در همين راستا چند روز پيش اولین جلسه هم اندیشی گیاهان جدید و کم بهره برداری شده در راستای پایداری
تولید و سازگاری با تغییر اقلیم کشور در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج
برگزار شد. از طرف ديگر یکی از بهترین طرحهای نظام در بحث استفاده بهینه و تولید محصولات، توسعه
صنعت گلخانهای است که بانکها نیز اعلام کرده اند تسهیلاتی را براي اين کار
پرداخت میکنند. ولي نکته حائز اهميت اين است که با اين همه
جلسه و برنامه و طرح هاي ويژه هنوز بسياري از استانها از آنها بي بهره اند.
استانهايي مثل لرستان که آمار بيکاري بالايي دارند و محتاج طرح هاي اقتصادي زود
بازده و مقاومتي هستند.
***
ایران به دلیل شرایط خاص آب و هوایی و محدودیت های
منابع آبی از جمله کشور هايی است که نیاز به تجدید نظر اساسی در ساختار نظام کشت بوده
و در این راستا توسعه کشت گلخانه ای می تواند به عنوان یک راهکار مناسب مطرح باشد که
هم اکنون مورد توجه بسياري از کشورها قرار گرفته است .
با اين حال در اکثر استانهاي ايران هنوز يا اطلاعات خوبي در اين مورد
وجود ندارد يا کشاورزان فکر مي کنند که با تغيير نوع فعاليتشان و کنار گذاشتن
سيستم سنتي احتمال ريسک و ضرر بالايي دارند.
اگر قرار باشد نوع کشاورزي و ميزان محصولات
برداشت شده در استان ها را مورد ارزيابي قرار دهيم حتما لرستان یکی از استانهای موفق
در اين عرصه به شمار مي آيد که با توجه به وضعيت تغيير اقليم در ايران، توسعه گلخانه
و شهرکهای گلخانهای مي تواند اقتصاد کشاورزی آن را متحول کند.
اولين مزيت ايجاد شهرک هاي گلخانه اي ايجاد
اشتغال است عاملي که یکی از شاخصهای مهم توسعه در هر منطقه اي به شمار مي آيد. چرا
که با ایجاد اشتغال علاوه بر بالا رفتن ميزان درآمد، رفاه افراد نیز افزایش مییابد.
بر همين اساس و در شرايطي که در حال حاضر لرستان شاهد بیکاری تعداد زيادي از فارغالتحصیلان
دانشگاهی بخصوص در رشتههای کشاورزی است، میتوان از این ظرفیت در راستای توسعه صنعت
گلخانهای استفاده کرد. متاسفانه بايد گفت با
اينکه لرستان به رغم دارا بودن پتانسیلها و قابلیتهای
کشاورزی هنوز نتوانسته در توسعه صنعت گلخانهای چندان موفق باشد.
*برداشت 10 برابري محصول
خشکسالي چنان سايه اش را بر سر ايران گسترانيده
که گويي قصد رفتن ندارد. اين کم آبي ها بيش از دو دهه است که استمرار یافته با اين
حال هنوز 10 درصد از اراضی آبی لرستان به کشت صیفی جات اختصاص دارد. محصولاتي که
به دليل کشت در فضاي باز حجم بسيار بالایی از آب استان را به خود اختصاص داده است.
در همين رابطه مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی
لرستان با بیان اینکه در شرایط عادی برای تولید صیفی در هر هکتار حداقل یک لیتر آب
در ثانیه نیاز است و ممکن است تولید در هر هکتار بین 20 تا 24 تن باشد، مي گويد: "این
درحالیست که در شرایط گلخانهای میزان تولید در هر هکتار حداقل 200 تن است. البته یکی از بهترین طرحهای دولت و نظام در بحث استفاده بهینه و تولید محصولات
توسعه صنعت گلخانهای است و در این راستا بانکها نیز تسهیلاتی زیر 18 درصد سود پرداخت
میکنند."
بهروز بهاروند با اشاره به ميزان سطح کشت صيفي
در لرستان، توسعه صنعت گلخانهای را بهترین روش در استفاده بهینه از منابع
مي داند و ادامه مي دهد: "20 هزار هکتار از
اراضی استان به کشت صیفی اختصاص دارند تا 2 هزار تن محصول تولید شود و این درحالیست
که با 2 هزار هکتار میتوان 10 برابر این میزان محصول تولید کرد."
وی با انتقاد از اینکه در برخی شهرستانهای استان
نظیر الیگودرز با متقاضیان ایجاد گلخانه رفتار خوبی نمیشود و مدیر عامل بانک ها همکاری
لازم را با ارباب رجوع ندارد، اضافه مي کند: "قصد داريم با حضور متقاضیان سطح
گلخانهها را تا 2 هزارهکتار برسانیم که تاکنون 400 هکتار را شناسایی کردیم. لازم به ذکر است که دولت
برای تولید محصولاتی نظیر گندم تسهیلات 7 ساله با بهره 12.5 درصد پرداخت میکند."
گزارش ها نشان مي دهند سختگیریهای نابجای برخی
بانک از جمله عواملي است که باعث شده تا توسعه صنعت گلخانه اي در لرستان از سرعت
خوبي برخوردار نباشد.
بانک ها به یک سرمایهگذار میگوید برای تسهیلات
1.5 میلیارد تومانی باید 1.8 برابر تسهیلات وثیقه آورده شود . جالب اينکه کارشناسان
بانک وثیقهها را کمتر از قیمت واقعی ارزیابی میکند که متاسفانه همین ترفند سرمايه
گذار را دلسرد میکند، وثیقهگیری به تضامینی است که بانک میخواهد و این از جمله
مشکلات بر سر راه توسعه صنعت گلخانهای لرستان به شمار مي آيد.
*کشت در تمام طول سال
بهر حال گلخانه مصداق بارز اقتصاد مقاومتی است.
صرفهجویی در منابع، انرژی و تولید چندین برابری نسبت به فضای باز از مزایای صنعت گلخانهای
بوده که مورد توجه متولیان امر است که نمي توان از آن غافل شد. زيرا باتوجه به شرایط اقلیمی ایران از نظر محدودیت منابع آب شیرین , تنوع آب
و هوایی و بالا رفتن نياز مصرف محصولات کشاورزي بهره گیری بهینه از این منابع از اولویت
های برنامه ریزی کشور است . کشت گیاهان در گلخانه به آب و زمین کمتری احتیاج دارد
. اما کار بیشتری می طلبد . با اين حال می توان از فضای کم گلخانه چندین برابر فضای
آزاد محصول برداشت کرد . زیرا در محیط گلخانه کاشت و برداشت در تمام طول سال امکان
پذیر بوده و در فصولی از سال که محصولات در فضای آزاد غیر قابل کشت نیستند این امکان
را فضای گلخانه به وجود می اورد که گیاهان در غیر فصل خود پرورش یافته و محصولات گلخانه
با کیفیت بهتر نسبت به کشت در زمین باز تولید و به بازار عرضه می شود .
