
نويسنده : ميترا شهبازي
در اين راستا ظرفيتهاي خوبي هم در اکثر استانهاي کشور وجود دارد. در اين رابطه روز گذشته استاندار قزوین نيز از ممنوعيت کشت سنتي صيفيجات براي مقابله با خشکسالي و در مقابل توسعه کشت گلخانهاي در قزوين خبر داد. الگويي که ميتواند چراغ راه مسئولان استانهاي ديگر باشد تا نه ضربهاي به منابع آبي وارد شود و نه اشتغال و کشاورزي به خطر بيفتد.
+++
روزهاي خوش پر آبي تمام شده و خشکسالي بر اکثر استانهاي کشور چيره شده است. استانهايي که روزگاري به پرآبي و پر باراني شهرت داشتند، اين روزها حتي از نعمت آسمان ابري هم محروم هستند. حالا با اين شرايط که معضل کم آبي جدي شده است، مسئولان و مردم هم بايد بپذيرند که اقليم کشور تغيير يافته است. از اين رو سياستگذاريها در راستاي احداث صنايع آب بر هم بايد تغيير يابد. علاوه بر اين کشاورزي هم به عنوان مهمترين بخشي که به گفته کارشناسان سالانه منجر به هدر رفت بيش از 90 درصد منابع آبي ميشود، نيز بايد تغيير يابد.
مهمترين راهکار هم همين توسعه کشت گلخانهاي است. در اين رابطه استاندار قزوين با اشاره به اينکه کشت سنتي صيفيجات از سال آينده در قزوين ممنوع ميشود، ميگويد:« بهدنبال این هستیم که کشت صیفیجات پرآب بر را از فضای باز به فضاهای گلخانهای و بسته منتقل کنیم تا کمترين ميزان هدر رفت را در بخش کشاورزي داشته باشيم.» فریدون همتی با اشاره به اینکه کشاورزان استان بهتدریج باید کشت خود را به سمت گلخانهها سوق دهند، ميافزايد:« اجرای 1000 هکتار گلخانه در نودهک تاکستان را در دستور کار قرار دادهایم و بهزودی قطعهبندی و واگذاری آن به کشاورزان آغاز ميشود.»
اشتغالزايي با توسعه گلخانهاي
علاوه بر کاهش هدر رفت منابع آبي که اولين و مهمترين هدف توسعه کشت گلخانهاي است، اشتغالزايي هم دليل ديگري است که مسئولان بايد اين شيوه کشت را دنبال کنند. در اين رابطه همتی، استاندار قزوین با اشاره به مزيت توسعه کشت گلخانهاي براي رفع معضل بيکاري، ميگويد:« هر هکتار گلخانه 10 شغل پایدار را برای مردم ايجاد ميکند و باعث ایجاد تحول در کشاورزی و افزایش تولید محصولات ميشود.»
در اين راستا مدیر کل دفتر امور اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی نيز با اشاره به پيش بيني ایجاد 69 هزار شغل در بخش کشاورزی، ميگويد:« بسته اشتغال فراگير در قالب 10 رسته تعریف شده است که قرار است در قالب آن 69 هزار شغل ایجاد شود.»
محمد خالدی در اين باره ميافزايد:« این 10 رسته فعالیت در بخش کشاورزی، شامل توسعه گلخانه ها، توسعه گیاهان دارویی، توسعه آبزی پروری، صنایع تبدیلی و تکمیلی و خدمات بازرگانی، خدمات فنی و مشاوره ای مرتبط با کشاورزی (خدمات غیر دولتی)، خدمات مدرن سازی کشاورزی با مکانیزاسیون و تامین نهاده ها، پروژه دامپروری و محصولات مرتبط، خدمات توسعه کسب و کار تعاونی های کشاورزی و کشت و صنعت ها، خدمات کسب و کارهای دامپزشکی و خدمات کسب و کارهای عشایری است.»
توسعه گلخانهها بايد الگوي تمام استانها شود
حالا با اين تفاسير که توسعه کشت گلخانهاي ميتواند هم معضل بيکاري و هم درد کمبود منابع آبي را برطرف کند، علاوه بر قزوين، استانهاي ديگر هم بايد اين شيوه را در راستاي مديريت منابع آبي در پيش بگيرند. در اين رابطه سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی نيز ضمن انتقاد از بيتوجهي به ضرورت توسعه کشت گلخانه ای ميگويد: «با توجه به مسئله بحران منابع آبی در کشور باید به کشت گلخانه ای توجه ویژه ای شود که متاسفانه چنین رویکردی وجود ندارد.» علی وقف چی ميافزايد:« مصرف آب در کشت گلخانه ای یکصدم کشت در فضای باز است بنابراین برنامه ریزیها در بخش کشاورزی بايد به سمت توسعه گلخانهها باشد.» وقف چی با اشاره به اينکه بزرگترين گلخانه کشور که در هشتگرد قرار دارد، ميگويد:«این گلخانه می تواند الگوی مناسبی برای مباحث علمی و ترویجی در بخش کشاورزی باشد و تمام مسئولان در استانهاي کشور بايد فعاليتهاي اين گلخانه را به عنوان چراخ راهشان در نظر بگيرند.»
مسئولان معضل کم آبي را جدي بگيرند
کمبود منابع آبي به عنوان مهمترين موضوعي مطرح ميشود که حتي اين روزها گريبان استانهاي شمالي را هم گرفته است. دردي که به گفته سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی بيش از 8 سال است که به صورت جدي مطرح شده است. وقف چی با اشاره به اينکه تصمیم گیری و برنامه ریزی در حوزه کشاورزی باید معقول و منطقی باشد، ميگويد:«متاسفانه از هشت سال قبل تاکنون مشکل مورد نظر پابرجا بوده و گام های اساسی در این زمینه برداشته نشده است.»
وي ميافزايد:« اساس برنامه ریزیهاي مناسب و اصولی در تمامی بخش ها به ویژه کشاورزی مبتنی بر آمار و ارقام صحیح و کاربردی است. از اين رو ضروريست یک مرکز آمار کاربردی در حوزه کشاورزی ايجاد شود.»
حالا با اين شرايطي که پيش روي بخش کشاورزي کشور است و بحران کم آبي بيداد ميکند، علاوه بر ايجاد مرکزي براي ارائه آمار مستند در زمينه مسائل و مشکلات صنعت کشاورزي، توسعه کشت گلخانهاي هم ميتواند کليد قفل معضل کم آبي و کاهش سطح زير کشت بخش کشاورزي باشد. مسئلهاي که اگر از ديد مسئولان دور بماند، بيکاري و معضل مهاجرت را افزايش ميدهد.