استان مرکزي با توليد سالانه 200 ميليون شاخه گل به دليل هزينه‌هاي توليد بالا و نبود پايانه صادراتي، از ظرفيت اقتصادي صادرات گل محروم مانده است

قطب تولید گل و گياه زينتي در ايران، پايانه صادراتي ندارد

استان مرکزي با توليد سالانه بيش از 200 ميليون شاخه گل هنوز هم از مزاياي صادرات و خودنمايي در عرصه‌هاي بين‌المللي محروم است، چرا که مسئولان به ارزش اقتصادي توليد گل و گياه پي نبرده‌اند و آن را فرصتي براي اشتغالزايي و تحقق اقتصاد مقاومتي نمي‌دانند. از اين رو اقدامي هم براي احداث پايانه صادراتي نمي‌کنند. البته اين تنها مشکلي نيست که مسير فعاليت توليدکنندگان استان مرکزي را سد کرده، تکميل نبودن زيرساخت‌هايي چون انشعابات آب، برق و گاز هم درد ديگري است که نمي‌گذارد توليد گل و گياه در ايران به صورت انبوه انجام شود و هزينه‌هاي توليد را بالا برده است. فرصتي که با وجود همين موانع براي یک هزار و390 نفر اشتغال‌زايي کرده است.

نويسنده: ميترا شهبازي

شرايط آب و هوايي مطلوب شهرستان‌هاي خمين و محلات براي پرورش انواعي از گياهان، استان مرکزي را بعد از هلند به سرزمين گل‌ها تبديل کرده است. ظرفيتي اقتصادي که علاوه بر اشتغال‌زايي و تحقق اقتصاد مقاومتي، براي خودنمايي صنعت کشاورزي ايران در عرصه‌هاي بين المللي فرصت مناسبي است. با اين حال وسعت ساليانه توليد گياهان زينتي از 200 شاخه گل بيشتر نمي‌شود. فرصتي که در حال حاضر براي يک هزار و 390 نفر اشتغال‌زايي کرده است، مدت‌هاست از ديد مسئولان دور مانده است. گويي متوليان هنوز به اين باور نرسيده‌اند که پرورش گل و گياه مي‌تواند يک صنعت پر سود و ارزآور براي کشور باشد. از اين رو هنوز هم پاي زيرساخت‌ها در استان مرکزي مي‌لنگد و توليدکنندگان همچنان اندر خم همان کوچه اول نبود آب، برق و گاز هستند. معضلي که نمي‌گذارد وسعت گلخانه‌ها افزايش يابد.

در حال حاضر و با همين شرايط فعلي، به گفته رییس انجمن گل و گیاهان زینتی ايران ظرفيت صادرات سالانه بيش از يک ميليارد دلار گل و گياه زينتي دارد. با اين حال پژمان آزادی مي‌گويد:« امروز تنها ۴۰ میلیون دلار صادرات گل از کشور صورت می‌گیرد.»

صنعتي که توليداتش هدر مي‌رود!

حالا با اين شرايط که هنوز پايانه صادراتي براي ارسال گل و گياهان زينتي در استان مرکزي ايجاد نشده است و فرهنگ سازي مناسب براي استفاده از گل هم صورت نگرفته است، سالانه تعداد زیادی شاخه گل در کشور از بین می‌رود. لازم به ذکر است که براساس آمارهای جهانی سرانه مصرف گل در کشورهای اروپایی سالانه 200 شاخه است. رقمي که سرانه آن براساس آمارهای اتحادیه گل و گیاه داخل تنها به 5 تا 10 شاخه مي‌رسد.

در اين رابطه مدیر جهاد کشاورزی خمین با اشاره به تولید سالانه 40 میلیون گل شاخه بریده تنها در شهرستان خمين مي‌گويد:« درحال حاضر 55 هکتار از اراضی کشاورزی شهرستان خمین زیر پوشش کشت گلخانه‌ای است که انواع گل‌های شاخه بریده را تولید می‌کنند.»

احمدرضا جعفری با اشاره به نبود پایانه صادراتی در خمین و استان مرکزی مي‌افزايد: « با اينکه خمین و محلات قطب تولید گل در استان و کشور هستند، اما هنوز پايانه صادراتي ايجاد نشده است. از اين رو مقصد تمامي اين توليدات تهران است که به دليل حجم بالايشان اغلب به هدر مي‌روند.»

ايران در رتبه صد و هفتم بازارهای صادراتی

معضل ديگري که پيش روي صنعت گل و گياه استان مرکزي است، نبود صنايع تبديلي و فرآوري محسوب مي‌شود. در حال حاضر به رغم حجم بالاي توليد گل‌هاي عطري بخصوص گل محمدي و نبود دستگاه‌هاي اسانس‌گيري و گلاب‌گيري بايد تمام توليدات به کاشان ارسال شود. از اين رو هزينه‌هاي توليد افزايش مي‌يابد.

در اين رابطه رئیس تولیدات گیاهی جهادکشاورزی خمین مي‌گويد:« هر سال پس از برداشت گل‌ها، واسطه ها حاصل دسترنج گلکاران را با قیمت ناچیز می خرند و برای فرآوری به کارگاه های گلاب گیری و اسانس کاشان ارسال می کنند.اين درحاليست که اگر کارگاههای فرآوری گل محمدی و اسانس‌گيري در استان مرکزي راه اندازی شود، بهره برداران به طور مستقیم گلبرگهای تولیدی را به کارگاه‌ها تحویل مي‌دهند که هدر رفت گل‌ها هم کمتر مي‌شود.»

با اين حال هنوز هم اين فرصت‌هاي اقتصادي ناديده گرفته مي‌شود. درحال حاضر هلند به‌تنهایی هر سال بیش از هفت میلیارد دلار از محل صادرات گل درآمد دارد و میزان آن از طریق صادرات بذر و پیاز گل، ارائه کمک‌های فنی و مشورتی، خدمات مرتبط با پرورش گل و گیاهان زینتی و تجهیزات باغبانی به صدها میلیون دلار در سال می‌رسد. حالا نکته جالب اينجاست که ایران به عنوان هفدهمین کشور تولیدکننده گل و گیاه جهان شناخته مي‌شود که به علت غفلت مسئولان در رتبه صد و هفتم بازارهای صادراتی قرار گرفته است.