نویسنده: محمد علوي*
متأسفانه پس از برگزاري كنكور تجربي، طرح تربيت پرستار غيرآكادميك در حال آغاز شدن است. طرحي كه علاوه بر به خطر انداختن آينده شغلي دانشجويان پرستاري، مانع رشد علمي و آكادميك پرستاري همگام با سطح جهاني خواهد شد و به تدريج با كنار رفتن پرستاراني كه به صورت آكادميك رشد پيدا كردهاند سيستم درمان كشور با مشكل غيرعلمي بودن مواجه خواهد شد. در واقع وزارت بهداشت ميخواهد از فرصت تعطيلي دانشگاهها و دانشكدههاي پرستاري استفاده كند و با افزايش ظرفيت دانشكدهها براي پذيرش پرستار، زمينه را براي تربيت پرستار بيمارستاني فراهم كرده و اين طرح را وارد كنكور و ضوابط آكادميك هم كند.
طرح تربيت پرستار ريشه در بحث كمبود نيروي پرستاري دارد كه اتفاقاً دغدغه مشترك جامعه پرستاري و وزارت بهداشت است. با اينحال، تصميمات وزارت بهداشت در سالهاي اخير براي حل اين بحران نشان داد كه جنس دغدغههايش با دغدغههاي پرستاران متفاوت است. وزارت بهداشت تا چند سال قبل اساساً بحث كمبود پرستار را قبول نداشت اما در سالهاي اخير با دستاويز قراردادن اين مسئله به تدوين طرحهايي روي آورده كه نتيجهاش بهرهمندي گروهي خاص از منافع مالي سيستم درمان كشور بوده است. ريشه چنين طرحهايي را بايد در تفكري ديد كه از دهه 70 و همزمان با ورود حجم قابلتوجهي از سرمايه و پول به سيستم درمان كشور بر اين وزارتخانه مستولي شد. اين تفكر مربوط به يك گروه خاص در وزارت بهداشت است كه اين بلاها را حتي بر سر گروهي از پزشكان عمومي هم آوردهاند و اينطور نيست كه بگوييم مسئله فقط محدود به پرستاران است. اعتقاد اين تفكر انحصار سيستمهاي دانشگاهي و منابع مالي به نفع خودشان و گروه مورد حمايت خود است.
برخي از اين افراد كه سالها در بدنه وزارت بهداشت فعاليت ميكردند، بر اين باورند كه اساساً پرستاري نياز به تحصيلات آكادميك و دانشگاه و گذراندن دورههاي خاص علمي ندارد و همين كه از ظرفيت پرستارها در بيمارستانها استفاده كنيم، كفايت ميكند. افرادي در سيستم وزارت بهداشت هستند كه معتقدند براي تربيت پرستار لازم نيست دست به دامن دانشگاه و سيستم آموزشي شويم. مگر ميخواهند چه كار كنند. نهايتش يك آمپولزدن است و دادن دارو به بيمار، به همين ترتيب نتيجه گرفتند كه در يك پروسه شش ماهه اينها را در بيمارستان تربيت ميكنيم و نيازي به اين همه هزينه نيست. متأسفانه براي اين گروه، آينده پرستاري اهميتي ندارد و اينكه منابع سرازيرشده به سمت سيستم درمان كشور فقط به جيب همان گروه خاص برود، اولويت دارد. بنابراين به نظر ميرسد كه وزارت بهداشت دغدغه كمبود پرستاران را ندارد چراكه در اين صورت بايد برنامهاي براي به كارگيري 20 هزار دانشآموخته بيكار رشته پرستاري ارائه ميكرد در حالي كه ميبينيم نه تنها براي اين تعداد از فارغالتحصيلان رشته پرستاري برنامهاي ندارد بلكه ميخواهد رشته پرستاري را از فضاي علمي و آكادميك نيز دور كند. متأسفانه بايد گفت يكي از بزرگترين رقيبهاي گروه پزشكان در كادر درماني پرستاران هستند كه حتي در سالهاي اخير اعتراضاتي از سوي اين قشر مطرح شده است كه چرا بايد وزير و مديران وزارت بهداشت كه تصميمگيران اين وزارتخانه هستند تماماً پزشك باشند در حالي ساير گروهها مانند پرستاران از چنين حقي برخوردار نيستند لذا بايد با توجه به مشكوك بودن اين مسئله پشت پرده تصويب چنين طرحهايي بررسي شود.
دانشجوی رشته پرستاری دانشگاه شاهد