نويسنده: صحرا رضاییباران که می آید ساکنان فقیرنشین گویجوک آباد زنجان تنها یکی از 7 شهرک حاشیه
نشین این شهر مصیبتی تازه دارند. اگر چه امروز وضعیت کمی بهتر شده
است اما خانه های ین محل فقیر نشین که پایین تر از سطح شهر قرار گرفته است مدتها
بودکه با کمترین بارش برف و باران پر از
آب می شدو این شروع بدبختی است. اسلامآباد، نجفآباد، سایان، خاندره، گویجوک آباد ، شهرک شهدا و فاطمیه هفت سکونتگاه غیر رسمی در
زنجان محسوب می شوند که اگر چه با نصب تابلوها و دیگر نمادهای شهری کمي آراسته شده است اما این موضوع چیزی از عمق فاجعه نمی کاهد. آن روی دیگر این
سکه بدبختی که با زرق و برق دروغین پوشانده شده است ،خیابان های اصلی و پر رفت و آمد این سکونتگاههای غیر رسمی
همچون اسلام آباد است که به دلیل ازدیاد
جمعیت در این سکونتگاهها و رفت و آمد زیاد
مردم سرمایه گذاران زیادی را به سمت خود
کشانده است تا با مغازه های پر زرق و برق که بیشتر اجناس آن را محصولات ارزان غیر
استاندارد و تقلبی و گاه قاچاق تشکیل می
دهد سرمایه ناچیز مردمان فقیر این مناطق را نیز جذب کرده و بر سرمایه خود
بیفزایند .
به گفته فر ماندار زنجان هم اکنون منطقه اسلام آباد شهر زنجان 36 هزار
نفر جمعیت دارد و به عنوان یکی از سکونتگاه های ناکارآمد محسوب می شودکه اگر در این منطقه نقشه اولیه خوبی اجرا و پیاده
می شد به یکی از زیباترین منطقه شهر زنجان تبدیل می شد.رسول بیات می گوید: این منطقه (اسلام آباد)
غیر رسمی نیست اما عوارض و عواقب ناشی از زندگی در سکونتگاه های ناکارآمد شهری کم
نیست . وي می افزاید : یکی از راهکارها این است که چشم انداز بر اساس اسناد فرا
دستی ملی و استانی برای بهسازی این مناطق و همراهی بین بخشی تمامی نهادها در قالب
راهبردها برنامه های کوتاه و بلندمدت، دراز مدت مبتنی بر پروژه های مشترک تعریف شود
و اقدامات دستگاه های اجرایی به صورت جزیره ای نباشد.
هزينه 9 میلیارد توماني در سکونتگاه های غیررسمی زنجان
همین چند روز گذشته بود انفجار گاز شهری در یک منزل مسکونی شهر زنجان
به وقوع پیوست که متاسفانه باریک بودن کوچه ورود خودروهای امداد رسان را با مشکل
مواجه کرد و این امر لزوم تعریض کوچه ها و خیابانهای این مناطق و نیز رسیدگی به آن
را یاد آوری می کند.شهردار زنجان با اشاره به اینکه طی دو سال گذشته
اجرای طرح های عمرانی، ترافیکی و طرح تملک در هفت منطقه سکونت غیررسمی در شهر
زنجان در حال انجام است می گوید: بیش از ۹ میلیارد و ۱۶۶ میلیون تومان هزینه
شده است. حبیب ملایی یگانه با اشاره به اینکه ۷ منطقه اسلام آباد،
نجف آباد، شهداء، سایان، خاندره، فاطمیه، گویجوک آباد جزو مناطق غیر رسمیدر زنجان هستند. وي می
افزاید: از سال ۸۲ این مناطق و کمبود
های فرهنگی و اجتماعی انها شناسایی شده
است.از ۶ هزار و ۴۰۰ هکتار از محدوده شهر زنجان ۵۱۱ هکتار بافت فرسوده و۵۶ هکتار بافت تاریخی
است که جزوبافت نا کار آمد شهری محسوب می شوند. شهردار زنجان با تاکید بر اين موضوع می گوید: در مناطق بافت
فرسوده آسفالت کشی و جدول کشی و طرح های ترافیکی به خوبی اجرا شده است و برنامه
ریزی لازم برای اجرای طرح های عمرانی در سال آینده در دستور کار قرار گرفته است .وی می افزاید: از هفت
منطقه سکونت غیر رسمی زنجان ۲۴۷ هکتار در شهرستان
زنجان است و طی دو سال گذشته ۶ میلیارد و ۲۱۶ میلیون تومان برای اجرای طرح های عمرانی و فضای سبز هزینه شده است. وی با اشاره به اینکه تا به امروز
یک میلیارد و ۱۲۰ میلیون تومان برای
طرح های ترافیکی در این هفت منطقه هزینه شده است می گوید: یک میلیاردو ۷۳۰ میلیون تومان طرح بازگشایی و مسبر بازگشایی در هفت محدوده انجام شده
است.
