وزير خارجه امريكا سه هفته مانده به پايان وزارتش، دست به يك رويارويي لفظي تند و تيز با رژيم صهيونيستي زد و در اظهار نظري كمسابقه گفت كه اسرائيل بايد بين اينكه يك دولت يهودي باشد يا يك دولت دموكراتيك دست به انتخاب بزند در غيراين صورت، هيچ گاه روي صلح واقعي را نخواهد ديد. او البته تاكيد كرده كه سياست امريكا حفظ بقاي اسرائيل است.
به گزارش «جوان»، جان كري در يك سخنراني يك ساعته به انتقادهاي يك هفته اخير اسرائيليها درباره تصويب قطعنامه 2243 شوراي امنيت پاسخ داد؛ قطعنامهاي كه رژيم صهيونيستي را به خاطر ادامه شهركسازيها محكوم ميكند و با حمايت 14 كشور و رأي ممتنع امريكا، جمعه قبل در شوراي امنيت سازمان ملل تصويب شد. نخست وزير رژيم صهيونيستي، اين قطعنامه را كه در هفتههاي آخر حضور اوباما در كاخ سفيد تصويب شد، خنجر اين دولت از پشت به اسرائيل توصيف كرده و گفته كه شكي ندارد « دولت اوباما مبتكر تنظيم اين قطعنامه» بوده است. باراك اوباما خود شخصاً پاسخي به طرف اسرائيلي نداده ولي جان كري وزير خارجه او در آخرين ساعتهاي روز چهارشنبه تعطيلات پايان سال مسيحي را رها كرد و در يك سخنراني يك ساعته، به موضعگيريهاي تند اسرائيليها جواب داد؛ پاسخهايي كه البته در پايان دوره ايفاي مسئوليت او به عنوان وزير خارجه امريكا، به خوبي نشان ميدهد ديدگاههاي واقعي مقامهاي امريكايي چقدر با مواضع آنها در جايگاههاي سياسي- بوروكراتيك فاصله دارد.
كارهايي كه براي اسرائيل كرديم
جان كري ابتدا به اين اشاره كرده كه دولت اوباما در كل دوره خود «عميقاً به اسرائيل و امنيت آن» متعهد مانده؛ تعهدي كه به كري ادعا ميكند «پيگيري صلح در خاورميانه» چراغ راهنماي آن بوده است. كري ميگويد كه راه حل دو دولتي، «تنها مسير دستيابي به صلح تداومدار بين اسرائيليها و فلسطين است. اين (راه حل) تنها مسيري است كه آينده اسرائيل به عنوان يك دولت يهودي و دموكراتيك را تضمين ميكند... و در عين حال، اين راهي مهم براي پيشبرد منافع امريكا در منطقه است.» به همين خاطر كري تأكيد كرده رأي ممتنع امريكا به قطعنامه شوراي امنيت سازمان ملل در محكوميت شهركسازيهاي اسرائيل نه براي دشمني با اسرائيل بلكه صرفاً براي تضمين آينده اسرائيل صورت گرفته است. وزير خارجه اوباما سپس فهرست بلندبالايي از كمكهاي امريكا به اسرائيل را ارائه كرده تا نشان دهد چطور قطعنامه شوراي امنيت صرفاً براي حفظ اسرائيل و از در دوستي بوده است: «مايلم توضيح بدهم كه چرا (معتقديم) آينده (اسرائيل) اكنون به خطر افتاده است و (با اين توضيحات) زمينهسازي كنم كه چرا ما (امريكا) وجداناً نميتوانستيم در سازمان ملل در مسير قطعنامهاي بايستيم كه روشن ميكند هر دوطرف (اسرائيلي و فلسطيني) بايد براي حفظ احتمال صلح اقدام كنند.» كري ميگويد كه رأي به قطعنامه شوراي امنيت با ارزشهاي امريكا مطابقت داشته ولي تأكيد كرده كه دولت نتانياهو «قادر به فهم اين نيست كه ايالات متحده امريكا به عنوان يك دوست، بيشتر از هر كشور ديگري در حمايت از اسرائيل اقدام كرده است.
