راه ثبت جهانی کندوان در فهرست آثاریونسکو را ساخت و سازهای غیرمجاز با بافت تازه و غیراصولی مي گويد:« پایین بودن شاخص‌های لازم از لحاظ بهداشتی و همچنین راه‌های ارتباطی از دیگر مشکلات موجود در روستای کندوان می باشد كه بايد دراين خصوص چاره انديشي شود.»

مرتضی آبدار مي افزايد:«در بازديدهايي كه از اين منطقه داشتيم تا كنون

۹۶ مورد ساخت و ساز غیر مجاز در محدوده تاریخی این روستا شناسایی شده که باید تخریب شود. »

وي ادامه مي دهد :« در این رابطه اقدامات اولیه صورت گرفته و هرگونه بنایی که آجر و تیرآهن داشته باشد تخریب و بناهایی که از 50 سال قبل ساخته شده ساماندهی و بازسازی می‌شود.»

از آنجايي كه بايد براي بدست آوردن شرايط ثبت جهاني روستاي كنودوان تمامي شرايط مندرج در اساس نامه يونسكورا رعايت كرد لذا در حال حاضر مقدمات آن در دستور كار قرار گرفته است.

مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان شرقی دراين خصوص مي گويد:«از آنجا كه یکی از شاخص‌های ثبت جهانی کندوان از سوي يونسكو وجود حیات و زندگی در حوزه تاریخی این روستا است لذا به همين منظور برای توسعه گردشگری کندوان لازم است راهنمای گردشگر در این روستا حضور دائمی داشته و امکانات و خدمات سفر برای گردشگران در حد استاندارد باشد.»

آبداربا اشاره به اقدامات انجام شده مي افزايد:« درحال حاضر از 512 کران موجود در روستای کندوان 71 کران آسیب دیده که برنامه مرمت آنها آغاز شده و هرگونه استفاده از مصالح برای ساخت و ساز و کارهای عمرانی باید تحت نظر کارشناسی میراث فرهنگی باشد،كه به عنوان مثال مي توان به ممنوعيت استفاده از آسفالت در داخل محدوده تاریخی اشاره كرد.»

وي ادامه مي دهد:«همچنين با توجه به حضور ميليوني گردشگران به اين منطقه جاي دارد تا تمامي زير ساختها مورد نياز كههيچگونه آسيبي را متوجه اين بافت تاريخي نكند را به طور جدي مورد نظر قرار دارد.

به گفته وي در صورت رعايت تمامي نكات ودراختيار قراردادن امكانات مورد نياز مي توان اميدوار بود كه ظرف چند سال آينده اين بنا تاريخي در يونسكوثبت جهاني شود.