خورده مالکي و
قوانين وراثتي در خراسان شمالي به کابوسي
بزرگ براي شاغلان بخش کشاورزي و متوليان امر تبديل شده است. به طوري که به اعتقاد
کارشناسان نه تنها با کوچک شدن قطعات زمينهاي کشاورزي، امکان استفاده از ابزارها
و تجهيزات کشاورزي محدود ميشود بلکه ميزان بهرهوري و توليدات از اين زمينها هم روندي
نزولي طي ميکند. علاوه بر اين با خورد شدن زمينها، امکان تغيير کابري آنها را
تسهيل ميکند که تهديدي جدي براي صنعت کشاورزي اين استان به حساب ميآيد. بر اساس
آمارهاي موجود اکنون تنها 37 درصد جمعيت خراسان شمالي به کار کشاورزي اشتغال دارند
و درصورتي که مسئولان چاره اي براي اين معضل نينديشند، همين تعداد کمي هم که به
کار کشاورزي اشتغال دارند به جمع بيکاران افزوده ميشوند.
علاوه بر اين، در
حال حاضر صنعت کشاورزي در استان خراسان شمالي در شرايط بحراني قرار دارد، چرا که از
2 میلیون هکتار زمين کشاورزي در استان تنها 11درصد آن در بخش توليدات کشاورزي و
باغي فعال هست که با خوردن شدن زمينهاي زراعي همين مقدار هم کاهش مييابد و مدتي
نميگذرد که سو سوي چراغ اين صنعت در خراسان شمالي به طور کامل خاموش ميشود و
مردم کوله بار خودشان را براي مهاجرت جمع ميکنند.
خرده مالکی در خراسان شمالی به حدي گسترش
يافته است که اکنون متوسط قطعات زمین هر کشاورز در این استان به کمتر از پنج هکتار
رسیده و به باور کارشناسان ادامه این روند کشاورزي خراسان شمالي را تهديد ميکند.
البته اين معضل هم اکنون نيز اقتصاد اين استان را مورد هدف قرار داده است، به طوري
که صنعت کشاورزی خراسان شمالی با 82 هزار بهره بردار در 344 هزار هکتار زمين
کشاورزي، تنها به تامين اقتصاد معیشتی کشاورزان ختم ميشود و سودي براي استان
ندارند.
علاوه بر اين هر سال زمین های کشاورزی به علت
تقسیم شدن آن بین وارثین کوچکتر شده و کارشناسان کشاورزی بر این باورند که خرده مالکی
و تفکیک اراضی کشاورزی به قطعات کوچکتر مانع اصلی توسعه صنعت کشاورزی به شیوه اقتصادی
بوده و آن را در سطح کشاورزی معیشتی نگه ميدارد.
ضرورت يکپارچهسازي زمينهاي زراعي
درحالي که بيکاري در خراسان شمالي به
معضلي بزرگ تبديل شده و مهاجرت مردم را رقم ميزند، میتوان با برنامهريزي صحيح
در جهت اقتصادي کردن زمينهاي کشاورزي و بازگرداندن آنها به قطعات بزرگتر، بخش زیادی
از مشکلات اجتماعی و معضلات بیکاری را برطرف کرد که این امر توجه مسوولان را می طلبد. در
اين راستا محمدجواد تشکری، معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی
با اشاره به اينکه بايد زمينه یکپارچه سازی اراضی در این استان فراهم شود، ميگويد:
وقتی زمین ها کوچکتر می شود راندمان استفاده از نهاده ها مثل آب، انرژی و مکانیزاسیون
کاهش پیدا می کند، همچنین عملیات کشاورزی ما طولانی ترمی شود و در بحث انتقال آب به
این مزارع با مشکل مواجه ميشويم و باعث کشت های نامتوازن با افزایش هزینه های برداشت
روبه رو ميشويم.
وي ادامه ميدهد: ممکن است ورثه شغلشان کشاورزی
نباشد، بنابراين با تقسيم کردن زمین ها، راحت تر آنها را می فروشند و تغيير کاربري
زمينها را رقم ميزنند.
بنابراين با توجه به شرايط موجود در بخش کشاورزي
خراسان شمالي، مسئولان هرچه سريعتر بايد تدابيري براي کاهش خورده مالکي بي
انديشند تا صنعت کشاورزي اين استان را دوباره احيا کنند، در غير اين صورت خيلي زود
کشاورزان استان نيز بر جمعيت بيکار افزوده ميشوند.