اين دوست (امريكا)، راه تلاشهاي بيشماري را براي نامشروعسازي اسرائيل سد كرده است.» كري ميگويد كه اگر ما (امريكا) «اجازه دهيم كه راه حل پايدار دو دولتي پيش چشمانمان نابود شود، قادر نخواهيم بود به شكل مناسبي از اسرائيل دفاع و از آن حفاظت كنيم.» وزير خارجه امريكا سپس خلاصه كلامش را اين طور بيان ميكند كه قطعنامه سازمان ملل، براي حفظ آينده اسرائيل بود: « مخلص كلام اين است: رأي سازمان ملل براي حفظ راهحل دو دولتي بود؛ چيزي كه ما به خاطر آن به پا خاستيم، (حفظ) آينده اسرائيل به عنوان يك دولت يهودي و دموكراتيك و حيات آن در صلح و امنيت با همسايگانش بود. به خاطر اين است كه ما تلاش ميكنيم و به خاطر حفظ اين براي خودمان و آنها (اسرائيل) است كه تلاش ميكنيم. در واقع اين دولت (اوباما) با تعهدي كامل و تزلزل ناپذير به پيشبرد امنيت اسرائيل و حفظ مشروعيت آن، بزرگترين دوست و حامي اسرائيلي بوده است.» كري توضيح داد: «به صراحت ميگويم هيچ دولتي در امريكا بيشتر از دولت باراك اوباما براي امنيت اسرائيل كار نكرده است. نخست وزير اسرائيل خود شخصا گفته ما را درباره «بيسابقه بودن» همكاري نظامي و اطلاعاتي متذكر شده است. رزمايشهاي نظامي ما از هر موقع ديگري بيشتر شده است. كمك ما به گنبد آهنين باعث حفظ زندگي تعداد زيادي از اسرائيليها شده است. ما به طور مداوم از حق اسرائيل براي دفاع از خودش توسط خودش از جمله در اقدامات غزه كه مناقشات بزرگي به وجود آورد، حمايت كرده ايم. در طول زمان بارها نشان دادهايم كه پشت اسرائيل هستيم... در وانفساي بحران مالي خودمان و كسري بودجه، مكرر بودجه حمايت از اسرائيل را افزايش داديم و در واقع بيش از نيمي از كل كمكهاي خارجي ما در جهان، صرف اسرائيل ميشود، ضمن اينكه پاييز همين امسال، يك تفاهمنامه تاريخي 38 ميليارددلاري امضا كرديم كه بيش از هر بسته كمكي امريكا به هر كشور ديگري در هر دوره است.» او سپس هشدار ميدهد: « امروز تعدادي تقريباً مساوي از فلسطينيها و يهوديان بين نهراردن تا بحر مديترانه زندگي ميكنند. آنها يك انتخاب دارند، ميتوانند در داخل يك دولت دركنار همديگر زندگي كنند يا اينكه در دو دولت جداگانه باشند ولي يك واقعيت اساسي وجود دارد: اگر راه حل وجود يك دولت باشد، اسرائيل يا بايد يهودي باشد يا دموكراتيك، نميتواند هردوي اينها باشد و در اين صورت، هيچگاه در صلح نخواهد بود. بهعلاوه، فلسطينيها نيز از طريق راه حل تك دولتي خودشان، هرگز قابليتهاي خودشان را در داخل سرزمينشان محقق نخواهند كرد.»
انتقادات تند از نتانياهو
كري در سخنراني 9500 كلمهاي خود، انتقادهاي تندي از نتانياهو كرده است: «اين را روشن كنم كه وظيفه من قبل از همه چيز دفاع از منافع ايالات متحده امريكاست، اينكه بايستم و از ارزشها و منافع خودمان در جهان دفاع كنم.» او با اشاره به نتانياهو ميگويد: «متأسفانه به نظر ميرسد بعضيها فكر ميكنند كه معني دوستي امريكا اين است كه هر سياستي را قبول كند، بدون توجه به منافع خودمان، بدون توجه به مواضع خودمان و اصول خودمان و حتي بعد از اينكه پشت سر هم مصرانه به آنها تأكيد كرديم كه بايد سياست ها را تغيير داد.» او گفته هر چند كه نخست وزير اسرائيل به طور علني از راه حل تشكيل دو كشور حمايت ميكند، اما دولت ائتلافي كنوني وي، «دست راستي ترين دولت تاريخ اسرائيل است.»
دونالد ترامپ هم در واكنش به سخنان كري گفته كه نظرات كري درباره اسرائيل و موضوع شهركسازيها به درد خودش ميخورد. او گفت كه قطعنامه عليه اسرائيل خيلي ناعادلانه بود و تاكيد كرد پايان دوستي امريكا و اسرائيل درست از زماني شروع شد كه توافق هستهاي با ايران امضا شد.