فقر و
مشکلات معیشتی همراه همیشگی حاشیه نشینان
مسعود ثابتی مقدم کارشناس شهر سازی
خشکسالی، مهاجرت و جابجایی را دلیل افزایش حاشیه نشینی دانسته و معتقد است : فقر
و مشکلات معیشتی همراه همیشگی حاشیه نشینان است
که در شرایط غیراستاندارد در حاشیه شهر زندگی میکند. وی با اشاره به اینکه متاسفانه
در سکونت گاههای غیر رسمی جرایم و آسیبهای اجتماعی بسیار است می افزاید:
سکونتگاههای غیر رسمی فاقد امکانات رفاهی و فرهنگی و آموزشی لازم هستند و باید
مردم این مناطق توانمند شوند و برای این منظور باید نگاه جامع و برنامه ریزی مدون
برای کاهش آسیبهای اجتماعی در این مناطق داشت.این کارشناس با اشاره به اینکه در
مناطق ویژه اجتماعی ناهمگونی اجتماعی بسیار نگران کننده است می افزاید: بخشی از
بدنه مردم در هر قالبی از خدماتی محروم هستند و مناطق اجتماعی ویژه نقاطی
هستند که سکونت های غیر رسمی، حاشیه نشینی ، بافت فرسوده و مناطق آلوده شهری
را شامل می شوند..
ثابتی مقدم می گوید :علیرغم اینکه بنا بر آمار موجود استان زنجان در بین ۱۵ استان مشکلدار در حوزه سکونتگاههای غیررسمی قرار ندارد اما حل مشکلات سکونتگاههای غیررسمی نیاز به
همراهی و همکاری سایر دستگاههای اجرایی داردو باید برنامه ریزی لازم انجام
شود.
کمبود اشتغال کلیدیترین
عامل مهاجرت روستائیان به حاشیه شهرهاست که نتیجه آن افزایش حاشیه نشینی است..این موضوعی است که استاندار زنجان در آخرین
نشست ماهانه خود به آن اشاره کرده و می گوید: حاشیه نشینی از دهه 70 شروع شدند و
به جهت خشک شدن سفرههای زیرزمینی و قنات و مشکل اشتغال در روستاها، اهالی روستاها
به مرکز شهرستان ها و مراکز استانی مهاجرت کرده و ساکن شدند. اسدالله درویش امیری به
نگرانیهای سکونت گاههای غیراستاندارد اشاره کرد و افزود: آب اولین نیاز زیستگاه
هاست که در استان زنجان به بحران کم آبی و کمبود آب های زیرزمینی نرسیده ایم.وی با
اشاره به اینکه ما نمیتوانیم امروز به طور مستقیم به خانواده های این مناطق کمک
کنیم و از حاشیه نشینی و سکونتگاههای غیررسمی بیرون بیاوریم می گوید: ارائه خدمات عمومی، ایجاد پارک های
محلی، گسترش برنامه های عمومی در محلات می تواند در این زمینه موثر باشد.
