در حالي که خوزستان به يکي از الوده ترين استان هاي کشور تبديل شده و سلامت مردم به مرز بحران رسيده است سازمان حفاظت محيط زيست به نصب سيستم پيش بيني الودگي هوا بسنده کرده است

سيستم پيش بيني گرد و غبار ژاپني، چاره درد تنفس خوزستاني ها نيست

پديده ريزگردها و گرد و غبار خوزستان را به يکي از بحران خيزترين استان هاي کشور تبديل کرده است. استاني که حالا تعداد روزهاي آلوده اش به مرز سه رقمي شدن رسيده و براي اعلام آمارها بايد تعداد روزهاي پاکش را شمرد! ميزان ذرات به حدي رسيده که علاوه بر تنگي نفس و بروز بيماري هاي متعدد، زندگي روزانه مردم با تعطيلي ادارات و مدارس و مراکز دولتي و غيردولتي و قطع آب و برق مختل شده است. شرايطي که با رسيدن فصل گرم چند برابر دردسرساز تر خواهد شد. از اين رو مردم چشم به راه تحقق وعده هاي دولتي ها مانده اند تا شايد بلاخره براي مقابله با اين پديده هميشگي راهکاري بيابند. در حالي که سال گذشته وقتي الودگي هوا در اهواز به بحراني ترين نقطه اش رسيد، سازمان حفاظت محيط زيست رفع اين مشکل را به تصويب قطعنامه و همکاري کشورهاي همسايه گره زد، امسال وارد کردن سيستم پيش بيني الايندگي از کشور ژاپن را به عنوان اقدام موثر براي مقابله با اين پديده اعلام کرده است!

نويسنده: مريم احمدي

بر اساس آمار و اطلاعات منتشره از سوی سازمان محیط زیست، شهر اهواز در سه سال گذشته بر مبنای شاخص آلودگی هوا و در مقایسه با دیگر کلانشهرهای کشور بیشترین روزهای ناسالم را داشته است. تا آنجا که پديده ريزگردها در فصل بهار هم هواي اين شهر را غبارآلود کرده تا مردم از حداقل روزهاي سالم هم بي بهره بمانند. در حالي که سال گذشته مسئولان مربوطه رفع اين مشکل را منوط به همکاري کشورهاي همسايه دانستند اين روز ها وارد کردن دستگاه سنجش گرد و غبار را به عنوان اقدام موثري در جهت مقابله با پديده گرد و غبار خوزستان و سيستان و بلوچستان در بوغ و کرنا کرده اند. اقدامي که بسياري از کارشناسان معتقدند با توجه به شرايط اب و هوايي و ميزان رطوبت هواي خوزستان کاربردي نيست و صرفا براي بزرگ نمايي فعاليت مسئولان در اين زمينه خريداري شده است!

روز گذشته معاون مدیر امور بین الملل وزرات محیط زیست ژاپن از نصب ‌سیستم هشدار گرد و خاک ژاپن در دامنه غلظت گرد و خاک خوزستان خبر داد. گويا اين سيستم که به عنوان سند همکاري و تلاش ژاپني ها براي جلوگيري يا کاهش آسيب هاي پديده گرد و خاک بر سلامت مردم ايران وارد شده است پيش از اين در کشور ژاپن به منظور پیش بینی پدیده طوفان گرد و خاک مورد استفاده قرار گرفته است!

میشیو کاکه گاوا معاون مدیر امور بین الملل وزرات محیط زیست ژاپن در خصوص عملکرد اين سيستم مي گويد: از طریق سیستم های هشدار این پدیده در ژاپن، سعی می‌کنیم در زمان وقوع این پدیده اطلاع‌رسانی و هشداردهی به مردم برای خودداری از رفتن دانش آموزان به مدارس و لزوم ماندن در خانه ها برای افراد دارای بیماری‌های قلبی و دیگر بیماران را انجام دهیم!

وی در مورد اهداف کشور ژاپن از انجام کار تحقیقاتی که به صورت مشترک با ایران در زمینه بررسی شرایط اقلیمی استان خوزستان به منظور ارایه هشدارهای به موقع و دقیق‌تر وقوع گرد و غبار و استفاده از تجهیزات کشور ژاپن در خوزستان انجام می‌شود، گفت: در حال حاضر می خواهیم بدانیم آیا این سیستم و تجهیزات ما جوابگوی شدت پدیده گرد و خاک در خوزستان است یا خیر، تا شاید بعدها افزایش تولید این سیستم را پیگیری کنیم. البته این کار را به درخواست سازمان حفاظت محیط زیست انجام می‌دهیم.

