سال 1386 بود که عمليات احداث پروژه سد خرسان3
به مرحله اجرا درآمد. کلنگ اين پروژه با اين اميد بر زمين زده شد که سد خرسان بتواند
منجر به تامین آب، برق، انرژی، افزايش رونق اقتصادی، ايجاد اشتغالزایی، توسعه جاذبه
گردشگری شود. اما با گذشت 9 سال از آغاز اين پروژه، سد خرسان3 همچنان نتوانسته پيشرفت
چشمگيري داشته باشد. بر سر راه احداث اين سد مشکلات متعددي وجود دارد. به طوري که
به اعتقاد کارشناسان علاوه بر اينکه بخش عظيمي از درختان ارزشمند بلوط زاگرس به
زير آب ميرود، جمعیت ۶۰۰۰ نفری منطقه هم به دلیل به زیر آب رفتن روستاهای خود
بايد نقل مکان کنند و در جای دیگری مستقر شوند.
همچنين دو امامزاده نيز در محل احداث این سد
قرار دارند که باید جابه جا شوند و دو آبشار تاریخی نيز با احداث اين پروژه به طور
کامل از بين ميروند. البته در کنار تمام مشکلاتي که احداث سد خرسان3 به وجود ميآورد،
به گفته حمیده چوبک، رئیس پژوهشکده باستانشناسی ایران در کاوشهاي باستانشناسياي
که از اين منطقه انجام شده است تاکنون کارشناسان به نمونههايي مشابه بقاياي شهر
سوخته و آثار مربوط به هزاره سوم قبل از میلاد دست يافتهاند.
لزوم توقف احداث سد تا پايان تحقيقات
با توجه به اينکه متوليان نميخواهند از
ادامه احداث پروژهاي که تاکنون چندصد ميليارد تومان براي آن صرف کردهاند دست
بکشند، رئیس پژوهشکده باستانشناسی ایران توقف موقتي اين پروژه را خواستار است و
در اين باره ميگويد: 100 محوطه باستانشناسی در این محدوده شناسایی و تشخیص داده شد
باید 10 منطقه از آن مورد کاوش قرار گیرد که در کاوش این 10 منطقه، محوطههای جدیدی
نیز شناسایی شده که باید مورد کاوش قرار گیرند. اولین مرحله کاوش در سال 91 انجام شد
که در طی این کاوشها، آثاری از گورستانهای مربوط به هزاره قبل از میلاد شناسایی شد.
البته کشف آثار تاريخي در استان کهگيلويه
و بويراحمد دور از ذهن نبود، چرا که به علت ویژگی که این استان به علت ارتباطی که با
استانهای خوزستان، بوشهر و خیلج فارس و از سوی دیگر با اصفهان و شیراز دارد پتانسیل
خوبی از نظر داد و ستدهای فرهنگی داشته و نقش مهمی در شکلگیری تمدنها در این منطقه
داشته است.
حمیده چوبک با اشاره به اينکه با کاوشهای
محدودی که تاکنون در منطقه احداث سدخرسان3 انجام شده ميافزايد: وقفهای که از سال
91 تا 95 ایجاد شد با یک گستره جغرافیایی مهم روبهرو هستیم که باید مورد کاوش گسترده
قرار گیرد. با
توجه به اهميت تاريخي منطقه باید فاز دیگری از کاوش قبل از عملیات سدسازی پیشبینی
کنیم و حداقل 10 گروه باستانشناسی با 100 باستانشناس جوان این منطقه را به طور گسترده
کاوش کنند.
نمونه اشیا بهدست آمده در این منطقه را در
جنوب شرق ایران یعنی شهر سوخته ديدهشده و گورستان منطقه سادات محمودی مربوط به هزاره سوم قبل
از میلاد نيز از ديگر آثار کشف شده است. با توجه به اینکه در ارتباط با فرهنگ هزاره
سوم اطلاعات کمی از منطقه زاگرس داریم، این کاوشها میتواند به باستانشناسی جهان
و مشخص کردن ارتباط بین جنوب شرق ایران و این منطقه کمک کند، بنابراين متوليان
بايد پروژه احداث سد را تا پايان اين تحقيقات متوقف کنند.