در حالي که سال گذشته در پي ايجاد و ضعيت بحراني د رخوزستان رييس سازمان حفاظت محيط زيست کشور مدعي شد که ياران در خط مقدم مقابله با گرد و غبار در جهان است و با کمک سازمان ملل و مجامع بين المللي برنامه هاي جامعي در اين خصوص اجرايي مي کند حالا به خريد دستگاه پيش بيني کننده بسنده است. دستگاهي که بنا به گفته کاکه گاوا قرار است شرايط بحراني و هواي الوده را پيش بيني کند!

آن هم در شرايطي که وضعيت هواي خوزستان نيازي به پيش بيني ندارد و آلاينده ها به مهمان هميشگي شهرهاي استان تبديل شده اند. به فرض اينکه پيش بيني ها با اين سيستم دقيق انجام شود ايا دردي از مردم دوا مي شود؟ و مديريت بحران استان توان انجام تمهيدات لازم براي کاهش آسيب ها را دارد؟

اگرچه گفته مي شود بحران شامل چهار مرحله پیشگیری، آمادگی، مقابله و بازسازی است که در این میان پیشگیری بهترین و مهمترين گزينه است اما ايا صرفا با توجه به اين گزينه مي توان به رفع مشکل اميدوار بود؟

بعد از قطعنامه حالا نوبت همکاري ژاپني هاست!

اگرچه با توجه به اصرار رييس سازمان حفاظت محيط زيست بر مهم جلوه دادن قطعنامه سازمان ملل وهمکاري کشورهاي همسايه براي مقابله با پديده گردوغبار ايران انتظار مي رفت اين روند با جديت ادامه پيدا کند و پس از گذشت چندين ماه نتيجه خوشايندي هر چند اندک به گوش برسد اما حالا نه تنها ديگر خبري از قطعنامه مذکور نيست بلکه گويا حالا رفع اين معضل منوط به همکاري ژاپن با ايران در پیش‌بینی وقوع گرد و خاک خوزستان است!

مدیرکل حفاظت محیط زیست خوزستان در اين خصوص مي گويد: به منظور پیش بینی دقیقتر وقوع پدیده گرد و خاک، دستگاه پیش بینی و هشدار گرد و خاک ژاپن در استانهای خوزستان و سیستان و بلوچستان به مدت یک سال آزمایش خواهد شد.

احمدرضا لاهیجان زاده در راستای اجرای تفاهمنامه این دو کشور در زمینه همکاری‌های زیست محیطی مي افزايد: در تفاهمنامه زیست محیطی میان ایران و ژاپن، مقرر شده است امکان به کارگیری چنین دستگاهی در ایران آزمایش شود. با توجه به اینکه استان های سیستان و بلوچستان و خوزستان دارای بیشترین میزان وقوع پدیده گرد و خاک به صورت دوره ای هستند، در مرحله تحقیقاتی برای نصب و آزمایش این دستگاهها، دو نقطه سیستان و بلوچستان در جنوب شرقی و خوزستان در جنوب غربی ایران در نظر گرفته شده اند.

گويا قرا است دستگاه پیش بینی و هشدار گرد و خاک ژاپن ضمن تطبیق با شرایط اقلیمی و آب و هوایی چندین ماه و حتی تا یک سال در منطقه مورد نظر کار کند و در صورت ارایه اطلاعات مورد ، این دستگاه قابلیت استفاده در منطقه یادشده را دارد.

بنابه گفته لاهيجان زاده این دستگاه تا ارتفاع 12 کیلومتری قابلیت محاسبه قطر توده های گرد و خاک یا توده ذرات سایر آلاینده ها و تشخیص نوع ذرات و منشا این توده ها را دارد. حتی در صورت جوابگویی به شرایط اقلیمی و آب و هوایی خوزستان، این دستگاه می تواند در تشخیص لایه و نوع آلودگی پدیده اینورژن نیز مثمرثمر باشد!

اين د رحالي است که برخي کارشناسان معتقدند با توجه به شرايط اقليمي خوزستان و دماي بالا و وجود همزمان رطوبت و غلظت بالاي گرد و خاک اين دستگاه کارآمد نبوده و مسئولان با اين اقدام فرصت را از دست مي دهند چرا که حصول نتيجه به ازمايش اين سيستم ظرف يک سال منوط شده است!